భారతీయ సముద్రయానీకులకు పెరుగుతున్న ముప్పు
పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న తీవ్ర ఉద్రిక్తతలు, ఇటీవల జరిగిన సైనిక చర్యల నేపథ్యంలో పర్షియన్ గల్ఫ్, దాని పరిసర ప్రాంతాల్లో భారతీయ సముద్రయానీకులకు (Indian Seafarers) భద్రతాపరమైన ముప్పు పెరిగింది. డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ షిప్పింగ్ (Directorate General of Shipping) అత్యంత అప్రమత్తతతో ఉండాలని, అత్యవసర పరిస్థితులకు సిద్ధంగా ఉండాలని హెచ్చరికలు జారీ చేసింది. భారత జెండాతో ప్రయాణిస్తున్న నౌకల్లో ఎలాంటి ప్రాణనష్టం జరగనప్పటికీ, విదేశీ జెండాలతో ప్రయాణిస్తున్న నౌకల్లో ముగ్గురు భారతీయ నావికులు మృతి చెందగా, మరొకరికి గాయాలయ్యాయి. ఇది తక్షణ మానవతాపరమైన నష్టాన్ని సూచిస్తున్నప్పటికీ, భారతదేశానికి ఆర్థికంగా దీని ప్రభావం మరింత లోతుగా ఉండనుంది.
గ్లోబల్ షిప్పింగ్ అంతరాయం, చమురు ధరల పెరుగుదల
ప్రపంచ వాణిజ్యానికి కీలకమైన పర్షియన్ గల్ఫ్, హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz)లో ఈ సంఘర్షణ షిప్పింగ్ను నిలిపివేసింది. దీని ఫలితంగా ముడి చమురు ధరలు (Crude Oil Prices) గణనీయంగా పెరిగాయి. అంతరాయాలు కొనసాగితే బ్రెంట్ క్రూడ్ (Brent Crude) ధరలు బ్యారెల్కు $100-$130 వరకు చేరవచ్చని అంచనా. భారతదేశం తన అవసరాల్లో దాదాపు 90% ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకుంటుంది, ఇందులో చారిత్రాత్మకంగా 46-55% పశ్చిమ ఆసియా నుంచే వస్తుంది. ఈ ధరల పెరుగుదల భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు తీవ్ర నష్టం కలిగిస్తుంది. ప్రతి $10 చమురు ధరల పెరుగుదల భారతదేశ కరెంట్ అకౌంట్ లోటును (Current Account Deficit) సుమారు 36 బేసిస్ పాయింట్లు పెంచుతుందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. ప్రస్తుతం, మన దేశంలో కేవలం 20-25 రోజుల డిమాండ్కు సరిపడా చమురు నిల్వలు మాత్రమే ఉన్నాయి. రష్యా చమురుపై డిస్కౌంట్లు తగ్గడం కూడా ఆర్థిక ఒత్తిడిని పెంచుతోంది.
వాణిజ్య మార్గాలు, ఎగుమతులపై ప్రమాదం
భారతదేశ ఆర్థిక దుర్బలత్వం (Economic Vulnerability) కేవలం దిగుమతులకే పరిమితం కాలేదు. పశ్చిమ ఆసియా భారతదేశానికి ఒక ముఖ్యమైన ఎగుమతి మార్కెట్. మొత్తం ఎగుమతుల్లో దాదాపు 17% (సుమారు $99 బిలియన్ విలువైనవి) ఇక్కడికే వెళ్తున్నాయి. వీటిలో శుద్ధి చేసిన పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు, ఆభరణాలు, టెలిఫోన్లు వంటివి ప్రధానమైనవి. సముద్ర రవాణాలో అంతరాయం వివిధ రంగాలలో సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) ప్రమాదాలను పెంచుతుంది. భారతదేశం తన ముడి చమురు దిగుమతుల్లో సుమారు **70%**ను హార్ముజ్ జలసంధి మార్గం నుంచి మళ్లించినప్పటికీ, ఇది తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో తీసుకున్న వ్యూహాత్మక మార్పు. అయితే, కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ (Cape of Good Hope) మీదుగా నౌకలను మళ్లించడం వల్ల ప్రయాణ సమయం 10-15 రోజులు పెరుగుతుంది. దీనితో పాటు వార్-రిస్క్ ఇన్సూరెన్స్ ప్రీమియంలు, ఎక్కువ కాలం ప్రయాణం వల్ల షిప్పింగ్ ఖర్చులు కూడా పెరుగుతాయి.
విస్తృత ఆర్థిక బలహీనతలు, విధానాలపై ఒత్తిడి
ముడి చమురు దిగుమతులపై భారతదేశం ఆధారపడటం, ప్రపంచ ధరల హెచ్చుతగ్గులకు మరింతగా గురయ్యేలా చేస్తుంది. అధిక చమురు ధరలు కొనసాగితే, FY27 నాటికి భారతదేశ GDP వృద్ధి 15-40 బేసిస్ పాయింట్లు తగ్గే అవకాశం ఉంది. రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం (Retail Inflation) 5% దాటే ప్రమాదం ఉంది. ఈ పరిస్థితి స్టాగ్ఫ్లేషన్ (Stagflation) వాతావరణాన్ని సృష్టించవచ్చు, అంటే ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుతూనే, ఆర్థిక వృద్ధి మందగించడం. బలహీనపడుతున్న రూపాయి (Rupee) దిగుమతులను మరింత ఖరీదైనదిగా చేస్తుంది. మూడీస్ (Moody's) విశ్లేషకుల హెచ్చరికల ప్రకారం, అధిక చమురు ధరలు రూపాయిని బలహీనపరచడంతో పాటు, ద్రవ్యోల్బణాన్ని పెంచి, కరెంట్ అకౌంట్ లోటును విస్తరిస్తాయి. ఇది ద్రవ్య (Monetary) విధానాన్ని, ఆర్థిక (Fiscal) విధానాన్ని సంక్లిష్టతరం చేస్తుంది. పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల భారాన్ని ప్రజలపై పడకుండా తగ్గించడానికి ప్రభుత్వం సబ్సిడీలపై ఆధారపడటం ప్రభుత్వ ఖజానాపై ఒత్తిడి పెంచుతుంది. విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారుల (FIIs) నిధుల ఉపసంహరణ వల్ల భారత స్టాక్ మార్కెట్లు ఇప్పటికే తీవ్ర పతనాన్ని చవిచూశాయి.
భవిష్యత్ అంచనాలు, నివారణ చర్యలు
పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణ ఎంతకాలం కొనసాగుతుందనే దానిపై, భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై దాని ప్రభావం తీవ్రత ఆధారపడి ఉంటుంది. అధిక ముడి చమురు ధరలు దీర్ఘకాలం కొనసాగితే, అది GDP వృద్ధి తగ్గడం, ద్రవ్యోల్బణం పెరగడం, కరెంట్ అకౌంట్ లోటు విస్తరించడం వంటి వాటికి దారితీయవచ్చు. ఇంధన వనరులను వైవిధ్యపరచడం (Diversifying Energy Sources), వ్యూహాత్మక పెట్రోలియం నిల్వలను (Strategic Petroleum Reserves) పెంచుకోవడం వంటివి ఈ నష్టాలను తగ్గించడానికి కీలకమైన చర్యలు. అయితే, అస్థిరమైన పశ్చిమ ఆసియాపై ఇంధన దిగుమతుల కోసం భారతదేశం ఆధారపడటం, దాని ఆర్థిక స్థిరత్వానికి ఒక పెద్ద సవాలుగా మిగిలింది.