ఇంధన ధరలు భారత్ బడ్జెట్ ను ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయి?
ప్రస్తుతం, పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న పరిస్థితుల కారణంగా Brent క్రూడ్ ఆయిల్ ఫ్యూచర్స్ (Brent crude oil futures) బ్యారెల్ $107.77 వద్ద, WTI క్రూడ్ (WTI crude) $94.42 వద్ద ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. ఇవి యుద్ధానికి ముందున్న ధరల కంటే చాలా ఎక్కువ. దీనికితోడు, హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) వంటి కీలకమైన షిప్పింగ్ మార్గాలలో అంతరాయాలు ఏర్పడుతున్నాయి. సహజ వాయువు ధరలు (Natural gas prices) కూడా ఒడిదుడుకులకు లోనవుతున్నాయి, సుమారు $2.97 MMBtu వద్ద ట్రేడ్ అవుతున్నాయి.
భారత్ తన క్రూడ్ ఆయిల్ అవసరాలలో 85% కంటే ఎక్కువ దిగుమతి చేసుకుంటుంది. కాబట్టి, ఈ అధిక ధరలు నేరుగా ప్రభుత్వ బడ్జెట్ పై భారం మోపుతాయి. రేటింగ్ ఏజెన్సీ ICRA అంచనాల ప్రకారం, ఈ అధిక ఇంధన ఖర్చుల వల్ల ఎరువులు, LPG సబ్సిడీల కోసం ప్రభుత్వానికి అదనపు నిధులు అవసరం కావచ్చు. ఇది కంపెనీల పన్ను వసూళ్లను, రిఫైనరీల లాభాలను కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది. ICRA యొక్క FY2027 డెఫిసిట్ అంచనా 4.3% GDP గా ఉంది, అయితే ఇంధన ధరలు ఇలాగే కొనసాగితే ఈ అంచనా మారే అవకాశం ఉంది.
ప్రభుత్వ ఆర్థిక రక్షణ వలయాలు & గత అనుభవాలు
ఇటువంటి సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి, భారత్ వద్ద ₹1 లక్ష కోట్ల బడ్జెట్ తో ఎకనామిక్ స్టెబిలైజేషన్ ఫండ్ (Economic Stabilisation Fund - ESF) ఉంది. ఇది బడ్జెట్ లో అనుకూలతను (flexibility) పెంచుతుంది, బయటి ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కోవడానికి సహాయపడుతుంది.
గతంలో కూడా భారత్ ఇలాంటి ఆర్థిక ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంది. 1991 గల్ఫ్ వార్ సమయంలో, అధిక చమురు ధరల కారణంగా చెల్లింపుల సంక్షోభం (balance of payments crisis) తలెత్తి, ఫిస్కల్ డెఫిసిట్ GDP లో 9% ను దాటింది. చరిత్ర ప్రకారం, క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలలో $10 పెరుగుదల, భారత్ వార్షిక దిగుమతి బిల్లును $1.5–2 బిలియన్ పెంచవచ్చు, ఇది కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD) ను పెంచుతుంది.
బడ్జెట్ ఆరోగ్యంపై పెరుగుతున్న రిస్కులు
పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణ ఎంతకాలం కొనసాగుతుందనే దానిపై భారత్ బడ్జెట్ ఆరోగ్యం ఆధారపడి ఉంది. దీర్ఘకాలిక సంఘర్షణ ఇంధన ధరలను అధికంగా ఉంచి, కరెన్సీని బలహీనపరుస్తుంది. ఇప్పటికే రూపాయి (rupee) డాలర్ తో పోలిస్తే 93 కి దగ్గరగా ఉంది. దిగుమతుల వల్ల ఇంధనం, ఇతర వస్తువుల ధరలు పెరిగితే, సెంట్రల్ బ్యాంక్ ద్రవ్యోల్బణం (inflation) లక్ష్యాలను చేరుకోవడం కష్టమవుతుంది.
దిగుమతులపై ఆధారపడే ఎరువుల పరిశ్రమ, గల్ఫ్ సరఫరాలపై ఆధారపడటం వల్ల అధిక ఖర్చులను ఎదుర్కొంటుంది. దీనితో ప్రభుత్వ సబ్సిడీ బిల్లు పెరుగుతుంది. హార్ముజ్ జలసంధి వంటి కీలక షిప్పింగ్ మార్గాలలో అంతరాయాలు వ్యవస్థకు విస్తృతమైన నష్టాలను కలిగిస్తాయి. భారత్ తన ఇంధన దిగుమతులను 41 దేశాల నుండి చేసుకుంటున్నప్పటికీ, శాశ్వత సంక్షోభం ఈ సరఫరా గొలుసులను కూడా దెబ్బతీయవచ్చు.
ఆర్థిక ఒత్తిళ్ల మధ్య భవిష్యత్ అంచనాలు
విశ్లేషకులు అప్రమత్తంగా ఉన్నారు. S&P గ్లోబల్ రేటింగ్స్ (S&P Global Ratings) సంఘర్షణ వల్ల రిస్కులు ఉన్నాయని, అధిక ఇంధన ధరల వల్ల FY27 కి 4.3% ద్రవ్యోల్బణాన్ని అంచనా వేస్తున్నాయని చెబుతోంది. CRISIL (CRISIL) కూడా అధిక ఇంధన ఖర్చులు అనేక రంగాలలో కంపెనీల లాభాలను తగ్గిస్తాయని హెచ్చరిస్తోంది.
ప్రభుత్వం FY2027 కి 4.3% డెఫిసిట్ ను లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, నామమాత్రపు GDP (nominal GDP) సుమారు 9.8% పెరుగుతుందని అంచనా వేస్తోంది. అయితే, నిరంతర ఇంధన షాక్లు ఈ లక్ష్యాలకు ముప్పు వాటిల్లేలా చేయవచ్చు. దీర్ఘకాలంలో కేవలం వార్షిక డెఫిసిట్ లక్ష్యాలపైనే కాకుండా, రుణాన్ని తగ్గించడంపై దృష్టి మళ్లుతోంది. ఈ అనిశ్చిత గ్లోబల్ ఇంధన మార్కెట్లో ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఎకనామిక్ స్టెబిలైజేషన్ ఫండ్, ఇతర సాధనాల ప్రభావశీలత కీలకం కానుంది.