ఆదా అయ్యే అవకాశం ఎంత? అసలు లెక్కలేంటి?
స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) పరిశోధన ప్రకారం, భారత్ తన ముడి చమురు దిగుమతుల వ్యయాన్ని ఏడాదికి $3 బిలియన్ వరకు తగ్గించుకునే అవకాశం ఉంది. దీనికోసం, రష్యా నుంచి దిగుమతి చేసుకుంటున్న చమురులో కొంత భాగాన్ని వెనుజులాకు చెందిన హెవీ క్రూడ్ కు మార్చాలని యోచిస్తోంది. వెనుజులా క్రూడ్ పై బ్యారెల్ కు $10 నుంచి $12 డిస్కౌంట్ లభిస్తే, పెరిగే రవాణా, నిర్వహణ ఖర్చులను భర్తీ చేసుకుని, దిగుమతిదారులకు ఇది ఆర్థికంగా లాభదాయకంగా మారుతుందని విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి. ప్రస్తుతం వెనుజులా హెవీ క్రూడ్ బ్యారెల్ $51 వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది. రష్యా చమురుకు బదులుగా పూర్తిగా వెనుజులా వైపు మళ్లిన సందర్భంలో, సరైన డిస్కౌంట్లు లభిస్తే ఈ పొదుపు సాధ్యమవుతుందని అంచనా.
ఆచరణలో అడ్డంకులు.. లాజిస్టిక్స్, రిఫైనరీల సవాళ్లు
అయితే, ఈ ప్రణాళిక అమలులో అనేక పెద్ద సవాళ్లున్నాయి. ముఖ్యంగా, వెనుజులాకు భారత్ కు మధ్య దూరం చాలా ఎక్కువ. మధ్యప్రాచ్య దేశాల నుంచి వచ్చే దూరం కంటే ఇది దాదాపు 5 రెట్లు, రష్యా నుంచి వచ్చే దూరం కంటే 2 రెట్లు ఎక్కువ. ఈ అదనపు దూరం వల్ల రవాణా, బీమా, సమయం వంటి ఖర్చులు గణనీయంగా పెరుగుతాయి. వీటిని క్రూడ్ డిస్కౌంట్ ద్వారానే భర్తీ చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. మరోవైపు, మన దేశంలోని రిఫైనరీలు వెనుజులా తరహా హెవీ క్రూడ్ ను ప్రాసెస్ చేసే సామర్థ్యం కలిగి ఉండాలి. రిలయన్స్, నయారా ఎనర్జీ వంటి ప్రైవేట్ రిఫైనరీలు ఈ సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నప్పటికీ, ప్రభుత్వ రంగ రిఫైనరీల పరిస్థితి వేరుగా ఉంది. HPCL విజాగ్ రిఫైనరీని హెవీ గ్రేడ్స్ కోసం అప్గ్రేడ్ చేసినా, ప్రస్తుతం సాంప్రదాయ క్రూడ్ పైనే దృష్టి పెట్టింది. మరికొన్ని ప్రభుత్వ రంగ రిఫైనరీలు రష్యన్ సరఫరాల్లో 10% కంటే తక్కువనే వెనుజులా క్రూడ్ తో భర్తీ చేయగలవని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ రిఫైనరీల సామర్థ్య పరిమితులు, అవసరమైతే అదనపు పెట్టుబడులు ఈ వ్యూహాన్ని మరింత సంక్లిష్టతరం చేస్తున్నాయి.
భౌగోళిక, మార్కెట్ పరిస్థితుల ప్రభావం
వెనుజులా క్రూడ్ వైపు మళ్లడం వల్ల కలిగే ఆర్థిక ప్రయోజనం భౌగోళిక రాజకీయ పరిణామాలపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది. ఉక్రెయిన్ లో యుద్ధ వాతావరణం సద్దుమణిగితే, రష్యా క్రూడ్ పై ప్రస్తుతం లభిస్తున్న డిస్కౌంట్లు తగ్గిపోతాయి. దీంతో వెనుజులా క్రూడ్ తో పోలికలో దాని ఆకర్షణ తగ్గిపోవచ్చు. ప్రస్తుతం, భారత్ రష్యా నుంచి దిగుమతి చేసుకునే చమురు పరిమాణం జనవరి ప్రారంభంలో రోజుకు దాదాపు 1.1 మిలియన్ బ్యారెల్స్ కు తగ్గింది. అంతర్జాతీయంగా, ముడి చమురు మార్కెట్లు భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలతో అస్థిరంగా ఉన్నాయి. WTI క్రూడ్ ఫ్యూచర్స్ ఇటీవల బ్యారెల్ $63-$64 వద్ద ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. OPEC+ మార్చి 2026 వరకు ఉత్పత్తి స్థాయిలను స్థిరంగా ఉంచాలని నిర్ణయించుకుంది. ఇది సరఫరాలో స్థిరత్వాన్ని అందించినా, ధరలపై ప్రభావం చూపవచ్చు. భారత్ తన చమురు దిగుమతి వ్యూహాన్ని మార్కెట్ పరిస్థితులు, లభించే డిస్కౌంట్లు, రిఫైనరీల సామర్థ్యాలకు అనుగుణంగా ఎప్పటికప్పుడు మార్చుకుంటోంది. దేశం తన అవసరాల్లో 88% వరకు చమురును దిగుమతి చేసుకుంటోంది, 2022 నుంచి రష్యా కీలక సరఫరాదారుగా మారింది.
భవిష్యత్ వ్యూహం.. అంచనాలు ఏమిటి?
రష్యన్ క్రూడ్ స్థానంలో వెనుజులా హెవీ క్రూడ్ ను నిరంతరాయంగా దిగుమతి చేసుకునే వ్యూహం విజయవంతం కావాలంటే, వెనుజులా క్రూడ్ పై ఆకర్షణీయమైన డిస్కౌంట్లు నిలకడగా ఉండాలి. భారతీయ రిఫైనరీలు హెవీ గ్రేడ్స్ ను పెద్దగా పెట్టుబడులు పెట్టకుండానే ప్రాసెస్ చేయగలగాలి. అంతేకాకుండా, రష్యా క్రూడ్ ధరలను ప్రభావితం చేసే భౌగోళిక రాజకీయ వాతావరణం కూడా కీలకం. ఏడాదికి $3 బిలియన్ ఆదా అయ్యే అవకాశం గణనీయమైనదే అయినా, దానిని అందుకోవడానికి సంక్లిష్టమైన లాజిస్టిక్స్, మౌలిక సదుపాయాలు, మార్కెట్ రిస్కులను అధిగమించాల్సి ఉంటుంది. భారత్ రిఫైనింగ్ సామర్థ్యం రోజుకు సుమారు 5.2 మిలియన్ బ్యారెల్స్ గా ఉంది. హెవీ క్రూడ్ ప్రాసెసింగ్ లో పెట్టుబడులు పెరిగినా, రిఫైనరీల మధ్య సామర్థ్య వైవిధ్యం ఉంది. అంతిమంగా, ఏ వ్యూహాన్ని అనుసరించాలనేది ఈ మారుతున్న పరిస్థితులపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. అత్యంత పోటీ ధరలకు ఇంధన సరఫరాను భద్రపరచుకోవడమే దేశం ముందున్న లక్ష్యం.