ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ సవాళ్లతో కూడుకున్నప్పటికీ, భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ మాత్రం జోరుగా దూసుకుపోతుందని అంచనాలు వస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా, రాబోయే 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి దేశ వృద్ధి రేటు 7% కంటే ఎక్కువగా ఉంటుందని ASSOCHAM వంటి పరిశ్రమల సంఘాలు అంచనా వేస్తున్నాయి. అంతర్జాతీయంగా ముడి చమురు ధరలు బ్యారెల్ $90 నుంచి $100 మధ్య ఉన్నా కూడా ఈ వృద్ధి కొనసాగుతుందని అంచనా. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ నిర్మాణం బలంగా మారింది. దీనివల్లనే, ఇంధన ధరల్లో భారీ పెరుగుదలను తట్టుకుని కూడా వృద్ధిని కొనసాగించగలుగుతోంది. ఉదాహరణకు, 2022-23లో బ్యారెల్ $93 ఉన్నా 7.6% వృద్ధి, 2023-24లో బ్యారెల్ $82 వద్ద 7.2% వృద్ధిని సాధించింది. భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) మాత్రం 2027 నాటికి 6.9% వృద్ధిని అంచనా వేస్తుండగా, అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) 6.5% వృద్ధిని అంచనా వేసింది. ఈ అంచనాలు వేర్వేరుగా ఉన్నా, భారత్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థగా నిలుస్తుందని స్పష్టమవుతోంది. ప్రపంచ వృద్ధి రేటు 2026 నాటికి **3.1%**గా అంచనా వేయబడింది. దీనితో పోలిస్తే భారత్ గణనీయమైన ప్రగతిని సాధించనుంది.
భారత్ ఆర్థిక స్థిరత్వానికి కారణాలేంటి?
భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ బాహ్య ఒత్తిళ్లను తట్టుకోవడానికి అనేక కారణాలున్నాయి. దేశీయ వినియోగం (Domestic Demand) వృద్ధికి ప్రధాన చోదక శక్తిగా ఉంది. ఇది పరిశ్రమల విస్తరణకు, ఉద్యోగ కల్పనకు, ఆదాయ వృద్ధికి దోహదపడుతోంది. మౌలిక సదుపాయాలపై (Infrastructure) ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు కూడా ఆర్థిక వ్యవస్థను స్థిరంగా ఉంచుతున్నాయి. ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహక పథకం (PLI - Production Linked Incentive) వంటి ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు దేశీయ తయారీ రంగాన్ని ప్రోత్సహించాయి. దీంతో ఎలక్ట్రానిక్స్, ఔషధాలు వంటి రంగాల్లో భారీ విదేశీ పెట్టుబడులు వచ్చాయి, ఎగుమతులు కూడా పెరిగాయి. ఎగుమతుల మార్కెట్లను విస్తృతం చేసుకోవడం కూడా ఒక సానుకూల అంశం. నవంబర్ 2025 నాటికి ఎగుమతులు ఏకంగా 15.52% మేర పెరిగాయి. అంతేకాకుండా, భారత్ వద్ద $692 బిలియన్ల పైగా (నవంబర్ 2025 నాటికి) విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలు (Dollar Reserves) ఉన్నాయి. ఇవి ఆర్థిక స్థిరత్వానికి, కరెన్సీని నిర్వహించడానికి బలమైన రక్షణ కవచంగా పనిచేస్తాయి. చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడటం కూడా తగ్గింది. గతంలో 2012లో జీడీపీలో 8.5% ఉన్న చమురు దిగుమతులు, ఇప్పుడు కేవలం **4.8%**కు తగ్గాయి. దీనివల్ల, చమురు ధరల్లో 10% పెరుగుదల ఇప్పుడు ద్రవ్యోల్బణాన్ని కేవలం 0.2% మాత్రమే ప్రభావితం చేస్తుంది, గతంలోలాగా పెద్దగా ప్రభావం చూపడం లేదు.
