గ్లోబల్ సవాళ్ల మధ్య భారత వాణిజ్య ప్రస్థానం
FY2025-26లో భారత వాణిజ్యం అద్భుతమైన వృద్ధిని కనబరిచింది. గ్లోబల్ గా పెరుగుతున్న టారిఫ్ లు, రాజకీయ ఉద్రిక్తతల మధ్య కూడా దేశ వాణిజ్య ప్రవాహాలు, సరఫరా గొలుసులు (Supply Chains) స్థిరంగా నిలిచాయని ASSOCHAM నివేదిక వెల్లడించింది. ఏప్రిల్ 2025 నుండి ఫిబ్రవరి 2026 వరకు ఈ స్థిరత్వం కొనసాగింది. చురుకైన ప్రభుత్వ చర్యలు, భారత వ్యాపారాల సత్వర స్పందన దీనికి కారణమని తెలుస్తోంది.
ఈ కాలంలో అమెరికా (U.S.) భారతదేశానికి అతిపెద్ద ఎగుమతి మార్కెట్ గా నిలిచింది. ఈ పదకొండు నెలల్లో అమెరికాకు ఎగుమతులు 79.3 బిలియన్ డాలర్లకు చేరాయి, ఇది మొత్తం ఎగుమతుల్లో దాదాపు 19.7% వాటాను కలిగి ఉంది. యూఏఈ (UAE), చైనా, నెదర్లాండ్స్, యూకే (UK) దేశాలతో కూడా వాణిజ్య సంబంధాలు బలంగా ఉన్నాయి. ప్రత్యేకించి, హాంకాంగ్ టాప్ టెన్ ఎగుమతి గమ్యస్థానాల్లో ఒకటిగా చేరడం, గ్లోబల్ షాక్ లను తట్టుకోవడానికి వైవిధ్యభరితమైన విధానం ఎంతగానో ఉపయోగపడుతోందని సూచిస్తోంది.
ప్రభుత్వ విధానాలు ఎగుమతులకు ఊతం
వాణిజ్యానికి భారత ప్రభుత్వం అందిస్తున్న మద్దతు చాలా కీలకం. RoDTEP స్కీమ్ పొడిగింపు, భారత్ ఇండస్ట్రియల్ డెవలప్మెంట్ యోజన (BHAVYA) వంటి కార్యక్రమాలతో పాటు, అడ్వాన్స్ ఆథరైజేషన్, EPCG స్కీమ్ ల కింద అందించిన ప్రోత్సాహకాలు ఎగుమతిదారులకు వెన్నుదన్నుగా నిలిచాయి. గ్లోబల్ అనిశ్చితి మధ్య భారత వ్యాపారాలు విజయం సాధించడానికి ఈ విధానాలు పన్నుల భారాన్ని తగ్గించడం, పోటీతత్వాన్ని పెంచడం, మార్కెట్ యాక్సెస్ ను మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. FY2025-26 నుండి FY2030-31 వరకు గణనీయమైన నిధులతో ఏర్పాటు చేయనున్న ఎగుమతి ప్రమోషన్ మిషన్ (EPM), ముఖ్యంగా చిన్న, మధ్య తరహా వ్యాపారాలకు (MSMEs) వాణిజ్య ఫైనాన్స్, లాజిస్టిక్స్ లో తోడ్పాటునందిస్తుంది.
గ్లోబల్ సవాళ్లు, భారత వృద్ధి
ప్రస్తుతం గ్లోబల్ గా వాణిజ్య వృద్ధి మందగిస్తోంది. 2026లో ఇది **2.2%**కి తగ్గవచ్చని అంచనా వేస్తుండగా, 2025లో **3.8%**గా నమోదైంది. అయితే, కొత్త అమెరికా టారిఫ్ లు అమల్లోకి రాకముందే జరిగిన ఎగుమతుల వల్ల 2025లో వృద్ధి ఊహించిన దానికంటే మెరుగ్గా ఉంది. భారతదేశం వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలు పురోగతి సాధిస్తున్నాయి. FY2025-26, FY2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరాలకు భారతదేశ GDP వృద్ధి రేటు 6.5% నుండి 7.4% మధ్య ఉంటుందని అంచనా. బలమైన దేశీయ ఆర్థిక కార్యకలాపాలు ఎగుమతులకు పటిష్టమైన పునాదిని అందిస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ, మధ్యప్రాచ్యంలో కొనసాగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, అమెరికా వంటి దేశాల నిరంతర టారిఫ్ లు గ్లోబల్ వ్యాపారాన్ని ప్రభావితం చేస్తూనే ఉన్నాయి. ఇవి సరఫరా గొలుసుల్లో జాప్యాలకు, ధరల హెచ్చుతగ్గులకు కారణమవుతున్నాయి. 2025లో అమెరికా విధించిన భారీ టారిఫ్ ల వంటి షాక్ లను తట్టుకోవడానికి, భారతీయ కంపెనీలు ఉత్పత్తులను, మార్కెట్లను వైవిధ్యపరచడం చాలా ముఖ్యం.
