వాణిజ్య లోటుతో సతమతం.. సేవల రంగంతో ఊరట!
2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన మూడవ త్రైమాసికంలో (Q3FY26) భారతదేశ బాహ్య రంగం కొన్ని సవాళ్లను ఎదుర్కొంది. కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD) $13.2 బిలియన్లకు విస్తరించింది, ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే $11.3 బిలియన్ల నుంచి పెరిగినట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. జీడీపీలో చూస్తే ఇది 1.3% గా నమోదైంది, అంతకుముందు 1.1% ఉండేది. ఈ పెరుగుదలకు ప్రధానంగా కారణం సరుకుల వాణిజ్య లోటు (Merchandise Trade Deficit - MTD) గణనీయంగా పెరిగి $93.6 బిలియన్లకు చేరడం. అంతకుముందు ఏడాదిలో ఇది $79.3 బిలియన్లుగా ఉంది. ఇదే సమయంలో, విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల (FDI) నికర ప్రవాహాలు కూడా $3.7 బిలియన్ల అవుట్ఫ్లోతో పెరిగాయి. అయితే, ఈ ఒత్తిళ్ల మధ్య భారత సేవల ఎగుమతులు (Services Exports) ఒక బలమైన రక్షణ కవచంలా నిలిచాయి. సేవల రంగం నుంచి వచ్చిన నికర ఆదాయం $57.5 బిలియన్లకు పెరిగింది, ఇది గత ఏడాది $51.2 బిలియన్ల నుంచి మంచి వృద్ధిని చూపింది. ముఖ్యంగా, భారతీయ IT, వ్యాపార సేవలపై ఉన్న స్థిరమైన డిమాండ్ దీనికి దోహదపడింది. అంతేకాకుండా, విదేశాలలో పనిచేస్తున్న భారతీయుల నుంచి వచ్చే డబ్బు పంపకాలు (Personal Remittances) $36.9 బిలియన్లకు చేరుకుని, ప్రస్తుత ఖాతాకు అదనపు మద్దతునిచ్చాయి.
ముడి చమురు, భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు.. ఇంపాక్ట్ ఎలా ఉంటుంది?
భారతదేశ బాహ్య సమతుల్యత (External Balance) తీరును అంచనా వేయడానికి ఇప్పుడు రెండు వ్యతిరేక శక్తులు పనిచేస్తున్నాయి. సేవల ఎగుమతులు, డబ్బు పంపకాలు సరుకుల లోటు ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తున్నప్పటికీ, బాహ్యపరమైన ముప్పులు పెరుగుతున్నాయి. పశ్చిమాసియాలో భౌగోళిక-రాజకీయ అనిశ్చితి కారణంగా అంతర్జాతీయ ముడి చమురు ధరలు గణనీయంగా పెరిగాయి. ఇది భారతదేశ దిగుమతుల బిల్లుపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపే అవకాశం ఉంది. విశ్లేషకుల అంచనా ప్రకారం, ముడి చమురు ధరలు ప్రతి $10 పెరిగినప్పుడు, భారతదేశ CAD సుమారు 0.4-0.5% జీడీపీ మేర పెరుగుతుంది. దీనివల్ల వార్షిక దిగుమతుల వ్యయం బిలియన్ల డాలర్లు పెరిగే అవకాశం ఉంది. భారతదేశం తన చమురు అవసరాల్లో 85% కంటే ఎక్కువగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడటం ఈ దుర్బలత్వాన్ని పెంచుతుంది. ముఖ్యంగా, భారతదేశ ఇంధన దిగుమతుల్లో దాదాపు సగం రవాణా అయ్యే హార్ముజ్ జలసంధిలో ఏదైనా అంతరాయం ఏర్పడితే, పరిస్థితి మరింత దిగజారవచ్చు.
