స్వచ్ఛమైన గాలితో ఆర్థిక సంపద
గాలి కాలుష్యంపై భారత్ ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెడితే, 2030 నాటికి $220 బిలియన్ డాలర్ల (సుమారు ₹18 లక్షల కోట్ల) ఆర్థిక ప్రయోజనాలు చేకూరుతాయని Dalberg Advisors మరియు Clean Air Fund విడుదల చేసిన నివేదిక హైలైట్ చేసింది. ఈ నివేదిక ప్రకారం, స్వచ్ఛమైన గాలి కార్యక్రమాలను కేవలం నియంత్రణ చర్యలుగా కాకుండా, ఆర్థిక వృద్ధికి, పోటీతత్వానికి దోహదపడే కీలకమైన అంశాలుగా చూడాలి. గతంలో గాలి కాలుష్యం వల్ల భారత్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం పడింది. ఉత్పాదకత తగ్గడం, వైద్య ఖర్చులు పెరగడం, సరఫరా వ్యవస్థలకు అంతరాయం కలగడం వంటివి దీనికి కారణమయ్యాయి. 2021 నాటి ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, PM2.5 కాలుష్యం వల్ల ఏటా $95 బిలియన్ డాలర్ల (సుమారు 3% GDP) నష్టం వాటిల్లుతుందని అంచనా. ఇప్పుడు ఈ కొత్త నివేదిక, గాలి నాణ్యతను మెరుగుపరచడంలో పెట్టుబడుల రాబడిపై దృష్టి సారిస్తోంది.
అంకెల్లో లాభనష్టాలు
గాలి నాణ్యతను మెరుగుపరచడానికి తీసుకునే చర్యల వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలను Dalberg Advisors, Clean Air Fund నివేదిక స్పష్టంగా వివరిస్తుంది. $220 బిలియన్ డాలర్ల ప్రత్యక్ష ఆర్థిక ప్రయోజనాలతో పాటు, సమర్థవంతమైన చర్యల వల్ల వ్యాపారాలు ఎదుర్కొనే నష్టాలను సుమారు $85 బిలియన్ డాలర్లు తగ్గించవచ్చు. అంతేకాకుండా, ఈ చర్యల ద్వారా PM2.5 (సూక్ష్మ ధూళి కణాలు) సాంద్రతను దాదాపు 20% తగ్గించవచ్చు. ప్రతి సంవత్సరం దాదాపు 10 మిలియన్ డిసేబిలిటీ-అడ్జస్టెడ్ లైఫ్ ఇయర్స్ (DALYs) ను తగ్గించవచ్చు. ఇది ప్రజారోగ్యం, ఆర్థిక ఉత్పత్తి రెండింటిపైనా సానుకూల ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. ఆరోగ్యకరమైన, మరింత ఉత్పాదక శ్రామిక శక్తి, వ్యాధుల భారం తగ్గడం, స్వచ్ఛమైన టెక్నాలజీ మార్కెట్లు విస్తరించడం, పట్టణ, పారిశ్రామిక మౌలిక సదుపాయాలు మరింత పటిష్టంగా మారడం వంటి అంశాల వల్ల ఈ ఆర్థిక ప్రయోజనం చేకూరుతుంది.
రంగాల వారీగా మార్పులు, ఉద్యోగాల కల్పన
ప్రధాన కాలుష్య రంగాలలో స్వచ్ఛమైన టెక్నాలజీలు, పద్ధతులను అవలంబించడం వల్ల భారత శ్రామిక మార్కెట్ లో గణనీయమైన మార్పులు రానున్నాయి. సుమారు 1.4 మిలియన్ ఉద్యోగాల పరివర్తన, కొత్త ఉపాధి అవకాశాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. రవాణా రంగంలో విద్యుదీకరణ, పరిశ్రమలలో స్వచ్ఛమైన ఉత్పత్తి పద్ధతులు, స్థిరమైన వ్యవసాయ పద్ధతులు, వ్యర్థాల నిర్వహణ, స్వచ్ఛమైన ఇంధన ఉత్పత్తి, గృహ ఇంధనాలలో మార్పులు వంటి కీలక రంగాలలో ఈ పరివర్తన చోటు చేసుకుంటుంది. ముఖ్యంగా ఇంధన రంగంలో పరివర్తన (Energy Transition) వల్ల 'గ్రీన్ జాబ్స్', రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ, సస్టైనబుల్ టెక్నాలజీలలో నైపుణ్యం కలిగిన నిపుణుల కోసం గిరాకీ పెరిగి, అనేక ఉద్యోగాలు సృష్టించబడతాయి. అయితే, ఈ మార్పులు సజావుగా జరగడానికి సరైన ప్రణాళిక, నైపుణ్య శిక్షణా కార్యక్రమాలు అవసరం. జాతీయ స్వచ్ఛ గాలి కార్యక్రమం (National Clean Air Programme) వంటి ప్రభుత్వ ప్రయత్నాలు ఉన్నప్పటికీ, అనేక నగరాల్లో గాలి నాణ్యత ప్రమాణాలకు మించి ఉన్నందున, కాలుష్య నియంత్రణలో సవాళ్లు కొనసాగుతున్నాయి.
మార్పుకు ఆర్థిక తోడ్పాటు, విధానాల ఏకీకరణ
ఈ ఆర్థిక సామర్థ్యాన్ని వెలికితీయడానికి సమర్థవంతమైన ఆర్థిక విధానాలు కీలకం. స్వచ్ఛమైన గాలి కార్యక్రమాలకు అవసరమైన భారీ పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించడంలో ప్రభుత్వ, అభివృద్ధి సంస్థల ఆర్థిక సహాయం (Public and development finance) ముఖ్య పాత్ర పోషించాలని నివేదిక నొక్కి చెబుతోంది. ఈ ప్రాజెక్టులు వాతావరణ మార్పుల నివారణ, ప్రజారోగ్య మెరుగుదల, ఆర్థిక స్థిరత్వం వంటి బహుముఖ ప్రయోజనాలను అందిస్తాయి. అభివృద్ధి ఆర్థిక సంస్థలు (Development financial institutions) దక్షిణాసియాలో ఇలాంటి పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ముఖ్యంగా, రవాణా, పరిశ్రమ, పట్టణాభివృద్ధి, ఇంధన విధానాలతో సహా విస్తృతమైన ఆర్థిక ప్రణాళికలలో గాలి నాణ్యత లక్ష్యాలను లోతుగా ఏకీకృతం చేయాలని నివేదిక సూచిస్తోంది. స్వచ్ఛమైన గాలిని ఉత్పాదకత, ఉద్యోగ కల్పన, పెట్టుబడులకు ప్రత్యక్ష చోదక శక్తిగా చూపడం ద్వారా, ప్రభుత్వాలు, వ్యాపారాలు ఆరోగ్యకరమైన ప్రజలను, మరింత బలమైన, స్థిరమైన ఆర్థిక వృద్ధిని సాధించడానికి అవసరమైన చర్యలను వేగవంతం చేయవచ్చు.