ఆదాయ వృద్ధి బాటలో ఆర్థిక లోటు
ఆర్థిక సంవత్సరం 2025-26 మొదటి పది నెలల్లో (ఏప్రిల్-జనవరి) భారతదేశ ఆర్థిక లోటు (Fiscal Deficit) ₹9.8 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది. ఇది వార్షిక లక్ష్యంలో **63%**ని సూచిస్తుంది. గతంతో పోలిస్తే లోటు వేగంగా పెరుగుతున్నట్లు కనిపించినా, దీని వెనుక గణనీయమైన ఆదాయ వృద్ధి ఉంది.
ప్రభుత్వ నికర పన్ను వసూళ్లు (Net Tax Receipts) ₹20.94 లక్షల కోట్లకు పెరిగాయి. గత ఏడాదితో పోలిస్తే ఇది గణనీయమైన పెరుగుదల. అలాగే, పన్ను-యేతర ఆదాయం (Non-Tax Revenue) కూడా ₹5.57 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది.
మరోవైపు, ప్రభుత్వ మొత్తం వ్యయం (Total Expenditure) ₹36.9 లక్షల కోట్లకు చేరగా, గత ఏడాది ఇదే కాలానికి ఇది ₹35.7 లక్షల కోట్లుగా ఉంది. మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిపై (Infrastructure Development) దృష్టి సారించడంతో, మూలధన వ్యయం (Capital Expenditure) ₹8.4 లక్షల కోట్లకు పెరిగింది, ఇది గత సంవత్సరం ₹7.6 లక్షల కోట్లుగా ఉంది. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో, FY26కి గాను **4.4%**గా ఉన్న GDP లోటు లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి ప్రభుత్వం అప్పులపైనే (Borrowing) ఆధారపడాల్సి వస్తోంది.
రుణ భారం, మార్కెట్ పై ప్రభావం
దేశం యొక్క రుణ ప్రణాళిక (Borrowing Program) బాండ్ మార్కెట్ పై ప్రభావం చూపుతోంది. FY2025-26 రెండో అర్ధ భాగంలో, ప్రభుత్వం ₹6.77 లక్షల కోట్ల మేర బాండ్ల ద్వారా అప్పు చేయాలని యోచిస్తోంది. రాబోయే FY2026-27లో, మార్కెట్ నుంచి మొత్తం రుణాలు ₹17.2 లక్షల కోట్లకు చేరే అవకాశం ఉంది. ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే 16% ఎక్కువ.
ఈ భారీ అప్పుల సరఫరా మార్కెట్లో వడ్డీ రేట్లను (Yields) పెంచే అవకాశం ఉంది. బెంచ్మార్క్ 10-ఏళ్ల ప్రభుత్వ బాండ్ దిగుబడి (Yield) ప్రస్తుతం 6.71% వద్ద ఉంది. మార్కెట్ లోనికి అధిక మొత్తంలో ప్రభుత్వ బాండ్ల రాక, ప్రైవేట్ రంగ రుణాల ఖర్చులను కూడా ప్రభావితం చేయవచ్చు.
ఆర్థిక స్థిరత్వంపై ఆందోళనలు
బలమైన ఆదాయ వృద్ధి, పెరుగుతున్న మూలధన వ్యయం ఉన్నప్పటికీ, భారతదేశ ఆర్థిక మార్గం (Fiscal Path) యొక్క స్థిరత్వంపై (Sustainability) ఆందోళనలు కొనసాగుతున్నాయి. భారతదేశం రుణ భారం (Debt-to-GDP ratio) కొన్ని అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో పోలిస్తే తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్లతో పోలిస్తే ఇది అధికంగానే ఉంది. సాధారణ ప్రభుత్వ రుణ భారం GDPలో **84%**గా అంచనా వేయబడింది.
FY27 నాటికి ఆర్థిక లోటును GDPలో **4.3%**కి తగ్గించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నప్పటికీ, ఇది మహమ్మారి కాలంతో పోలిస్తే నెమ్మదిగా కన్పిస్తోంది. ప్రభుత్వ అప్పులు, పెరుగుతున్న వడ్డీ చెల్లింపులు (Interest Payments) ఒక ముఖ్యమైన రిస్క్ గా మారాయి. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ప్రపంచ వాణిజ్య మార్పులు వంటి బాహ్య అనిశ్చితులు కూడా పరోక్షంగా ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు.
భవిష్యత్ అంచనాలు
ప్రభుత్వం 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి నామమాత్రపు GDP వృద్ధి రేటును **10%**గా అంచనా వేస్తోంది. రాబోయే ఆర్థిక సంవత్సరానికి (FY27) ఆర్థిక లోటును GDPలో **4.3%**కి తగ్గించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 2031 మార్చి నాటికి రుణ భారాన్ని GDPలో **50%**కి తీసుకురావాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది. ఈ క్రమంలో, వృద్ధికి ప్రాధాన్యత ఇస్తూనే ఆర్థిక క్రమశిక్షణను (Fiscal Prudence) పాటించడంపై దృష్టి సారిస్తోంది.