భారత్ ఇథనాల్ పాలసీ: గ్రీన్ లక్ష్యాలా? 'ఓవర్ కెపాసిటీ' ఒత్తిడినా?

అధిక ఉత్పత్తి సామర్థ్యం Vs పర్యావరణ లక్ష్యాలు

భారతదేశం యొక్క విస్తారమైన ఇథనాల్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం, ముఖ్యంగా చక్కెర, డిస్టిలరీ రంగాలలో ₹40,000 కోట్లకు పైగా పెట్టుబడులతో ఏర్పడింది, ఇది రాబోయే E20 లక్ష్యం (11 బిలియన్ లీటర్లు) కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంది. 2026 నాటికి ఈ సామర్థ్యం 22 బిలియన్ లీటర్లకు చేరుకోవచ్చని అంచనా. ప్రస్తుతం E20 లక్ష్యానికి కూడా వినియోగ రేట్లు (55-72%) తక్కువగా ఉండటంతో, పరిశ్రమ ఆర్థిక ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. ఈ మిగులు సామర్థ్యాన్ని వినియోగించుకోవడానికి, E20 కంటే ఎక్కువ బ్లెండింగ్ లక్ష్యాలను ప్రోత్సహించడం, మల్టీ-ఫీడ్ ప్లాంట్ల వినియోగాన్ని పెంచడానికి FCI బియ్యం వంటి వాటిని కేటాయించడం వంటివి విధాన నిర్ణేతలు చేపడుతున్నారు.

పర్యావరణానికి ముప్పు? నీరు, ఉద్గారాల లెక్కలు

"గ్రీన్ ఫ్యూయల్"గా ప్రచారం పొందుతున్నప్పటికీ, ఇథనాల్ ఉత్పత్తి పర్యావరణ ప్రభావం సంక్లిష్టంగా ఉంది. ముఖ్యంగా నీటి వినియోగంపై ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ధాన్యం ఆధారిత ఇథనాల్ ఉత్పత్తికి ప్రతి లీటరుకు సుమారు 10,790 లీటర్ల నీరు అవసరమవుతుంది. చెరకుతో తయారయ్యే ఇథనాల్‌కు ఆధునిక నీటిపారుదల పద్ధతులతో లీటరుకు సుమారు 1,600-2,469 లీటర్లు అవసరమవుతుందని కొత్త అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నా, ఇది ఇప్పటికీ గణనీయమైన వనరుల వినియోగమే. ఉదాహరణకు, మహారాష్ట్రలో చెరకు పంట సాగుకు సుమారు 70% నీటిపారుదల నీరు, సాగు భూమిలో కేవలం 4% మేరకే వినియోగించబడుతోంది. అంతేకాకుండా, వ్యవసాయం, స్వేదనం (distillation) ప్రక్రియలకు అవసరమైన అధిక శక్తి వినియోగం, భారతదేశంలో 70-75% విద్యుత్ ఉత్పత్తి బొగ్గు ఆధారిత ప్లాంట్ల నుండే జరుగుతున్నందున, ఉద్గారాలు నిజంగా తొలగిపోవడం కంటే, ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు మారడమే జరుగుతోంది.

విదేశీ మారక ద్రవ్య ఆదా: ఒక పాక్షిక చిత్రం

ముడి చమురు దిగుమతులను తగ్గించడం ద్వారా విదేశీ మారక ద్రవ్యాన్ని ఆదా చేసుకోవచ్చనే వాదన పాక్షికంగానే నిజం. E20 లక్ష్యం ద్వారా సంవత్సరానికి సుమారు ₹1.65 లక్షల కోట్లు ఆదా అయినప్పటికీ, ఈ ప్రయోజనం, ఎరువులు, సహజ వాయువు వంటి కీలకమైన దిగుమతుల (సహజ వాయువులో 45.3% దిగుమతి చేసుకుంటున్నాం) ద్వారా కొంతవరకు భర్తీ అవుతోంది. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల వల్ల అంతర్జాతీయంగా ముడి చమురు ధరల్లో అస్థిరత, భారతదేశ కరెంట్ అకౌంట్ లోటును (FY2026-27 నాటికి GDPలో **1.3%**కి పెరిగే అవకాశం ఉంది) ప్రభావితం చేస్తూనే ఉంది. 2026 చివరి నాటికి భారత రూపాయి మారకం రేటు సుమారు 95 (USDకి) వద్ద ఉంటుందని అంచనా.

కీలక ప్రమాదాలు, విధానపరమైన సవాళ్లు

అగ్రెసివ్ విస్తరణ భారతదేశ నీటి సంక్షోభాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేసే ప్రమాదం ఉంది. 2030 నాటికి 21 ప్రధాన నగరాలు భూగర్భ జలాల కొరతను ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది. ఆహార ధాన్యాలను (బియ్యం వంటివి) ఇథనాల్ ఉత్పత్తికి మళ్లించడం ఆహార భద్రతపై ఆందోళనలను రేకెత్తిస్తోంది. అధిక బ్లెండ్ల వల్ల వాహనాల మైలేజీ తగ్గడంతో వినియోగదారులు అధిక నిర్వహణ ఖర్చులను ఎదుర్కోవచ్చు. E85, E100 వంటి అధిక బ్లెండ్ల విషయంలో నియంత్రణ అనిశ్చితి, వాహన సాంకేతికతలో గణనీయమైన అప్గ్రేడ్లు అవసరం కావచ్చు. తగినంత డిమాండ్ లేకపోతే, భారీగా ఉన్న ఇన్స్టాల్డ్ కెపాసిటీ నిరుపయోగంగా మారిపోయే (stranded assets) ప్రమాదం కూడా ఉంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు

భారత్ వేగంగా అధిక ఇథనాల్ బ్లెండ్ల వైపు అడుగులు వేస్తోంది, E85, E100 కోసం ప్రతిపాదనలు ఉన్నాయి. ఇంధన భద్రతను పెంచడం, పారిశ్రామిక అధిక ఉత్పత్తి సామర్థ్యం వల్ల ఏర్పడే ఆర్థిక ఒత్తిళ్లను నిర్వహించడం ఈ వ్యూహాత్మక మార్పు వెనుక ఉన్న లక్ష్యాలు. అయితే, ఈ మార్గం యొక్క సుస్థిరత నీటి వనరుల సవాళ్లను పరిష్కరించడం, ఆహార భద్రతను నిర్ధారించడం, వినియోగదారులపై ప్రభావాన్ని నిర్వహించడం, ఆటోమోటివ్ రంగంలో సాంకేతిక అనుసరణను ప్రోత్సహించడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ విభిన్న ప్రయోజనాలను సమతుల్యం చేస్తూ, చెప్పబడిన ప్రయోజనాలకు అతీతంగా అంతర్లీనంగా ఉన్న రాజీలను (trade-offs) పరిష్కరించడం ద్వారానే ఈ విధానం యొక్క అంతిమ విజయం ఆధారపడి ఉంటుంది.