దేశీయ పునాదులతో ఎదురొడ్డిన ఆర్థిక వ్యవస్థ
దేశీయంగా భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు గట్టి పునాదులున్నాయి. GDPలో **30%**కు మించి పెట్టుబడి నిష్పత్తులు, పెరుగుతున్న స్థూల దేశీయ పొదుపులు (Gross Domestic Savings) గ్లోబల్ ఆర్థిక షాక్ల నుంచి రక్షణ కల్పిస్తున్నాయి. గృహ పొదుపుల్లో ఈక్విటీ, మ్యూచువల్ ఫండ్స్ (SIPs) వాటా **15%**గా ఉండటం, భౌతిక ఆస్తులపై (Physical Assets) ఎక్కువ ఆధారపడటం మార్కెట్ ఒడిదుడుకులను తట్టుకోవడానికి తోడ్పడుతోంది. దేశీయంగా ప్రైవేట్ రంగం పెట్టుబడులను పెంచడం కూడా దీనికి కారణం. కంపెనీల పొదుపులు పెరిగినా, 2024లో గృహ పొదుపులు GDPలో **18.1%**కి స్వల్పంగా తగ్గాయి. దేశీయ డిమాండ్, పెట్టుబడులు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలకమైన చోదక శక్తులు.
కరెన్సీ ఒత్తిళ్లు, రూపీ పతనం
అయితే, భారత రూపాయి (Indian Rupee) మాత్రం ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. 2025లో డాలర్తో పోలిస్తే రూపాయి విలువ 10% తగ్గింది. ద్రవ్యోల్బణంతో సర్దుబాటు చేసిన రూపాయి వాస్తవ మారకపు రేటు (REER) కూడా 10% పడిపోయింది. అయినప్పటికీ, ఇది కరెంట్ అకౌంట్ బ్యాలెన్స్ను గణనీయంగా మెరుగుపరచలేకపోయింది, ఎక్కువ మూలధనాన్ని ఆకర్షించలేకపోయింది. గ్లోబల్ సెంట్రల్ బ్యాంకులు, ముఖ్యంగా US ఫెడరల్ రిజర్వ్, వడ్డీ రేట్లను పెంచడం వల్ల పెట్టుబడులు భారతదేశం నుంచి బయటకు వెళ్లి, డాలర్ బలపడటానికి కారణమవుతున్నాయి. ఇది రూపాయిపై మరింత ఒత్తిడిని పెంచుతోంది. భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) ఈ అస్థిరతను అదుపు చేయడానికి జోక్యం చేసుకుంటున్నా, రూపాయి పతనం ఆగకుండా కొనసాగే ప్రమాదం ఉంది.
AI ఆశయాలు, మౌలిక సదుపాయాల సవాళ్లు
ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) రంగంలో భారత్ కీలక పాత్ర పోషించాలని చూస్తోంది. స్మాల్ లాంగ్వేజ్ మోడల్స్ (SLMs) వంటి వాటిని అభివృద్ధి చేయడానికి భారీ జనాభా, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలను ఉపయోగించుకోవాలని యోచిస్తోంది. గ్లోబల్ సంస్థలతో పోలిస్తే భారత కంపెనీలు AIని వేగంగా స్వీకరిస్తున్నాయని అంచనాలున్నాయి. అయితే, AI నైపుణ్యాల్లో కొరత, కంప్యూటింగ్ పవర్, డేటా భద్రత వంటి మౌలిక సదుపాయాల సవాళ్లు ఈ రంగంలో విస్తరణకు ఆటంకం కలిగిస్తున్నాయి.
గ్లోబల్ రిస్కులు, నిర్మాణాత్మక బలహీనతలు
దేశీయ డిమాండ్, పెట్టుబడులు బలంగా ఉన్నప్పటికీ, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ బాహ్య షాక్లకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది. కరెంట్ అకౌంట్ లోటు (Current Account Deficit) ఇటీవల GDPలో **1%**గా ఉన్నా, చమురు ధరల అస్థిరతతో ఇది **3%**కు మించి పెరిగే అవకాశం ఉంది. పశ్చిమ ఆసియాలో భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల కారణంగా ముడి చమురు ధరలు గణనీయంగా పెరిగితే, అది కరెంట్ అకౌంట్ లోటును పెంచి, రూపాయి పతనాన్ని, ద్రవ్యోల్బణాన్ని పెంచుతుంది. భారతదేశం తన చమురు అవసరాల్లో 85% దిగుమతులపై ఆధారపడటం వల్ల ధరల హెచ్చుతగ్గులకు అత్యంత ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉంది. విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (FDI) పెరుగుతున్నా, చైనా ఆకర్షిస్తున్న దానితో పోలిస్తే భారత్ ఆకర్షిస్తున్నది తక్కువ. ప్రస్తుత ఖాతా లోటును భర్తీ చేయడానికి FDIని నిలబెట్టుకోవడం, స్వల్పకాలిక ఆర్థిక ప్రవాహాలను (Capital Flows) నిర్వహించడం చాలా ముఖ్యం. చారిత్రాత్మకంగా, గ్లోబల్ ద్రవ్య విధానాల కఠినతరం, ముఖ్యంగా 1994లో US ఫెడ్ రేట్లను పెంచడం, మూలధన బహిష్కరణకు (Capital Outflows), కరెన్సీ పతనానికి దారితీసింది. ఇటువంటి పరిణామాలు వడ్డీ రేట్లను పెంచడం వంటి దేశీయ విధానపరమైన చర్యలకు దారితీయవచ్చు, ఇది వృద్ధిని నెమ్మదిస్తుంది.
వృద్ధి అంచనాలు, కొనసాగుతున్న సవాళ్లు
ఈ సవాళ్లు ఉన్నప్పటికీ, భారతదేశ వృద్ధి అంచనాలు సానుకూలంగానే ఉన్నాయి. దేశీయ డిమాండ్ కారణంగా FY26కి 7.5% వృద్ధిని ఫిచ్ అంచనా వేసింది. అయితే, పెరుగుతున్న ఇంధన ఖర్చులు, దేశీయ మందగమనం సంకేతాలను చూపిస్తూ, ఇతర విశ్లేషకులు మరింత సంప్రదాయవాద అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేస్తున్నారు. RBI గ్లోబల్ అనిశ్చితిని అంగీకరించినప్పటికీ, దేశీయ ప్రాథమిక అంశాలు స్థిరత్వాన్ని అందిస్తాయని విశ్వసిస్తోంది. దిగుమతి చేసుకున్న ద్రవ్యోల్బణం, ముఖ్యంగా ఆహార, ఇంధన ధరల పెరుగుదల ఒక ప్రధాన ఆందోళన. RBI తన ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యాలకు అదనపు నష్టాలను చూస్తోంది. భారతదేశ ఆర్థిక వ్యూహం విజయం దిగుమతి చేసుకున్న ద్రవ్యోల్బణాన్ని నిర్వహించడం, మూలధన ప్రవాహాలను నిలబెట్టుకోవడం, గ్లోబల్ ఆర్థిక అనిశ్చితిని ఎదుర్కొంటూ దేశీయ బలాలను ఉపయోగించుకోవడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
