Whalesbook
ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త ఊపు
ఈ బడ్జెట్, భారతదేశాన్ని 'విక్షిత్ భారత్' దిశగా నడిపించేందుకు, సరఫరా వైపు ఆర్థిక వ్యవస్థ (Supply-side economics) పై దృష్టి సారించింది. ఇప్పటికే బలమైన స్థూల ఆర్థిక పునాదిపై నిర్మిస్తూ, FY26లో 7.4% GDP వృద్ధిని సాధించవచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు. దేశీయ డిమాండ్, ప్రైవేట్ రంగ పెట్టుబడులు దీనికి బలాన్నిస్తాయి.
మౌలిక సదుపాయాలు, MSMEలకు ఊతం
బడ్జెట్లో ప్రధాన ఆకర్షణ మూలధన వ్యయం (Capex). FY27కి గాను అత్యధికంగా ₹12.2 లక్షల కోట్లను దీనికి కేటాయించారు. ఇది దేశ మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు, లాజిస్టిక్స్ మెరుగుపరచడానికి, వ్యాపార ఖర్చులను తగ్గించడానికి దోహదపడుతుంది. ముఖ్యంగా టైర్-2, టైర్-3 నగరాల్లో ఆర్థిక కార్యకలాపాలను ఇది పెంచుతుంది. సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమల (MSMEs) వృద్ధికి, వాటికి చేయూతనివ్వడానికి ₹10,000 కోట్ల ప్రత్యేక 'MSME గ్రోత్ అండ్ రెసిలెన్స్ ఫండ్' ను ప్రకటించారు. అలాగే, MSMEలకు రుణ లభ్యతను పెంచడం, నిబంధనలను సరళీకృతం చేయడం వంటి చర్యలు చేపట్టారు. దేశ ఆర్థిక వృద్ధికి MSMEలే కీలకమని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. దేశంలోని ప్రధాన నగరాలను అనుసంధానం చేస్తూ ఏడు హై-స్పీడ్ రైలు కారిడార్లను నిర్మించాలని యోచిస్తున్నారు.
రంగాల వారీగా ప్రోత్సాహం, ఆర్థిక క్రమశిక్షణ
మౌలిక సదుపాయాలతో పాటు, పర్యాటక రంగం, విద్యారంగాలపై కూడా బడ్జెట్ దృష్టి సారించింది. పర్యాటక రంగంలో నైపుణ్యాభివృద్ధి, నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హాస్పిటాలిటీ ఏర్పాటు, బౌద్ధ సర్క్యూట్లు, మెడికల్ టూరిజం హబ్ల అభివృద్ధికి ప్రణాళికలున్నాయి. విద్యారంగంలో కొత్త ఇన్స్టిట్యూట్లు, ల్యాబ్లు ఏర్పాటు చేయనున్నారు. అధిక కేటాయింపులు ఉన్నప్పటికీ, ఆర్థిక క్రమశిక్షణకు ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉంది. FY27 నాటికి ద్రవ్య లోటు (Fiscal Deficit) ను GDPలో 4.3% కి తగ్గించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు (FY26లో ఇది 4.4%). 2026-27 బడ్జెట్ అంచనాల ప్రకారం, అప్పు-GDP నిష్పత్తి (Debt-to-GDP ratio) సుమారు 55.6% గా ఉండనుంది.
భిన్నాభిప్రాయాల ఆర్థిక అంచనాలు
ఈ బడ్జెట్ పై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అధికార NDA నాయకులు, హోం మంత్రి అమిత్ షా, రక్షణ మంత్రి రాజ్ నాథ్ సింగ్ వంటివారు, బడ్జెట్ భారతదేశాన్ని భవిష్యత్తుకు సిద్ధం చేసే ఆర్థిక వ్యవస్థగా మారుస్తుందని, వృద్ధి అందరినీ చేరుతుందని ప్రశంసించారు. మిత్రపక్షాలు కూడా బడ్జెట్ ను ముందుచూపుతో కూడుకున్నదని కొనియాడాయి. అయితే, ప్రతిపక్ష పార్టీలు, కాంగ్రెస్ నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ వంటివారు, ఈ బడ్జెట్ దేశంలోని యువత నిరుద్యోగం, రైతుల కష్టాలు, పడిపోతున్న తయారీ రంగం వంటి కీలక సమస్యలను విస్మరించిందని, దేశ ఆర్థిక సంక్షోభాలకు పరిష్కారాలు చూపడంలో విఫలమైందని తీవ్రంగా విమర్శించారు. ఈ బడ్జెట్ కు నిర్దిష్టత లోపించిందని విమర్శకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
భవిష్యత్ అంచనాలు
మొత్తంగా, కేంద్ర బడ్జెట్ 2026-27, మౌలిక సదుపాయాలు, MSMEలపై ప్రభుత్వ పెట్టుబడులను పెంచడం ద్వారా, ఆర్థిక క్రమశిక్షణతో భారతదేశాన్ని వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థగా నిలబెట్టాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 'విక్షిత్ భారత్' లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి ఉత్పాదకత-ఆధారిత వృద్ధి నమూనా, నిర్మాణాత్మక సంస్కరణలపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారిస్తోంది. అయితే, నిరుద్యోగం, గ్రామీణ ఆర్థిక సవాళ్లను నేరుగా పరిష్కరించడంలో బడ్జెట్ ప్రభావంపై గణనీయమైన రాజకీయ చర్చలు జరిగే అవకాశం ఉంది. ఇది ఆర్థిక వ్యూహాలు, ప్రాధాన్యతలలో భిన్నాభిప్రాయాలను హైలైట్ చేస్తుంది.