చైనాతో వాణిజ్య లోటు భారీగా పెరుగుతోంది
భారత వాణిజ్య బలానికి అతిపెద్ద సవాలుగా చైనాతో పెరుగుతున్న వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) మారింది. FY2025-26 ఏప్రిల్-ఫిబ్రవరి కాలంలో, భారతదేశం చైనా నుండి 119.6 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన వస్తువులను దిగుమతి చేసుకోగా, కేవలం 17.5 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన వస్తువులను మాత్రమే ఎగుమతి చేసింది. దీని ఫలితంగా 102.1 బిలియన్ డాలర్ల భారీ వాణిజ్య లోటు ఏర్పడింది. ఎలక్ట్రానిక్స్, యంత్రాలు, ఫార్మా ముడి పదార్థాలు వంటి చైనా పారిశ్రామిక వస్తువులపై భారతదేశం ఎక్కువగా ఆధారపడుతోందని ఇది సూచిస్తుంది. చైనీస్ దిగుమతులకు ధీటుగా దేశీయ ఉత్పత్తి లేకపోవడం, చౌక దిగుమతులపై ఆధారపడటం వంటివి ఆందోళన కలిగించే అంశాలు. పూర్తి ఆర్థిక సంవత్సరానికి చైనాతో ఈ లోటు 111.4 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. ఈ అసమతుల్యతను సరిదిద్దడానికి వ్యూహాత్మక విధానాలు అవసరం.
అంతర్లీన రిస్కులు, బలహీనతలు
మొత్తంమీద వాణిజ్యం బలంగా ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని అంతర్లీన బలహీనతలు కూడా ఉన్నాయి. చైనాతో పెరుగుతున్న లోటు దేశీయ పరిశ్రమకు నష్టం కలిగించవచ్చు, ఆర్థికంగా చైనాపై ఆధారపడటాన్ని పెంచుతుంది. మధ్యప్రాచ్య ఘర్షణల వంటి భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు చమురు ధరలను పెంచి, ప్రభుత్వ ఆర్థిక వ్యవస్థపై, వాణిజ్య లోటుపై ఒత్తిడి పెంచుతాయి. దీనికి సేవల వాణిజ్యంలో (Services Trade) మిగులు కొంతవరకు ఊరటనిస్తోంది. కరెన్సీ హెచ్చుతగ్గులు, అధిక షిప్పింగ్ ఖర్చులు, ముఖ్యంగా MSMEs కు గ్లోబల్ ఫైనాన్సింగ్ పరిస్థితులు కఠినంగా మారడం వంటివి నిరంతర సవాళ్లుగా ఉన్నాయి. ఎగుమతుల వృద్ధి కొనసాగాలంటే, భారతదేశం ఈ రిస్కులను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కోవాలి. కొత్త వాణిజ్య ఒప్పందాల ద్వారా మార్కెట్ యాక్సెస్ ను మెరుగుపరచుకోవాలి, వాణిజ్య అసమతుల్యతలను పరిష్కరించాలి.
భారతదేశ వాణిజ్యానికి భవిష్యత్ అంచనాలు
బలమైన దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ, ప్రభుత్వ వ్యూహాల మద్దతుతో భారతదేశ వాణిజ్యానికి భవిష్యత్ అంచనాలు ఆశాజనకంగా ఉన్నాయి. S&P గ్లోబల్ రేటింగ్స్ FY27కి భారతదేశ GDP వృద్ధిని **7.1%**గా అంచనా వేస్తుండగా, Crisil 2030 వరకు వార్షిక ఎగుమతుల వృద్ధి 13% ఉంటుందని, ఇది ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్స్ (FTAs) ద్వారా నడపబడుతుందని అంచనా వేసింది. గోల్డ్మన్ సాచ్స్ 2026లో భారతదేశ GDP 6.9% వృద్ధి చెందుతుందని భావిస్తోంది. ఇటీవల అమెరికాతో టారిఫ్ లను 25% నుండి **18%**కి తగ్గించడం ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊపునిస్తుంది, వాణిజ్య అనిశ్చితిని తగ్గిస్తుంది. FY2025-26కి మొత్తం వస్తువుల ఎగుమతులు 440 బిలియన్ నుండి 450 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంటాయని ASSOCHAM అంచనా వేసింది. ఈ సానుకూల ధోరణి కొనసాగాలంటే, ప్రభుత్వ మద్దతు, కొత్త మార్కెట్లను అన్వేషించడం, గ్లోబల్ వాణిజ్య సంక్లిష్టతలను, వాణిజ్య అసమతుల్యతలను సమర్థవంతంగా నిర్వహించడం అవసరం.