అంతేకాకుండా, యునైటెడ్ స్టేట్స్ వంటి దేశాల నుంచి వస్తున్న వాణిజ్య సుంకాల విధానాలు (Trade Tariff Policies) కూడా భారత వస్త్ర, ఇంజనీరింగ్ రంగాల ఎగుమతులపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. FY26 మొదటి తొమ్మిది నెలల్లో భారతదేశ మొత్తం వాణిజ్య లోటు $30.1 బిలియన్లకు తగ్గి, గత ఏడాది $36.6 బిలియన్ల నుంచి మెరుగుపడినప్పటికీ, ఇది ఎక్కువగా సేవల రంగం నుంచి వచ్చిన మిగులు వల్లే సాధ్యమైంది. ICRA ప్రకారం FY26 CAD 0.6-0.7% జీడీపీ మధ్య ఉంటుందని అంచనా వేస్తుండగా, మరికొన్ని నివేదికలు సుంకాల ఒత్తిడి వల్ల ఇది 1.7% జీడీపీకి చేరవచ్చని సూచిస్తున్నాయి. అయితే, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా వద్ద ఉన్న భారీ విదేశీ మారక నిల్వలు (సుమారు 11 నెలల దిగుమతులకు సరిపడా, 95% బాహ్య రుణాన్ని కవర్ చేసేంత) ఈ బాహ్య షాక్లను తట్టుకోవడానికి కీలకమైన రక్షణ కవచంగా నిలుస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ, విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడిదారుల (FPI) నిధులు అస్థిరంగానే ఉన్నాయి. మార్చి 2026 నాటికి భారత రూపాయి అమెరికా డాలర్తో పోలిస్తే 91.55 వద్ద ట్రేడ్ అవుతూ, మరింత బలహీనపడే అంచనాలున్నాయి. FY27లో భారతదేశ జీడీపీ వృద్ధి 7% నుంచి 7.5% మధ్య ఉంటుందని, ద్రవ్యోల్బణం సుమారు 4% వద్ద స్థిరంగా ఉంటుందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు.
భౌగోళిక అనిశ్చితి, పెట్టుబడుల ప్రవాహాలు.. మున్ముందు ఎలా?
ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న భౌగోళిక-రాజకీయ అనిశ్చితి, ముఖ్యంగా పశ్చిమాసియాలో నెలకొన్న సంఘర్షణలు, భారతదేశ ఆర్థిక అంచనాలపై గణనీయమైన రిస్క్ ప్రీమియంను జోడిస్తున్నాయి. ముడి చమురు ధరలపై ప్రత్యక్ష ప్రభావంతో పాటు, సుదీర్ఘకాలం కొనసాగే ప్రాంతీయ సంక్షోభం షిప్పింగ్ మార్గాలకు అంతరాయం కలిగించవచ్చు. దీనివల్ల అనేక దిగుమతులు, ఎగుమతులకు రవాణా, బీమా ఖర్చులు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇది కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ను పెంచడమే కాకుండా, భారత రూపాయిపై మరింత ఒత్తిడి తెచ్చి, విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడిదారుల (FPI) నిధులను బయటకు తరలించేలా చేయవచ్చు. భారతదేశ మూలధన ఖాతా (Capital Account) ఇప్పటికే ఒత్తిడిలో ఉంది. FPI అవుట్ఫ్లోలు, తగ్గుతున్న నికర FDI, దేశీయ మార్కెట్లలో అధిక విలువలు, పోటీ ప్రపంచ పెట్టుబడి వాతావరణం వంటి అంశాలు విదేశీ పెట్టుబడిదారులలో జాగ్రత్తను సూచిస్తున్నాయి. అయితే, FY26 ప్రారంభంలో FDI ప్రవాహాలు స్వల్పంగా పుంజుకున్నాయి. విదేశాల నుంచి వచ్చే డబ్బు పంపకాలపై ఆధారపడటం ఒక బలంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితులు బలహీనపడితే, విదేశీ భారతీయుల ఆదాయాలపై ప్రభావం పడితే, ఇది కూడా ఒక బలహీనతగా మారవచ్చు.
ముందుకు చూస్తే, Q4 FY26లో కరెంట్ అకౌంట్ బ్యాలెన్స్ -$1.0 బిలియన్ నుంచి +$1.0 బిలియన్ మధ్య ఉంటుందని ICRA అంచనా వేస్తోంది, ఇది సీజనల్ మెరుగుదలను సూచిస్తుంది. పూర్తి ఆర్థిక సంవత్సరం FY26కి CAD 0.6-0.7% జీడీపీగా అంచనా వేయబడింది, FY27లో ఇది సుమారు **1%**కి పెరగొచ్చని భావిస్తున్నారు. అయితే, ఈ అంచనాలకు విరుద్ధంగా ముప్పులు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. FY27లో GDP వృద్ధి 6.8% నుంచి 7.5% మధ్య ఉంటుందని ఆర్థిక సర్వే అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ, కొనసాగుతున్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు, ఇంధన ధరలపై వాటి ప్రభావం, ప్రపంచ వాణిజ్య అంతరాయాల అవకాశాలు ఈ అంచనాలపై గణనీయమైన ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. భారతదేశ సేవల రంగం యొక్క స్థితిస్థాపకత, విదేశీ మారక నిల్వల బలం కీలకమైన ఉపశమన కారకాలుగా మిగిలిపోయాయి, కానీ బాహ్య వాతావరణం మరింత అప్రమత్తతను కోరుతోంది.