పేషెంట్లపై కుప్పకూలుతున్న ఖర్చులు
గుండె వైఫల్యం (Heart Failure) వల్ల భారతదేశంలో ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న ఆర్థిక భారం చాలా తీవ్రంగా ఉందని ఒక పెద్ద అధ్యయనం వెల్లడించింది. దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల (Chronic Diseases) నిర్వహణలో ప్రస్తుత ప్రభుత్వ ఆరోగ్య కార్యక్రమాలు సరైన రక్షణ కల్పించడంలో విఫలమవుతున్నాయని, ఇది జాతీయ ఆరోగ్య విధానాల్లో లోపాన్ని ఎత్తిచూపుతూ, వ్యక్తిగత సంక్షేమాన్ని, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను దెబ్బతీస్తోందని ఈ నివేదిక పేర్కొంది.
భారతదేశంలో గుండె వైఫల్యం (Heart Failure) రోగులు తీవ్రమైన ఆర్థిక సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నారు. చాలామందికి సరైన ఆరోగ్య భద్రత లేదు. పరిశోధన ప్రకారం, 10 మందిలో 7 మంది గుండె వైఫల్యం (HF) పేషెంట్లకు ఆర్థిక భద్రత (Financial Safety Net) అనేది లేదు. వీరి మొత్తం ఆరోగ్య ఖర్చుల్లో 92.6% వరకు వారి జేబుల్లోంచే (Out-of-Pocket) భరించాల్సి వస్తోంది. ఇన్సూరెన్స్ లేనివారికి, దాదాపు అన్ని ఖర్చులు వారివే. సగటున, వార్షిక అవుట్-ఆఫ్-పాకెట్ ఖర్చు ₹1,06,566 కు చేరుకుంటుంది. ఇది చాలా కుటుంబాలకు భారంగా మారుతోంది. కేవలం ఒకసారి ఆసుపత్రిలో చేరడానికి సుమారు ₹1.19 లక్షల వరకు ఖర్చవుతోంది, మధ్యస్థాయి ఖర్చు ₹49,600 గా ఉంది. ఈ ఆర్థిక ఒత్తిడి వల్ల పేషెంట్లు తమ సొంత పొదుపును ( 68% ) వాడేస్తున్నారు, కుటుంబ సభ్యుల సహాయం ( 54% ) తీసుకుంటున్నారు, లేదా బంధువుల నుంచి అప్పులు ( 15% ) చేస్తున్నారు. ఫలితంగా, మూడింట ఒక వంతు ( 37.7% ) కుటుంబాలు విపత్కర ఆరోగ్య ఖర్చులను (Catastrophic Health Spending) ఎదుర్కొంటున్నాయి. దాదాపు ఐదవ వంతు ( 17.7% ) కుటుంబాలు అత్యవసర ఆర్థిక సహాయం (Distress Financing) కోసం అప్పులు లేదా కుటుంబ సభ్యుల సాయంపై ఆధారపడుతున్నాయి. ఈ ఆర్థిక కష్టాలు మహిళలు, గ్రామీణ ప్రాంతాలవారు, నిరుద్యోగులు, తక్కువ విద్య ఉన్నవారిని ఎక్కువగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి, ఇది సామాజిక, ఆర్థిక అసమానతలను మరింత పెంచుతోంది.
దీర్ఘకాలిక వ్యాధులకు ఆయుష్మాన్ భారత్ పరిమితం
ఆయుష్మాన్ భారత్ ప్రధాన మంత్రి జన ఆరోగ్య యోజన (AB-PMJAY) వంటి పథకాలు అందరికీ ఆరోగ్య భద్రత కల్పించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నప్పటికీ, గుండె వైఫల్యం వంటి దీర్ఘకాలిక వ్యాధులకు (Chronic Conditions) వీటి ప్రభావం పరిమితంగానే ఉంది. ద్వితీయ, తృతీయ సంరక్షణ (Secondary and Tertiary Care) కోసం సంవత్సరానికి ₹5 లక్షల వరకు కవరేజీని అందిస్తున్నప్పటికీ, దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల నిర్వహణలో అవగాహన, నమోదు, అసలు సేవలు అందుకోవడం వంటి విషయాల్లో తీవ్రమైన సమస్యలున్నాయని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. ముఖ్యంగా, 2024 లో ప్రచురితమైన పరిశోధనలో, AB-PMJAY కింద నమోదు చేసుకున్నప్పటికీ, పేషెంట్ల ఆసుపత్రి సందర్శనలు పెరగలేదని, అవుట్-ఆఫ్-పాకెట్ ఖర్చులు తగ్గలేదని, విపత్కర ఆరోగ్య ఖర్చులు కూడా తగ్గలేదని తేలింది. అంటే, ఈ పథకం కొన్ని ప్రత్యేక చికిత్సలకు లేదా అక్యూట్ (Acute) సమస్యలకు ఉపయోగపడవచ్చు కానీ, గుండె వైఫల్యం వంటి దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల వల్ల నిరంతరం ఏర్పడే ఆర్థిక భారాలను తగ్గించడంలో విఫలమవుతోంది. ప్రభుత్వ నిధులు ఎక్కువగా ద్వితీయ, తృతీయ సంరక్షణకే కేటాయిస్తున్నట్లు, ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణపై (Primary Healthcare) ప్రభుత్వ వ్యయం తగ్గుతోందని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.
