భారత్ ఫారెక్స్ రిజర్వులు చరిత్ర సృష్టించాయి: $709 బిలియన్ల భారీ స్థాయికి చేరిక!

ఆర్థిక స్థిరత్వానికి కొత్త ఊతం!

ఈ భారీ వృద్ధి భారతదేశం యొక్క ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని (Financial Resilience) మరింత బలపరుస్తోంది. సెప్టెంబర్ 2024లో నమోదైన మునుపటి రికార్డును అధిగమించి, ఇది ఒక కొత్త మైలురాయిగా నిలిచింది. ఈ నిల్వల్లో కరెన్సీ ఆస్తులతో పాటు బంగారం హోల్డింగ్స్ కూడా గణనీయంగా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా, బంగారం విలువ పెరగడం ఈ నిల్వల మొత్తాన్ని గణనీయంగా పెంచింది.

అసలు కారణాలివే: బంగారం ర్యాలీ, RBI స్వాప్స్

జనవరి 23, 2026 నాటికి, భారతదేశ విదేశీ మారక నిల్వలు అనూహ్యంగా $709.41 బిలియన్ డాలర్లకు చేరాయి. గత వారంతో పోలిస్తే ఇది 8.05 బిలియన్ డాలర్ల పెరుగుదల, ఇది సెప్టెంబర్ 2024లో నమోదైన $704.89 బిలియన్ డాలర్ల మునుపటి గరిష్ట స్థాయిని దాటింది. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) దేశీయ లిక్విడిటీని (Liquidity) మెరుగుపరచడానికి ఫారెక్స్ స్వాప్ ఆపరేషన్ల ద్వారా రూపీ నిధులను మార్కెట్లోకి విడుదల చేసింది. అదే సమయంలో, అంతర్జాతీయంగా భౌగోళిక-రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు (Geopolitical Tensions), కేంద్ర బ్యాంకుల కొనుగోళ్ల నేపథ్యంలో బంగారం ధరలు గణనీయంగా పెరిగాయి. జనవరి 2026 లో బంగారం ధరలు సుమారు 18-24% పెరిగినట్లు సమాచారం. ఈ బంగారం విలువ పెరుగుదల మొత్తం నిల్వలపై సానుకూల ప్రభావాన్ని చూపింది.

రూపాయి కష్టాలు, రిజర్వుల బలం

అయితే, ఈ అద్భుతమైన నిల్వల పెరుగుదల ఉన్నప్పటికీ, భారత రూపాయి (Indian Rupee) మాత్రం ఒత్తిడిలోనే ఉంది. జనవరి 2026 చివరి నాటికి, రూపాయి అమెరికన్ డాలర్ తో పోలిస్తే 92 స్థాయికి సమీపంలో ట్రేడ్ అవుతోంది. భారతదేశం నుంచి ఈక్విటీలలో నిధుల తరలింపు (Equity Outflows) సుమారు 846 మిలియన్ డాలర్లుగా ఉండటం, భౌగోళిక-రాజకీయ అనిశ్చితులు, డాలర్ కు పెరుగుతున్న డిమాండ్ వంటి కారణాల వల్ల రూపాయి పనితీరు ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్ల (Emerging Markets) తో పోలిస్తే బలహీనంగా ఉంది. చీఫ్ ఎకనామిక్ అడ్వైజర్ వి. అనంత నాగేశ్వరన్ మాట్లాడుతూ, కరెన్సీ విలువ తగ్గడం అనేది భారతదేశానికి మాత్రమే పరిమితం కాదని, కరెంట్ అకౌంట్ లోటు (Current Account Deficit) ఉన్న దేశాలలో ఇది సహజమని, అయితే దీర్ఘకాలంలో రూపాయి పనితీరు స్థిరంగానే ఉందని పేర్కొన్నారు. అయినప్పటికీ, ఈ భారీ విదేశీ మారక నిల్వలు, RBI కి రూపాయి విలువలో విపరీతమైన ఒడిదుడుకులను, ఊహాగానాలను (Speculative Pressures) నియంత్రించడానికి ఒక కీలకమైన కవచంగా పనిచేస్తున్నాయి. 2025 చివరి/2026 ప్రారంభం నాటికి, భారతదేశం ప్రపంచంలోనే టాప్ 5 ఫారెక్స్ రిజర్వ్ హోల్డర్లలో ఒకటిగా నిలిచింది. ఇది సుమారు 11 నెలల దిగుమతులకు సరిపడా నిల్వలను, అలాగే విదేశీ రుణాలను తీర్చడానికి సరిపడా సామర్థ్యాన్ని అందిస్తుంది. ఈ బలమైన రిజర్వ్ స్థానం ఇన్వెస్టర్లలో విశ్వాసాన్ని పెంచుతుంది మరియు బాహ్య ఆర్థిక షాకుల (External Economic Shocks) నుంచి రక్షణ కల్పిస్తుంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు

స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్ బ్యాంక్ ఇండియా ఎకనామిక్ రీసెర్చ్ హెడ్ అనుభూతి సహాయ్ ప్రకారం, భవిష్యత్తులో రిజర్వ్ ల పెరుగుదల అనేది రూపాయిపై ఉన్న ఒత్తిళ్లు, RBI తన ఫార్వార్డ్ డాలర్ బుక్ ను ఎలా నిర్వహిస్తుందనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. కొనసాగుతున్న భౌగోళిక-రాజకీయ అనిశ్చితులు, కేంద్ర బ్యాంకుల కొనుగోళ్లు బంగారం ధరలకు కొంత మద్దతును అందించవచ్చని అంచనా. అయినప్పటికీ, స్వల్పకాలిక ఒడిదుడుకులకు అవకాశం ఉంది. RBI చురుకైన లిక్విడిటీ నిర్వహణ, దాని గణనీయమైన విదేశీ మారక నిల్వల స్థానం, అనిశ్చిత ప్రపంచ ఆర్థిక వాతావరణాన్ని ఎదుర్కోవడానికి భారతదేశాన్ని సన్నద్ధం చేస్తాయి.