ఇంధన ధరల వణుకు
ప్రస్తుతం బ్రెంట్ క్రూడ్ (Brent Crude) $95.34 ప్రతి బ్యారెల్ వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది. గత ఏడాదితో పోలిస్తే ఇది భారీ పెరుగుదల. దీనివల్ల భారతదేశంపై దిగుమతి ఖర్చులు (Import Costs) పెరిగిపోతున్నాయి. భారతదేశం తన అవసరాల్లో దాదాపు సగం ముడి చమురు (Crude Oil), 30% సహజ వాయువు (Natural Gas), 85-90% ఎల్పీజీ (LPG) కోసం పశ్చిమ ఆసియాపైనే ఆధారపడుతోంది. ముఖ్యంగా, భారతదేశ ఎల్పీజీ దిగుమతుల్లో 90% రవాణా అయ్యే హార్ముజ్ జలసంధి మూసుకుపోవడం తీవ్రమైన సరఫరా గొలుసు బలహీనతను బయటపెట్టింది. ఈ పరిణామాలు ద్రవ్యోల్బణాన్ని (Inflation) పెంచుతున్నాయి. విద్యుత్, గ్యాస్, ఇతర ఇంధనాల ధరలు పెరుగుతున్నాయి.
రంగాలపై ప్రభావం, ఎగుమతి సవాళ్లు
శక్తి-ఆధారిత తయారీ రంగాలు (Energy-intensive manufacturing) సరఫరా అడ్డంకుల వల్ల ఉత్పత్తి సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నాయి. రైతులకు అత్యంత కీలకమైన ఎరువుల (Fertilizers) కొరత తీవ్రంగా ఉంది. భారతదేశం ఎరువుల కోసం దిగుమతులపైనే ఆధారపడటం, అందులో ఎక్కువ భాగం మధ్యప్రాచ్యం నుంచే వస్తుండటంతో ఈ సమస్య పెరుగుతోంది. 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను ఎరువుల సబ్సిడీ బిల్లు దాదాపు ₹1.71 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా.
ప్రధాన ఎగుమతి రంగమైన టెక్స్టైల్ రంగం (Textile Industry) రెట్టింపు దెబ్బతింటోంది. పెరిగిన ముడి చమురు ధరలు సింథటిక్ నూలు, ఫైబర్స్ ధరలను పెంచుతున్నాయి. దీంతో లాభాల మార్జిన్లు తగ్గి, ఎగుమతుల పోటీతత్వం (Export Competitiveness) దెబ్బతింటోంది. కొన్ని మార్గాల్లో షిప్పింగ్ రేట్లు 400% వరకు పెరిగాయని సమాచారం. వాణిజ్య మార్గాలు మూసుకుపోవడం, అధిక షిప్పింగ్ ఖర్చులు ఎగుమతులను నిలిపివేస్తున్నాయి. 2024-25లో పశ్చిమ ఆసియాకు మన మొత్తం ఎగుమతుల్లో 16.4% వాటా ఉండేది, ఇప్పుడు ఇది ప్రమాదంలో పడింది.
ఆర్థిక ఒత్తిడి, సామాజిక ప్రభావం
ఆర్థికంగా చూస్తే, ఈ సంక్షోభం కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD) ను పెంచి, ప్రభుత్వ ఆర్థిక వత్తిడిని (Fiscal Pressure) పెంచుతుంది. అక్టోబర్-డిసెంబర్ 2025 త్రైమాసికంలో వ్యాపార లోటు పెరగడంతో CAD $13.2 బిలియన్లకు చేరింది. పెరుగుతున్న ఇంధన ధరలు ప్రజల కొనుగోలు శక్తిని (Spending Power) తగ్గిస్తాయని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. పెట్రోలియం, ఎరువులపై సబ్సిడీలను పెంచాలని ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. ఇది ప్రభుత్వ ఖర్చులను పెంచి, ఆదాయాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు.
ఐక్యరాజ్యసమితి అభివృద్ధి కార్యక్రమం (UNDP) నివేదిక ప్రకారం, ఈ సంఘర్షణ కారణంగా సుమారు 2.5 మిలియన్ల భారతీయులు పేదరికంలోకి నెట్టబడే అవకాశం ఉంది. ఇది మానవ అభివృద్ధి పురోగతిని దెబ్బతీస్తుంది. దీని ప్రభావంతో, ప్రపంచ బ్యాంక్ (World Bank) భారతదేశ జీడీపీ వృద్ధి అంచనాను 6.6% (FY27) కి తగ్గించింది. ద్రవ్యోల్బణం కూడా 4.5% నుండి 5.0% (FY2026) మధ్య ఉండవచ్చని అంచనాలున్నాయి.
విస్తృత నష్టాలు, పునఃపరిశీలన అవసరం
ఈ సంక్షోభం ప్రపంచ, ముఖ్యంగా ఆసియా దేశాల ఇంధన సరఫరా మార్గాలపై (Energy Supply Routes) ఆధారపడటాన్ని స్పష్టం చేసింది. జపాన్, దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాలు కూడా ఇదే విధమైన ఇంధన ధరల షాక్లకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది. గతంలో గల్ఫ్ యుద్ధాలు (1990-91) వంటివి భారతదేశంలో ద్రవ్యోల్బణం, బడ్జెట్ లోటు, కరెన్సీ పతనాలు సృష్టించాయి. ఈ దీర్ఘకాలిక సమస్యను పరిష్కరించడానికి స్వల్పకాలిక పరిష్కారాలు సరిపోవు. ఇంధన వనరుల సమీక్ష, దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచడం, వ్యూహాత్మక ఇంధన నిల్వలను (Strategic Fuel Reserves) నిర్మించడం వంటివి చేయాలని ONGC చీఫ్ అరుణ్ కుమార్ సింగ్ వంటి నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. పశ్చిమ ఆసియా నుండి సులభంగా లభించే ఇంధనంపై ఆధారపడటం, మారుతున్న భౌగోళిక రాజకీయాల్లో వాస్తవికం కాదని స్పష్టమవుతోంది.
భవిష్యత్ అంచనా: అనిశ్చితిలో పయనం
ప్రస్తుత పరిస్థితి COVID-19 మహమ్మారికి సమానమైన, లేదా అంతకంటే ఎక్కువైన ముప్పును సూచిస్తోంది. భారతదేశ సేవా ఎగుమతులు (Service Exports) రికార్డు స్థాయికి చేరినప్పటికీ, వస్తు ఎగుమతులు (Goods Exports) ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నాయి. సంఘర్షణ ఎంతకాలం కొనసాగుతుందో, దాని ప్రభావం గ్లోబల్ ఎనర్జీపై ఎలా ఉంటుందో అనే దానిపై ఆధారపడి, ప్రపంచ బ్యాంక్, ADB వృద్ధి నెమ్మదిస్తుందని అంచనా వేస్తున్నాయి. ప్రస్తుత ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేయడం, ప్రజలకు మద్దతు ఇవ్వడం, భవిష్యత్ షాక్ల కోసం కొత్త ఇంధన వనరులను కనుగొనడం, దేశీయ ఇంధన భద్రతను (Energy Security) పెంచడం వంటి చర్యలు ముందంజలో ఉన్నాయి.