రికార్డు స్థాయికి చేరనున్న గ్రాస్ FDI
ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు వి. అనంత నాగేశ్వరన్ ప్రకారం, 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారతదేశంలోకి వచ్చే మొత్తం విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (Gross FDI) $90 బిలియన్ డాలర్లను దాటవచ్చని అంచనా. ఇది గత కొన్నేళ్లుగా చూస్తున్న $70-80 బిలియన్ స్థాయి కంటే ఎక్కువ. ఈ అంచనా ప్రకారం, FDI భారతదేశ GDPలో దాదాపు 2% కి చేరే అవకాశం ఉంది. 2026 జనవరి నాటికి, గత 12 నెలల కాలానికి గ్రాస్ FDI ఈక్విటీ $90.8 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుందని మోర్గాన్ స్టాన్లీ నివేదిక పేర్కొంది. ఏప్రిల్-ఫిబ్రవరి 2026 మధ్య కాలంలో గ్రాస్ FDI 88.3 బిలియన్ డాలర్లకు చేరింది, ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే 18.1% ఎక్కువ. తయారీ, కంప్యూటర్, ఆర్థిక, వ్యాపార, కమ్యూనికేషన్ సేవల రంగాలలో ఈక్విటీ పెట్టుబడులు అధికంగా వస్తున్నాయి. సింగపూర్, అమెరికా, మారిషస్, జపాన్, నెదర్లాండ్స్ దేశాలు ప్రధాన పెట్టుబడిదారులుగా ఉన్నాయి.
గ్రాస్, నెట్ FDI మధ్య పెరుగుతున్న అంతరం
గ్రాస్ FDI గణాంకాలు ఆశాజనకంగా ఉన్నప్పటికీ, నికర FDI (Net FDI) మాత్రం ఆశించిన స్థాయిలో లేదు. నికర FDI అంటే, పెట్టుబడులు రావడమే కాకుండా, కంపెనీలు లాభాలను తమ దేశాలకు తరలించుకుపోవడం (Profit Repatriation), భారతీయ కంపెనీలు విదేశాల్లో చేసే పెట్టుబడులు వంటి బయటికి వెళ్లే మొత్తాన్ని లెక్కలోకి తీసుకున్న తర్వాత మిగిలేది. ఏప్రిల్-ఫిబ్రవరి 2026 కాలంలో గ్రాస్ FDI 18.1% పెరిగి $88.3 బిలియన్ డాలర్లుగా నమోదైతే, అదే సమయంలో నికర FDI కేవలం $6.3 బిలియన్ డాలర్లకు మాత్రమే పరిమితమైంది. గత ఏడాదితో పోలిస్తే ఇది $1.5 బిలియన్ డాలర్ల నుంచి పెరిగినా, గ్రాస్ FDI తో పోలిస్తే చాలా తక్కువ. ముఖ్యంగా, భారీగా లాభాలను తరలించుకుపోవడం, భారతీయ కంపెనీలు విదేశాల్లో పెట్టుబడులు పెంచడం వల్ల నికర FDI ఇటీవల కాలంలో ప్రతికూలంగా (negative) కూడా నమోదైంది. 2026 జనవరి నాటికి నికర FDI కేవలం $0.5 బిలియన్ డాలర్లకు పడిపోయిందని మోర్గాన్ స్టాన్లీ నివేదించింది. ఫిబ్రవరి 2026 లో $4.6 బిలియన్ డాలర్లకు పెరిగినప్పటికీ, నికర పెట్టుబడులు దేశంలో నిలబడటం అనే ట్రెండ్ ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారత్ స్థానం, పోటీ
