భారతీయ స్టార్టప్‌లన్నీ ఇప్పుడు విదేశాల నుంచి తిరిగి ఇండియాకు వస్తున్నాయి. దీన్నే 'రివర్స్ ఫ్లిప్పింగ్' (Reverse Flipping) అంటున్నారు. లోకల్ మార్కెట్లో IPOలకు సిద్ధమవుతున్న ఈ కంపెనీల వ్యూహం ఏంటి? ఇందులో ఉన్న లాభనష్టాలేంటి?
గతంలో సింగపూర్, డెలావేర్ వంటి దేశాల్లో తమ ప్రధాన కార్యాలయాలను (Domicile) ఏర్పాటు చేసుకున్న భారతీయ స్టార్టప్‌లు, ఇప్పుడు మళ్లీ ఇండియాకు వచ్చేందుకు ఆసక్తి చూపుతున్నాయి. PhonePe, Zepto, Flipkart, Razorpay, Meesho మరియు Pine Labs వంటి ప్రముఖ కంపెనీలు ఇప్పటికే ఈ ప్రక్రియను పూర్తి చేశాయి లేదా తుది దశలో ఉన్నాయి.
లోకల్ మార్కెట్ వైపు చూపు
గతంలో విదేశీ వెంచర్ క్యాపిటల్ మరియు సులభతరమైన నిబంధనల కోసం స్టార్టప్‌లు విదేశాలకు వెళ్లేవి. కానీ ఇప్పుడు సీన్ మారింది. నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (NSE), బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (BSE)లలో IPO ద్వారా లిస్ట్ అవ్వడం ద్వారా, దేశీయ ఇన్వెస్టర్ల నుంచి నిధులను సేకరించాలని కంపెనీలు భావిస్తున్నాయి. భారతీయ ఇన్వెస్టర్లు మన దేశపు టెక్ మోడల్స్‌ను బాగా అర్థం చేసుకుంటుండటం కూడా ఈ నిర్ణయానికి ఒక ప్రధాన కారణం.
ప్రభుత్వ మద్దతు
గతంలో విదేశీ కంపెనీలు భారత్‌కు మారడం చాలా క్లిష్టమైన ప్రక్రియగా ఉండేది. కానీ, సెప్టెంబర్ 2024లో కంపెనీల నిబంధనలలో చేసిన సవరణల వల్ల ఇది సులభమైంది. ఇప్పుడు NCLT అనుమతులు లేకుండానే, 'ఫాస్ట్-ట్రాక్ ఇన్బౌండ్ మెర్జర్' ద్వారా కంపెనీలు భారత్‌కు వచ్చే అవకాశం కల్పించారు.
గమనించాల్సిన రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్
ఈ ప్రక్రియ కేవలం నిబంధనల పరంగానే కాకుండా, ఆర్థికంగా కూడా చాలా ఖర్చుతో కూడుకున్నది. ముఖ్యంగా భారీగా చెల్లించాల్సిన క్యాపిటల్ గెయిన్స్ ట్యాక్స్ (Capital Gains Tax) మరియు పునర్వ్యవస్థీకరణ ఖర్చులు కంపెనీలపై భారాన్ని మోపుతాయి. అంతేకాకుండా, FEMA నిబంధనలు, ఉద్యోగుల ESOPలు, మరియు షేర్ హోల్డర్ అగ్రిమెంట్లను నిర్వహించడం ఒక సవాలుగా మారుతోంది. పబ్లిక్ మార్కెట్లోకి అడుగుపెట్టాక, కంపెనీలు ఈ పన్ను భారాన్ని ఎలా అధిగమిస్తాయో చూడాలి.