యూరోపియన్ యూనియన్ (EU)లో ఇండియన్ బాస్మతీ బియ్యానికి ఉన్న ప్రత్యేక హోదా (PGI) ప్రమాదంలో పడింది. బాస్మతీని ఒక సాధారణ బియ్యం రకంగా (Generic Product) పరిగణించాలని EU అధికారులు భావిస్తుండటంతో, మన ఎగుమతిదారులకు భారీ నష్టం వాటిల్లే అవకాశం ఉంది.
ఏం జరుగుతోంది?
భారతదేశం 2018లో బాస్మతీ బియ్యానికి 'ప్రొటెక్టెడ్ జాగ్రఫికల్ ఇండికేషన్' (PGI) హోదా కోసం దరఖాస్తు చేసుకుంది. అయితే, దీనిపై EU నిర్ణయం ఇంకా పెండింగ్లోనే ఉంది. తాజా సమాచారం ప్రకారం, EU అధికారులు ఈ బాస్మతీని ఒక ప్రాంతానికి పరిమితమైన ప్రత్యేక ఉత్పత్తిగా కాకుండా, కేవలం ఒక సాధారణ బియ్యం రకమని తేల్చేసేలా ఆలోచిస్తున్నారు. ఒకవేళ ఇలా జరిగితే, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో మన బాస్మతీకి ఉన్న ప్రత్యేక గుర్తింపు మాయమవుతుంది.
ఎగుమతిదారులకు భారీ నష్టం!
ప్రస్తుతం బాస్మతీకి ఉన్న PGI హోదా వల్లనే విదేశాల్లో ప్రీమియం ధర పలుకుతోంది. ఒకవేళ 'Generic' అని ముద్ర వేస్తే, ఇతర దేశాల్లో పండే బియ్యాన్ని కూడా బాస్మతీ పేరుతో అమ్ముకునే అవకాశం ఉంటుంది. దీనివల్ల KRBL, LT Foods వంటి దిగ్గజ కంపెనీలు దశాబ్దాలుగా నిర్మించుకున్న బ్రాండ్ వాల్యూ దెబ్బతింటుంది. యూరోపియన్ రిటైల్ ఛానల్స్లో ఇకపై ఎక్కువ ధరను వసూలు చేయడం కంపెనీలకు కష్టతరమవుతుంది.
దౌత్యపరమైన చిక్కులు
యూరోపియన్ కమిషన్ భారత్ మరియు పాకిస్థాన్ కలిసి ఉమ్మడిగా PGI కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవాలని ఒత్తిడి చేస్తోంది. కానీ భారత్ దీనిని తోసిపుచ్చింది. మరోవైపు భారత్-EU మధ్య జరుగుతున్న 'ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్' చర్చల్లో ఈ GI హోదా ఒక అడ్డంకిగా మారింది. యూరోపియన్ దేశాలు తమ వైన్, షాంపైన్ ఉత్పత్తులకు మన మార్కెట్లో రక్షణ కోరుతున్నాయి. ఈ డీల్ విలువ దాదాపు $6 బిలియన్ల వరకు ఉండవచ్చని అంచనా. బాస్మతీని అడ్డం పెట్టుకుని ఈ వాణిజ్య ఒప్పందాల్లో భారత్ తన పట్టును నిరూపించుకోవాలని చూస్తోంది. ఈ వివాదం ఎటువైపు దారితీస్తుందో చూడాలి.