ఆర్థిక వ్యవస్థపై గుండె వైఫల్యం ప్రభావం
గుండె వైఫల్యం (Heart Failure) భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. ఎందుకంటే ఈ వ్యాధి చాలామంది ఉత్పాదకత ఎక్కువగా ఉన్న వయసులోనే (Working Age) వస్తోంది. ఈ అధ్యయనంలో పేషెంట్ల సగటు వయసు 55 సంవత్సరాలు. ఇది పాశ్చాత్య దేశాల వారి కంటే దాదాపు 10-15 సంవత్సరాలు తక్కువ. వ్యాధి ముందుగానే రావడంతో, ప్రధాన సంపాదనపరులు (Primary Earners) తమ సంపాదన సామర్థ్యం ఎక్కువగా ఉన్న సమయంలోనే నిస్సహాయులవుతున్నారు. దీనివల్ల ఉత్పాదకతలో భారీ నష్టాలు, వ్యాపార ఆవిష్కరణల్లో (Business Innovation) అంతరాయాలు ఏర్పడుతున్నాయి. గుండె జబ్బుల (Cardiovascular Diseases) వల్ల మొత్తం ఆర్థిక నష్టం అపారమైనది. ఒక అంచనా ప్రకారం, 2012-2030 మధ్య కాలంలో, అసంక్రమిత వ్యాధుల (Non-Communicable Diseases) వల్ల $4.58 ట్రిలియన్ల నష్టం వాటిల్లుతుందని అంచనా. మానవ వనరుల (Human Capital)పై ఈ భారం పడటం వల్ల కుటుంబాల పొదుపు తగ్గుతుంది, జాతీయ పెట్టుబడులు పరిమితమవుతాయి, ఆర్థిక వృద్ధికి ఆటంకం ఏర్పడుతుంది.
భారతదేశంలో ఆరోగ్య సంరక్షణ నిధుల సవాళ్లు
భారతదేశ మొత్తం ఆరోగ్య సంరక్షణ నిధుల వ్యవస్థలో (Healthcare Funding System) లోపాలున్నాయి. ఇవి రోగులపై ఆర్థిక భారాన్ని పెంచుతున్నాయి. దేశం తన GDP లో సుమారు 3.7% ను ఆరోగ్య సంరక్షణకు ఖర్చు చేస్తోంది. ఇది ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలతో సమానంగా ఉన్నప్పటికీ, ఆరోగ్య ఫలితాలు (Health Outcomes) మాత్రం ఆ స్థాయికి తగ్గట్టుగా లేవు. అంటే నిధుల కేటాయింపులో లేదా నిర్వహణలో అసమర్థత (Inefficiencies) ఉందని భావించవచ్చు. మొత్తం ఆరోగ్య వ్యయంలో దాదాపు 50% కుటుంబాల జేబుల్లోంచే (Out-of-Pocket) వస్తోంది. ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యధిక రేట్లలో ఒకటి. అవుట్-ఆఫ్-పాకెట్ వ్యయంపై ఈ ఆధారపడటం తిరోగమన విధానం (Regressive) మరియు పేదరికానికి దారితీస్తుంది. అంతేకాకుండా, గుండె వైఫల్యం వంటి దీర్ఘకాలిక జీవనశైలి వ్యాధులకు (Chronic Lifestyle Diseases) చికిత్స చేయడం, నివారించడం కంటే ఎక్కువ ఖరీదైనది. నిరంతర సంరక్షణ, మందుల వల్ల అవుట్-ఆఫ్-పాకెట్ ఖర్చులు పెరుగుతాయి. ఆరోగ్య బీమా మార్కెట్ (Health Insurance Market) కూడా చాలా ఛిన్నాభిన్నంగా ఉంది. ప్రతి ముగ్గురు భారతీయులలో ఇద్దరు ( 2/3 ) మందికి బీమా లేదు. AB-PMJAY వంటి లక్షిత పథకాల పరిధిలోకి కూడా చాలామంది మధ్యతరగతి ప్రజలు రావడం లేదు.
విధానపరమైన లోపాలు రోగులను బలహీనపరుస్తున్నాయి
ప్రస్తుత విధానపరమైన చట్రం (Policy Framework) దీర్ఘకాలిక గుండె వైఫల్యం వల్ల కలిగే ఆర్థిక విపత్తును (Financial Devastation) ఎదుర్కోవడానికి తగినట్లుగా లేదనిపిస్తోంది. ఆయుష్మాన్ భారత్ పథకం అక్యూట్ కేర్ (Acute Care) కోసం ఒక భద్రతా వలయాన్ని అందిస్తున్నప్పటికీ, దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల నిర్వహణకు అయ్యే నిరంతరం పెరిగే ఖర్చులను కవర్ చేయడంలో దీని పరిమితులు, చాలామంది గుండె వైఫల్యం రోగులను తీవ్ర ఆర్థిక కష్టాల్లోకి నెట్టివేస్తున్నాయి. అవుట్-ఆఫ్-పాకెట్ ఖర్చులపై నిరంతర ఆధారపడటం, వ్యాధి యువతను, ఉత్పాదకత కలిగిన వారిని ప్రభావితం చేయడంతో పాటు, కుటుంబ ఆర్థిక స్థిరత్వం, మొత్తం ఆర్థిక వృద్ధికి గణనీయమైన ముప్పుగా పరిణమిస్తోంది. దీర్ఘకాలిక వ్యాధులకు బలమైన ఆర్థిక రక్షణ లేకపోవడం కేవలం ఆరోగ్య సమస్య మాత్రమే కాదు, ఇది భారతదేశ అభివృద్ధికి ఆటంకం కలిగించే ఆర్థిక బలహీనత కూడా. ప్రస్తుత విధానం దీర్ఘకాలిక వ్యాధులను నిర్వహించడం కంటే, వ్యాధులకు చికిత్స చేయడంపైనే ఎక్కువ దృష్టి పెడుతోంది. ఇది అప్పులు, వైకల్యాల చక్రానికి (Cycle of Debt and Disability) దారితీసి, జాతీయ మానవ వనరుల అభివృద్ధికి ఆటంకం కలిగిస్తోంది.