భారత్ LNG ధరల జంప: ఇంధన భద్రతకు పెను ముప్పు!

భగ్గుమన్న LNG ధరలు, భారత్ పై ప్రభావం

మధ్యప్రాచ్యంలో పెరుగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు (Geopolitical Tensions), ప్రపంచవ్యాప్తంగా లిక్విఫైడ్ నేచురల్ గ్యాస్ (LNG) ధరలను విపరీతంగా పెంచేశాయి. ప్రస్తుతం, ఈ ధరలు గతంలో ఉన్న స్థాయిల కంటే దాదాపు 1.9 నుంచి 2 రెట్లు ఎక్కువగా నమోదవుతున్నాయి. ఇది నేరుగా భారతదేశంపై ప్రభావం చూపుతోంది. సహజ వాయువు వినియోగంలో దాదాపు 50% దిగుమతులపైనే ఆధారపడే భారత్, ఈ ధరల షాక్‌తో తీవ్ర ఇబ్బందుల్లో పడింది.

ప్రస్తుతం, భారతీయ గ్యాస్ కొనుగోలుదారులు పారిశ్రామిక వినియోగదారులకు సహజ వాయువు కేటాయింపులను 10-30% వరకు తగ్గించాల్సి వస్తోంది. దీనికి తోడు, ఖతార్ లో కొన్ని ప్రాంతీయ సైనిక చర్యల కారణంగా LNG ఉత్పత్తి నిలిచిపోవడం పరిస్థితిని మరింత దిగజార్చింది.

దేశీయ ఇంధన రంగం ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లు

దేశీయంగా సహజ వాయువు ఉత్పత్తి స్థిరంగా ఉండటం, రిగ్యాసిఫికేషన్ టెర్మినల్స్ పైప్‌లైన్ల కొరత, మార్కెట్ అభివృద్ధి లేకపోవడం వంటి కారణాలతో పూర్తిగా వినియోగంలోకి రాకపోవడం వంటివి భారత్ ఇంధన రంగం ఎదుర్కొంటున్న నిర్మాణాత్మక బలహీనతలు. ప్రస్తుతం, భారతదేశ ఇంధన రంగం సూచిక అయిన నిఫ్టీ ఎనర్జీ ఇండెక్స్ (Nifty Energy Index) 15.3 P/E నిష్పత్తితో, ₹58.75 లక్షల కోట్ల మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్‌తో ట్రేడ్ అవుతోంది. మార్చి 4, 2026 నాటికి, ఈ ఇండెక్స్ ₹36,453.40 వద్ద, రోజువారీ 1.60% క్షీణతతో ఉంది.

పరిశ్రమలపై ఒత్తిడి, ఖరీదైన ప్రత్యామ్నాయాలు

గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో (FY2022-23), సహజ వాయువు ధరలు ఊహించని స్థాయికి చేరడంతో పారిశ్రామిక వినియోగం 9.3% తగ్గింది. దీంతో ఐరన్, స్టీల్, విద్యుత్, పెట్రోకెమికల్స్ వంటి రంగాలలోని పరిశ్రమలు అధిక ధర కలిగిన LNG పైనే ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. ఫర్నేస్ ఆయిల్, లో సల్ఫర్ హెవీ స్టాక్ (LSHS), పెట్‌కోక్, నాఫ్తా, LPG వంటి ప్రత్యామ్నాయాలకు మారినా, వాటికి కూడా ఆర్థిక, లాజిస్టికల్ సవాళ్లున్నాయి. ముఖ్యంగా తక్కువ మార్జిన్లలో పనిచేసే పరిశ్రమలకు ఇది భారంగా మారి, ఉత్పత్తి తగ్గింపునకు, పోటీతత్వం దెబ్బతినడానికి దారితీయవచ్చు. మధ్యప్రాచ్య సంక్షోభం కారణంగా ట్యాంకర్ రేట్లు $200,000కి రెట్టింపు కావడం, షిప్పింగ్, బీమా ఖర్చులు పెరగడం వంటివి స్పాట్ మార్కెట్ టెండర్ల ద్వారా కొరతను భర్తీ చేసుకోవడాన్ని మరింత ఖరీదైనదిగా మార్చాయి.

చారిత్రక పరిణామాలు, ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం

2021-22లో వచ్చిన LNG ధరల ఒడిదుడుకులు పారిశ్రామిక డిమాండ్‌ను దెబ్బతీశాయి. జూన్ 2024లో వచ్చిన ఇంధన కొరతలు, పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి తగ్గడం, నిర్వహణ ఖర్చులు పెరగడంతో వార్షిక GDPలో దాదాపు 1.9% నష్టాన్ని కలిగించాయని అంచనా. ప్రస్తుత పరిస్థితి ద్రవ్యోల్బణాన్ని (Inflation) తిరిగి పెంచే ప్రమాదాన్ని కలిగి ఉంది. అలాగే, అధిక చమురు ధరలు (Oil Prices) భారత్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై భారం మోపి, రూపాయి విలువను బలహీనపరిచే అవకాశం ఉంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు, సవాళ్లు

2030 నాటికి సహజ వాయువు వాటాను **15%**కి పెంచాలనే భారత్ లక్ష్యం, దిగుమతులపై ఆధారపడటం, ధరల సున్నితత్వం వల్ల సవాలుగా మారింది. దీర్ఘకాలిక డిమాండ్ కోసం, 2027 తర్వాత అంతర్జాతీయ స్పాట్ ధరలు $6-$8/MMBtuకి తగ్గుతాయని అంచనాలున్నాయి. నిఫ్టీ ఎనర్జీ ఇండెక్స్ గత నెలలో 11.27%, గత సంవత్సరంలో 20.83% రాబడితో స్థిరత్వాన్ని చూపినప్పటికీ, ప్రస్తుత ధరల పెరుగుదలను అధిగమించి, సరఫరా మార్గాలను విస్తరించడం, పెరుగుతున్న డిమాండ్‌ను తీర్చడం భారత్ ఆర్థిక స్థిరత్వానికి, ఇంధన స్వావలంబనకు కీలకం.