ప్రపంచ ఉద్రిక్తతలు, ధరల భయం
భారత్ ఎంత దృఢంగా ఉన్నా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు, ముఖ్యంగా మధ్య ప్రాచ్య (Middle East) దేశాల్లో నెలకొన్న సంఘర్షణలు, తీవ్రమైన సవాళ్లను విసురుతున్నాయి. ఈ సంఘర్షణల కారణంగా ముడి చమురు ధరలు ఇప్పటికే బ్యారెల్ $100 దాటాయి. ఇది అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, ఇంధన సరఫరాలు, ఆర్థిక మార్కెట్లలో అస్థిరతకు దారితీయవచ్చు. దీర్ఘకాలం పాటు అధిక ఇంధన ధరలు భారత్ వృద్ధిని మందగింపజేయవచ్చు. ఒక $10 చమురు ధర పెరుగుదల, ఆర్థిక వృద్ధిని సుమారు 0.25% నుంచి 0.27% వరకు తగ్గించవచ్చని అంచనా. పెరుగుతున్న ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) మరో ప్రధాన ఆందోళన. 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ద్రవ్యోల్బణం 4% నుంచి 4.7% వరకు పెరగవచ్చని అంచనా. ఈ నేపథ్యంలో, భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) వడ్డీ రేట్లను పెంచాల్సిన అవసరం ఏర్పడవచ్చు. ప్రస్తుతం వడ్డీ రేట్లు 5.25% వద్ద స్థిరంగా ఉన్నాయి. అమెరికా, యూరోపియన్ యూనియన్ వంటి ప్రధాన మార్కెట్లలో ఆర్థిక మందగమనం కూడా భారత్ ఎగుమతులపై ప్రభావం చూపవచ్చు. IMF 2026కి ప్రపంచ వృద్ధిని **3.1%**కి తగ్గించినప్పటికీ, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు 3.9% వృద్ధి చెందుతాయని అంచనా. భారత్ వృద్ధి ఈ రెండింటికంటే ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచ సవాళ్ల నుంచి పూర్తిగా తప్పించుకోలేదు.
పరిగణించాల్సిన బలహీనతలు
వృద్ధి అంచనాలకు మించి ఉన్నా, కొన్ని బలహీనతలు కూడా ఉన్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. దేశీయ డిమాండ్, ప్రభుత్వ వ్యయంపై ఎక్కువగా ఆధారపడటం ఒకవైపు బలంగా ఉన్నప్పటికీ, దీర్ఘకాలిక ప్రపంచ ఆర్థిక మాంద్యం సమయంలో ఇది బలహీనపడవచ్చు. అలాగే, మొత్తం విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వల (Dollar Reserves)లో వాస్తవంగా ఉపయోగించదగిన నిల్వలు $500 బిలియన్ల కంటే తక్కువ ఉండవచ్చని, కొన్ని ఆంక్షలు ఉన్నాయని అంచనాలున్నాయి. ఇది తీవ్రమైన సంక్షోభం సమయంలో RBI చర్యలను పరిమితం చేయవచ్చు. ASSOCHAM అంచనా వేసిన 7% పైగా వృద్ధి నుండి మూడీస్ (Moody's) అంచనా వేసిన 2027 నాటికి 6.0% వృద్ధి వరకు వివిధ సంస్థల అంచనాల్లో వ్యత్యాసం, అంతర్లీన అనిశ్చితిని సూచిస్తుంది. PLI పథకం తయారీ రంగాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్నప్పటికీ, ఇది పెద్ద కంపెనీలకు మాత్రమే ఎక్కువ ప్రయోజనం చేకూరుస్తుందని, సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు (MSMEs) తగినన్ని ఉద్యోగాలు సృష్టించడం లేదనే ఆందోళనలున్నాయి. ఈ కారణాల వల్ల, భారత్ ఆర్థిక వ్యవస్థ బాహ్య అంశాలకు సున్నితంగా మారే అవకాశం ఉంది, ప్రస్తుత స్థిరత్వం మరింత కఠినమైన పరీక్షలను ఎదుర్కోవచ్చు.
భవిష్యత్తు కార్యాచరణ
ఈ రిస్కులు ఉన్నప్పటికీ, రాబోయే కొన్ని సంవత్సరాల పాటు భారత్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థగా కొనసాగుతుందని చాలా మంది నిపుణులు, అంతర్జాతీయ సంస్థలు అంగీకరిస్తున్నాయి. 2027 నాటికి వృద్ధి రేటు 6.5% నుండి 7% మధ్య ఉంటుందని అంచనా. నిరంతర వినియోగం, పెట్టుబడులు, విధానపరమైన మార్పులు దీనికి మద్దతునిస్తాయి. అమెరికా నుంచి భారత్ దిగుమతులపై సుంకాలు తగ్గించే అవకాశాలు ఎగుమతులను పెంచడానికి దోహదపడతాయి. ఇది ప్రపంచ అస్థిరత ప్రభావాలను కొంతవరకు సమతుల్యం చేస్తుంది. RBI ప్రస్తుతం స్థిరంగా ఉంచిన వడ్డీ రేట్ల విధానం వృద్ధికి తోడ్పాటునందిస్తుంది, అయితే ద్రవ్యోల్బణం అదుపులో ఉంటేనే ఇది సాధ్యమవుతుంది. సమర్థవంతమైన ఇంధన ఎంపికలు, వైవిధ్యభరితమైన వాణిజ్య భాగస్వాములు, బలమైన విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలు వంటివి భవిష్యత్తులో ఎదురయ్యే బాహ్య షాకులను తట్టుకోవడానికి భారత్కు కీలకమైన ఆయుధాలుగా నిలుస్తాయి.
