భారత్ వృద్ధి జోరు: గ్లోబల్ రక్షణవాదం నేపథ్యంలో ఆర్థిక సవాళ్లు!

గ్లోబల్ ఎకానమీలో కొత్త పోకడలు:

అమెరికాలో భారత అంబిసిడర్ వినయ్ మోహన్ క్వాత్రా, భారతదేశం సాధిస్తున్న అద్భుతమైన ఆర్థిక వృద్ధిపై, అదే సమయంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న రక్షణవాద ధోరణులపై కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. దేశీయ సంస్కరణలు, వినియోగదారుల కొనుగోలు శక్తితో భారత్ బలమైన వృద్ధిని కనబరుస్తున్నప్పటికీ, ప్రపంచం మాత్రం గత దశాబ్దాలుగా ఉన్న స్వేచ్ఛా వాణిజ్య విధానాల (Open Globalization) నుండి వైదొలిగి, ప్రభుత్వ జోక్యాలు, రక్షణవాద విధానాల వైపు మళ్ళుతోందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఈ మార్పు భారత్ వృద్ధి వేగానికి, దాని ఆర్థిక నమూనాకు ఎలాంటి సవాళ్లను విసురుతుందో ఆయన విశ్లేషించారు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా 'కంట్రోల్ రెజీమ్స్' ప్రభావం:

ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవహారాల్లో 'కంట్రోల్ రెజీమ్స్' (Control Regimes) ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, సాంకేతిక పోటీ, సరఫరా గొలుసుల (Supply Chain) భద్రతపై పెరుగుతున్న ఆందోళనలు దీనికి కారణాలు. దీనితో అమెరికా, యూరోపియన్ యూనియన్, చైనా వంటి దేశాలు భారీ సబ్సిడీలు, పెట్టుబడి ప్రోత్సాహకాలు, కఠినమైన ఎగుమతి నియంత్రణలు (Export Controls), దేశీయ ఉత్పత్తి తప్పనిసరి వంటి 'ఇండస్ట్రియల్ పాలసీ'లను విరివిగా అమలు చేస్తున్నాయి. దశాబ్దాలుగా మార్కెట్ ఆధారిత విధానాలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చిన దేశాలు ఇప్పుడు జాతీయ భద్రత, స్వయం సమృద్ధి వంటి కారణాలతో ప్రభుత్వ జోక్యానికి తెరలేపుతున్నాయి. ఈ వ్యూహాత్మక మార్పులు ప్రపంచ వాణిజ్య వాతావరణాన్ని అనిశ్చితంగా మార్చి, వాణిజ్య వివాదాలు, సరఫరా గొలుసుల అంతరాయాలు, ఉత్పత్తి వ్యయాలు పెరగడానికి దారితీసే అవకాశం ఉంది.

భారత్ వృద్ధి వెనుక కారణాలు:

ప్రపంచ అనిశ్చితుల మధ్య, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ మాత్రం ఒక అద్భుతంగా నిలుస్తోంది. ఇటీవల కొన్ని క్వార్టర్లలో 7.4%, మరికొన్నింటిలో 7.8% వృద్ధిని నమోదు చేసుకుని, భారత్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా తన స్థానాన్ని పదిలం చేసుకుంది. దేశీయ వినియోగదారుల కొనుగోలు శక్తి (Consumer Spending), గణనీయమైన పెట్టుబడులు, తయారీ రంగంలో పురోగతి ఈ వృద్ధికి ప్రధాన చోదకాలుగా నిలిచాయి. సుపరిపాలన (Good Governance), ఆర్థిక లభ్యత (Financial Access), శక్తి, ఆహారం వంటి కీలక రంగాల్లో సమన్వయంతో కూడిన విధానాలు, భౌతిక, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలపై భారీ పెట్టుబడులు భారత్ వృద్ధికి గట్టి పునాదులు వేశాయని అంబిసిడర్ క్వాత్రా ప్రశంసించారు. అయితే, సేవల రంగం, తక్కువ-ఉత్పాదక వ్యవసాయంపై అధిక ఆధారపడటం, తయారీ రంగం విస్తరణలో సవాళ్లు, ఆర్థిక వ్యవస్థ వేడెక్కడం, నైపుణ్యం కలిగిన కార్మికుల కొరత వంటి అంశాలు కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.

గ్లోబల్ రక్షణవాదంతో భారత్ కు సవాళ్లు:

ప్రపంచ దేశాలు ప్రభుత్వ జోక్యం, రక్షణవాదం వైపు మళ్ళుతున్న ఈ తరుణం భారత్ కు ఒక వ్యూహాత్మక సవాలును విసురుతోంది. 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' (Self-Reliant India) వంటి కార్యక్రమాలతో భారత్ తన స్వావలంబన వైపు ప్రయాణిస్తున్నప్పటికీ, ఇతర దేశాలు అనుసరిస్తున్న రక్షణవాద విధానాలు భారత ఎగుమతి మార్కెట్లకు, గ్లోబల్ సప్లై చెయిన్లలో భాగస్వామ్యం కావడానికి ఆటంకం కలిగించవచ్చు. దేశీయ వినియోగదారుల బలమైన డిమాండ్ కొంతవరకు రక్షణ కల్పిస్తున్నా, అంతర్జాతీయంగా పెరుగుతున్న వాణిజ్య అడ్డంకులు, పెట్టుబడుల ప్రవాహానికి విఘాతం కలిగించే ప్రమాదం ఉంది. వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలకు ప్రాధాన్యత పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, భారత్ తన వృద్ధి వేగాన్ని కొనసాగిస్తూనే, స్వేచ్ఛా వాణిజ్య సూత్రాలు బలహీనపడుతున్న ఈ ప్రపంచంలో తన స్థానాన్ని పదిలం చేసుకోవాలి.

భవిష్యత్ వృద్ధికి మార్గాలు:

'కంట్రోల్ రెజీమ్స్' మరియు ఇండస్ట్రియల్ పాలసీల పెరుగుదల భారత్ వృద్ధి అంచనాలపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపవచ్చు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా రక్షణవాద చర్యలు పెరిగితే, అవి సరఫరా గొలుసులను దెబ్బతీసి, విదేశీ పెట్టుబడులను నిరుత్సాహపరిచి, వాణిజ్య ప్రతిస్పందనలకు (Trade Retaliation) దారితీయవచ్చు. భారత్ ఆర్థిక వ్యవస్థ స్వయం-ఆధారితంగా వృద్ధి చెందుతున్నప్పటికీ, భవిష్యత్ విస్తరణకు తయారీ, సేవల రంగాలపై ఆశిస్తున్న తరుణంలో, ప్రపంచ మార్కెట్లు మరింత సంకుచితంగా మారితే ఇబ్బందులు తప్పవు. ప్రపంచ ఆర్థిక వాతావరణం మరింత అనిశ్చితంగా మారుతున్న నేపథ్యంలో, భారత్ తన బలమైన దేశీయ చోదకాలతో పాటు, మారుతున్న అంతర్జాతీయ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా తన విధానాలను, పారిశ్రామిక వ్యూహాలను (Industrial Strategy) మార్చుకోవాలి. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, భౌగోళిక రాజకీయ పరిణామాలను జాగ్రత్తగా అంచనా వేస్తూ, అనుకూలంగా స్పందించడం భారత్ కు కీలకం కానుంది.