భారత్ ఫారెక్స్ రిజర్వులు తగ్గుముఖం! రూపీని కాపాడేందుకు RBI రంగంలోకి?

రూపీ పతనాన్ని అడ్డుకునే యత్నం?

గత వారం (ఫిబ్రవరి 20, 2026 నాటికి) భారతదేశ విదేశీ మారక నిల్వల్లో 2.119 బిలియన్ డాలర్ల తగ్గుదల నమోదైంది. దీంతో మొత్తం నిల్వలు 723.608 బిలియన్ డాలర్లకు పరిమితమయ్యాయి. అంతకు ముందు వారంలో ఈ నిల్వలు 725.727 బిలియన్ డాలర్ల గరిష్ట స్థాయిని తాకాయి. ఈ తగ్గుదలకు ప్రధాన కారణం, విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తుల్లో (Foreign Currency Assets) 1.039 బిలియన్ డాలర్లు, బంగారం నిల్వల్లో 977 మిలియన్ డాలర్లు తగ్గడం. అంతర్జాతీయంగా భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల (Geopolitical Tensions) నేపథ్యంలో, బలపడుతున్న డాలర్ ధాటికి భారత రూపాయి (INR) విలువ పడిపోకుండా చూసేందుకు RBI జోక్యం చేసుకుని ఉండవచ్చని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఫిబ్రవరి 20, 2026న రూపాయి విలువ 0.34% తగ్గి 90.99 వద్ద ట్రేడ్ అయింది. ముఖ్యంగా 91 మార్క్ ని కాపాడేందుకు RBI డాలర్లను విక్రయించి ఉండవచ్చని మార్కెట్ లో గుసగుసలు వినిపిస్తున్నాయి.

మారకపు నిల్వలపై ఒత్తిడి

గత వారం 8.663 బిలియన్ డాలర్ల భారీ పెరుగుదల తర్వాత, ఈసారి నిల్వల్లో తగ్గుదల కనిపించింది. విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులు 572.564 బిలియన్ డాలర్లకు, బంగారం నిల్వలు 127.489 బిలియన్ డాలర్లకు తగ్గాయి. స్పెషల్ డ్రాయింగ్ రైట్స్ (Special Drawing Rights) మరియు IMF వద్ద ఇండియా స్థానం కూడా స్వల్పంగా క్షీణించాయి. మధ్య ప్రాచ్యంలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు, చమురు ధరల పెరుగుదల, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనిశ్చితి వంటివి రూపాయిపై ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి. అమెరికాలో వడ్డీ రేట్లు అధికంగానే కొనసాగుతాయన్న అంచనాలు కూడా ఈ పరిస్థితిని మరింత తీవ్రతరం చేస్తున్నాయి.

చారిత్రక పరిణామాలివి

ఇదిలా ఉంటే, ఫిబ్రవరి 2026 ప్రారంభంలో కూడా ఫారెక్స్ నిల్వల్లో 6.711 బిలియన్ డాలర్ల తగ్గుదల కనిపించింది. అలాగే, నవంబర్ 28, 2025తో ముగిసిన వారంలో 1.877 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గాయి. 2026 మధ్య నాటికి రిజర్వులు 700 బిలియన్ డాలర్లను దాటినా, ప్రస్తుత ట్రెండ్ ప్రకారం RBI తన నిల్వలను చురుగ్గా వాడుకుంటున్నట్లు తెలుస్తోంది.

ముగింపు

అంతర్జాతీయ ఆర్థిక అనిశ్చితి కొనసాగే అవకాశం ఉంది. ఈ పరిస్థితుల్లో, RBI తన మారకపు నిల్వలను ఎలా నిర్వహిస్తుందనేది కీలకం కానుంది. రూపీ స్థిరత్వాన్ని కాపాడటానికి RBI తీసుకునే చర్యలు, ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మారతాయి.