భారతదేశం బ్యాటరీ రీసైక్లింగ్ హబ్గా మారుతోంది. ఈ రంగంలో **₹5,000 కోట్ల**కు పైగా పెట్టుబడులు వచ్చినా, ప్రస్తుతం కంపెనీలకు ఉపయోగించిన బ్యాటరీల కొరత తీవ్రంగా వేధిస్తోంది.
భారతదేశంలో బ్యాటరీ రీసైక్లింగ్ రంగం వేగంగా విస్తరిస్తోంది. 2026 నాటికి ఏటా 8.5 లక్షల టన్నుల ప్రాసెసింగ్ సామర్థ్యాన్ని అందుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. అయితే, క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంది. ప్లాంట్లు సిద్ధమవుతున్నా, వాటికి కావాల్సిన బ్యాటరీలు అందడం లేదు. చాలా ప్లాంట్లు కేవలం మెకానికల్ ష్రెడ్డింగ్కే పరిమితం కావడం, హై-ప్యూరిటీ మినరల్స్ వెలికితీసే కెమికల్ రికవరీ సామర్థ్యం లేకపోవడం పెద్ద మైనస్.
ఇన్ఫార్మల్ సెక్టార్ సవాలు
స్థానిక స్క్రాప్ డీలర్లు రీసైక్లింగ్ రంగంలో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్నారు. సెంట్రల్ పొల్యూషన్ కంట్రోల్ బోర్డ్ భారీ సామర్థ్యాన్ని లెక్కవేసినా, అసలైన వ్యర్థం అంతా ఈ అనధికారిక నెట్వర్క్ దగ్గరే ఉండిపోతోంది. దీంతో ఫార్మల్ రీసైక్లింగ్ కంపెనీలు ఫీడ్స్టాక్ కోసం తీవ్రంగా పోటీ పడాల్సి వస్తోంది.
ఆర్థిక వత్తిళ్లు (Economic Viability)
బ్యాటరీ కెమిస్ట్రీ కూడా లాభాలపై ప్రభావం చూపుతోంది. నికెల్, కోబాల్ట్ వంటి విలువైన లోహాలు ఉన్న బ్యాటరీలపై మంచి ప్రాఫిట్ మార్జిన్స్ వస్తాయి. కానీ ప్రస్తుతం మార్కెట్లో Lithium Iron Phosphate (LFP) బ్యాటరీలు ఎక్కువగా వస్తున్నాయి. వీటిలో విలువైన పదార్థాలు తక్కువగా ఉండటంతో, ప్రాసెసింగ్ ఖర్చులను కవర్ చేయడం కంపెనీలకు భారంగా మారుతోంది. EPR (Extended Producer Responsibility) నిబంధనల వల్ల తయారీదారులపై కూడా అదనపు ఖర్చుల భారం పడుతోంది.
భవిష్యత్తు మార్గదర్శకాలు
పారదర్శకత కోసం ప్రభుత్వం GST-లింక్డ్ ఈ-ఇన్వాయిస్ పద్ధతిని తప్పనిసరి చేస్తోంది. FY2027-28 నాటికి కొత్త బ్యాటరీలలో రీసైకిల్ చేసిన పదార్థాలను కచ్చితంగా వాడాలనే నిబంధనలు రానున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో కంపెనీలు కేవలం ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్లపైనే కాకుండా, బలమైన సప్లై చైన్ వ్యవస్థను నిర్మించడంపై దృష్టి పెట్టాలి.