ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం మొదటి ఆరు నెలల్లో (H1) భారతదేశ Fiscal Deficit **₹7.14 లక్షల కోట్లకు** చేరింది. అంటే బడ్జెట్ లక్ష్యంలో ఇది **42.1%**. ఖర్చులు పెరగడం, పన్ను వసూళ్లు మందగించడంతో **4.3%** GDP లోటు లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడంపై సందిగ్ధత నెలకొంది.
ఎందుకు పెరిగింది ఈ లోటు?
గతేడాది ఇదే కాలంతో పోలిస్తే, ఆర్థిక లోటు గణనీయంగా పెరిగింది. అప్పట్లో ఇది 36.5% గా ఉండగా, ఇప్పుడు అది 42.1% కి చేరింది. ప్రభుత్వ మొత్తం ఖర్చు ఈ ఆరు నెలల్లో ₹25.5 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది. ముఖ్యంగా 'రెవెన్యూ ఎక్స్‌పెండిచర్' 10% పెరగడం దీనికి ప్రధాన కారణంగా కనిపిస్తోంది.
మందగించిన క్యాపిటల్ ఖర్చులు
దేశ ఆర్థికాభివృద్ధికి కీలకమైన క్యాపిటల్ ఎక్స్‌పెండిచర్ (CapEx) వేగం తగ్గడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. మొదటి క్వార్టర్లో 23.7% గా ఉన్న ఈ వృద్ధి, రెండో క్వార్టర్లో కేవలం 2.8% కి పడిపోయింది. ఏడాది లక్ష్యాన్ని చేరుకోవాలంటే, మిగిలిన ఆరు నెలల్లో ఈ ఖర్చును 16.2% పెంచాల్సి ఉంటుంది.
పన్ను వసూళ్లలో సవాళ్లు
పన్ను వసూళ్లు గతేడాది కంటే 6.1% వృద్ధిని మాత్రమే నమోదు చేశాయి. నెట్ టాక్స్ రెవెన్యూ సెప్టెంబర్ చివరి నాటికి ₹12.76 లక్షల కోట్లుగా ఉంది. ఎక్సైజ్ డ్యూటీ, పర్సనల్ ఇన్కమ్ టాక్స్ వసూళ్లు ఆశించిన స్థాయిలో లేవు. దీనివల్ల ఆర్థిక లోటు ₹1.3 లక్షల కోట్ల నుంచి ₹1.4 లక్షల కోట్ల వరకు పెరిగే అవకాశం ఉందని ICRA విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఇప్పుడు ఇన్వెస్టర్లు ప్రభుత్వ వ్యూహం వైపు చూస్తున్నారు. సబ్సిడీల భారం పెరగడం, నాన్-టాక్స్ రెవెన్యూ రాకపోవడం వంటి అంశాలు రాబోయే రోజుల్లో వడ్డీ రేట్లపై మరియు ప్రభుత్వ అప్పులపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.