ప్రపంచవ్యాప్తంగా చూస్తే, 2024లో FDI ప్రవాహాలు 11% తగ్గాయి. యూరప్, చైనా వంటి ప్రాంతాల్లో ఈ తగ్గుదల స్పష్టంగా కనిపించింది. ఈ నేపథ్యంలో భారత్ FDI పనితీరు మెరుగ్గా ఉంది. 2025లో ప్రపంచ FDI లో భారత్ వాటా 2.4% కి పెరిగింది. 2024 లో FDI గమ్యస్థానాల ర్యాంకింగ్లో భారత్ 16వ స్థానం నుంచి 15వ స్థానానికి మెరుగుపడిందని UNCTAD నివేదిక తెలిపింది. గ్రీన్ఫీల్డ్ ప్రాజెక్ట్ ప్రకటనలలో భారత్ ప్రపంచంలో 4వ స్థానంలో నిలిచింది. అయితే, వియత్నాం, మలేషియా, థాయ్లాండ్ వంటి పోటీ దేశాలు వేగంగా, మరింత అంచనాలకు తగ్గట్టుగా, బలమైన ప్రభుత్వ మద్దతుతో పెట్టుబడులను ఆకర్షిస్తున్నాయని, భారత్ ఈ విషయంలో వెనుకబడి ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
FDI స్థిరత్వంపై ఆందోళనలు
భారీ గ్రాస్ FDI గణాంకాలు, అంతర్జాతీయ ర్యాంకింగ్లు ఉన్నప్పటికీ, FDI స్థిరత్వంపై ఆందోళనలున్నాయి. ఆర్థిక విధానాలపై ఉండే అనిశ్చితి, దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులకు ఒక ప్రధాన అవరోధంగా మారుతోంది. వియత్నాం, మలేషియా వంటి దేశాలు పెట్టుబడుల ఆకర్షణలో ఎక్కువ వేగాన్ని, అంచనా వేయగలిగేతత్వాన్ని అందిస్తున్నాయి. భారీగా పెరుగుతున్న లాభాల తరలింపు, భారతీయ కంపెనీల విదేశీ పెట్టుబడులు (జనవరి 2026 నాటికి $35.8 బిలియన్ డాలర్లకు చేరాయి) కరెన్సీ స్థిరత్వాన్ని ప్రభావితం చేసే ప్రమాదం ఉంది. గ్రీన్ఫీల్డ్ ప్రాజెక్టుల ప్రకటనలు ఏప్రిల్-జనవరి 2026 కాలంలో గత ఏడాదితో పోలిస్తే 11% తగ్గాయి. ఇది కొత్త ప్రాజెక్టుల నిబద్ధతలో కొంత మందగమనాన్ని సూచిస్తోంది. అయితే, భారత్ 7.3% సగటు రిస్క్-అడ్జస్టెడ్ రాబడిని అందిస్తోంది, ఇది పెట్టుబడి వాతావరణం స్థిరంగా ఉందని సూచిస్తోంది.
పెట్టుబడిదారులు ఏం చూస్తున్నారు?
FDI భవిష్యత్తుపై మిశ్రమ అంచనాలున్నాయి. గ్రాస్ FDI గణాంకాలు ప్రోత్సాహకరంగా ఉన్నా, లాభాల తరలింపు, విదేశీ పెట్టుబడుల వల్ల నికర FDI పై స్వల్పకాలిక ఆందోళనలు కొనసాగుతున్నాయి. భారత్ FDI పెరుగుతున్నా, పోటీ దేశాలతో పోలిస్తే పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలో వేగం, అంచనాలు తక్కువగా ఉన్నాయని విశ్లేషకులు అంటున్నారు. అయినప్పటికీ, బలమైన ఆర్థిక పునాదులు, వ్యాపార వాతావరణాన్ని మెరుగుపరచడానికి ప్రభుత్వం చేస్తున్న సంస్కరణలు భారత్ను ప్రముఖ పెట్టుబడి గమ్యస్థానంగా నిలబెడుతున్నాయి. సేవల రంగం బలం, తయారీ రంగంలో వైవిధ్యీకరణ, ప్రక్రియలను క్రమబద్ధీకరించడానికి ప్రభుత్వం చేస్తున్న ప్రయత్నాలు FDI ప్రవాహాలకు మద్దతు ఇస్తాయని భావిస్తున్నారు. భారత్ అందించే బలమైన రిస్క్-అడ్జస్టెడ్ రాబడి, అనేక అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థల కంటే మెరుగ్గా ఉండటం, స్థిరత్వం, వృద్ధిని కోరుకునే పెట్టుబడిదారులకు దీని ఆకర్షణను పెంచుతుంది. అయితే, చాలామంది నికర మూలధన ప్రవాహాలను (Net Capital Flows) నిశితంగా గమనిస్తారు.
