క్లీన్ ఎనర్జీ లక్ష్యాలకు అడ్డంకి.. కీలక ఖనిజాల కొరతతో భారత్ ఆందోళన!

భారతదేశం తన పునరుత్పాదక ఇంధన (Renewable Energy) మరియు ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల (EV) లక్ష్యాలను చేరుకోవాలంటే, లిథియం, కోబాల్ట్, రేర్ ఎర్త్స్ వంటి కీలక ఖనిజాలపై బాగా ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. అయితే, ఈ ఖనిజాల సరఫరా గ్లోబల్ మార్కెట్లో, ముఖ్యంగా చైనా వంటి దేశాల్లో కేంద్రీకృతమై ఉండటం, భారత్ పారిశ్రామిక వృద్ధికి వ్యూహాత్మకమైన ముప్పుగా పరిణమిస్తోంది.

భారత్ పునరుత్పాదక ఇంధన రంగం & EV లక్ష్యాలు

భారతదేశం పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యాన్ని 500 GW కి పెంచాలని, అలాగే ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల తయారీని వేగవంతం చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ లక్ష్యాలను సాధించాలంటే లిథియం, కోబాల్ట్, గ్రాఫైట్, రేర్ ఎర్త్ ఎలిమెంట్స్ వంటి కీలక ఖనిజాలు చాలా అవసరం. బ్యాటరీలు, విండ్ టర్బైన్ మాగ్నెట్స్, ఎలక్ట్రిక్ మోటార్ల తయారీకి ఇవి ముడిసరుకు.

గ్లోబల్ సరఫరా గొలుసులో చైనా ఆధిపత్యం

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈ ఖనిజాల ఉత్పత్తిలో కేవలం మూడు దేశాలు మాత్రమే 80% నుండి 90% వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. మరీ ముఖ్యంగా, ముడి ఖనిజాలను వాణిజ్యపరంగా ఉపయోగపడే పదార్థాలుగా మార్చే రిఫైనింగ్ ప్రక్రియలో చైనాదే పూర్తి ఆధిపత్యం. ఈ కేంద్రీకృత సరఫరా విధానం, దిగుమతి చేసుకునే దేశాలకు సరఫరాలో తీవ్రమైన అంతరాయాలు, ధరల పెరుగుదల వంటి సమస్యలను సృష్టిస్తోంది.

దేశీయ పారిశ్రామిక రంగానికి ముప్పు

ప్రస్తుతం, భారత్ ఈ ఖనిజాలను దేశీయంగా చాలా తక్కువగా ఉత్పత్తి చేస్తోంది. అలాగే, రిఫైనింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు కూడా పరిమితంగానే ఉన్నాయి. దీనివల్ల, ఎగుమతులపై ఆంక్షలు లేదా అంతర్జాతీయ ధరల్లో ఆకస్మిక హెచ్చుతగ్గులు ఏర్పడితే, దేశీయ పరిశ్రమలు తీవ్రంగా దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. అమెరికా, జపాన్ వంటి దేశాలు వ్యూహాత్మక ఖనిజ నిల్వలు, సరఫరా గొలుసుల భద్రత కోసం భారీగా పెట్టుబడులు పెడుతుండగా, భారత్ ఇంకా ఆ దిశగా అడుగులు వేస్తోంది.

పాలసీ & భాగస్వామ్య సవాళ్లు

భారత్ ఆఫ్రికా, లాటిన్ అమెరికా వంటి ప్రాంతాల నుంచి వనరులను పొందడానికి ద్వైపాక్షిక భాగస్వామ్యాలను అన్వేషిస్తున్నప్పటికీ, ఈ ప్రయత్నాల వేగంపై ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఇప్పటికే అనేక దేశాలు దీర్ఘకాలిక సరఫరా ఒప్పందాలను కుదుర్చుకున్నాయి. భారత్‌లో రేర్ ఎర్త్ డిపాజిట్లు ఉన్నప్పటికీ, వాటిని సమర్థవంతంగా, తక్కువ ఖర్చుతో వెలికితీసి, ప్రాసెస్ చేసే సామర్థ్యం దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి కీలకం. ఈ విషయంలో వేగంగా చర్యలు తీసుకోకపోతే, EV, పునరుత్పాదక ఇంధన రంగాల తయారీదారులకు ఖర్చులు పెరిగి, లాభాలపై ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉంది.

పెట్టుబడిదారులు ఏం గమనించాలి?

పెట్టుబడిదారుల దృక్కోణం నుండి, ఈ ఖనిజాల లభ్యతపై ఆధారపడటం వల్ల కలిగే దీర్ఘకాలిక ప్రభావం, ప్రభుత్వం, ప్రైవేట్ కంపెనీలు ఈ సవాళ్లను ఎలా ఎదుర్కొంటాయనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఖనిజాల అన్వేషణ, దేశీయ రిఫైనింగ్ సామర్థ్యం కోసం ప్రభుత్వ సబ్సిడీలు, స్థిరమైన సరఫరా గొలుసుల కోసం అంతర్జాతీయ దౌత్య ప్రయత్నాల విజయం వంటి అంశాలను నిశితంగా గమనించాలి. క్లీన్ ఎనర్జీ అనేది బహుళ-సంవత్సరాల ట్రెండ్, భారతీయ కంపెనీలు తమ సరఫరా గొలుసును స్థానికీకరించుకునే సామర్థ్యం, ఖర్చు సామర్థ్యం, దీర్ఘకాలిక వ్యాపార నిలకడకు కీలకమవుతుంది.