రూపాయి పతనం: RBI రక్షణ కవచం పరీక్షకు!
దేశీయ కరెన్సీ అయిన భారత రూపాయి (Indian Rupee) చరిత్రలో ఎన్నడూ లేనంత కనిష్ట స్థాయికి పడిపోయింది. అంతర్జాతీయంగా నెలకొన్న పరిస్థితులు, దేశీయంగా కొని కారణాల వల్ల ఈ పతనం సంభవిస్తోంది. అయినప్పటికీ, భారతదేశం వద్ద భారీగా ఉన్న విదేశీ మారక నిల్వలు (Foreign Exchange Reserves) మరియు భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) అనుసరిస్తున్న మారకం రేటు విధానం (Managed Float Exchange Rate Policy) ఒక రక్షణ కవచంలా పనిచేస్తున్నాయి. కానీ, వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) మాత్రం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
డాలర్ బలం.. రూపాయి బలహీనత!
ప్రస్తుతం US Dollar Index 99.3-99.4 సమీపంలో ట్రేడ్ అవుతోంది. అమెరికా ట్రెజరీ ఈల్డ్స్ (US Treasury Yields) పెరగడం, ప్రపంచ అనిశ్చితి నేపథ్యంలో పెట్టుబడిదారులు సురక్షితమైన పెట్టుబడుల వైపు మళ్లడం దీనికి కారణాలు. భారత్ తన ఇంధన అవసరాల్లో ఎక్కువ భాగం దిగుమతులపై ఆధారపడుతోంది. డాలర్ బలపడటంతో, దిగుమతుల ఖర్చు పెరిగి, డాలర్లకు డిమాండ్ పెరిగి, రూపాయి మరింత బలహీనపడుతోంది. ఏప్రిల్ నెలలో దేశ వాణిజ్య లోటు గణనీయంగా పెరిగి $28.38 బిలియన్లకు చేరుకుంది. దిగుమతులు ($71.94 బిలియన్లు) ఎగుమతులను ($43.56 బిలియన్లు) మించిపోయాయి.
పెట్టుబడుల తరలింపుతో ఒత్తిడి
మార్చి నుంచి మే మధ్య విదేశీ పెట్టుబడిదారులు (Foreign Investors) భారత స్టాక్స్, బాండ్ల నుంచి $23 బిలియన్లకు పైగా పెట్టుబడులను వెనక్కి తీసుకున్నారు. అమెరికాలో అధిక రాబడులు, ప్రపంచ ఆర్థిక అనిశ్చితి దీనికి కారణాలు. ఈ పెట్టుబడుల తరలింపు (Capital Outflows) రూపాయిపై మరింత ఒత్తిడిని పెంచుతోంది. అయితే, భారత్ వద్ద ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద విదేశీ మారక నిల్వల్లో ఒకటిగా ఉంది, దీని విలువ సుమారు $700 బిలియన్లకు చేరుకుంది. ఈ నిల్వల కారణంగా RBI కరెన్సీ మార్కెట్లలో జోక్యం చేసుకుని, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక బాధ్యతలను తీర్చగల సామర్థ్యంపై విశ్వాసాన్ని కలిగిస్తోంది.
RBI మేనేజ్డ్ ఫ్లోట్ వ్యూహం
భారత్ 'మేనేజ్డ్-ఫ్లోట్' మారకం రేటు విధానాన్ని అనుసరిస్తోంది. దీని ద్వారా, RBI కరెన్సీ విలువలో ఆకస్మిక, భారీ మార్పులను నియంత్రిస్తూ, క్రమంగా విలువ తగ్గడానికి అనుమతిస్తుంది. ఈ విధానం, నిల్వలను వేగంగా క్షీణింపజేసే కఠినమైన వ్యవస్థల కంటే భిన్నమైనది. ప్రత్యక్ష జోక్యంతో పాటు, RBI నెట్ ఓపెన్ పొజిషన్లపై పరిమితులను కఠినతరం చేసిందని, నాన్-డెలివరబుల్ ఫార్వర్డ్ (NDF) మార్కెట్లో డీలర్లను నియంత్రించిందని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. చమురు చెల్లింపులను దారి మళ్లించడం, ప్రత్యేక డిపాజిట్ పథకాలను తిరిగి ప్రవేశపెట్టడం, రూపాయల్లో వాణిజ్య సెటిల్మెంట్లు పెంచడం వంటి ఆప్షన్స్ కూడా పాలసీ మేకర్స్ వద్ద ఉన్నాయి.
బలమైన రక్షణ ఉన్నా.. రిస్కులు తప్పవు!
భారీ మారక నిల్వలు రక్షణగా ఉన్నప్పటికీ, పెరుగుతున్న వాణిజ్య లోటు, నిరంతర పెట్టుబడుల తరలింపు రూపాయికి ముప్పుగా పరిణమిస్తున్నాయి. ముడి చమురు ధరలు అధికంగా కొనసాగడం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా వడ్డీ రేట్లు పెంచడం వంటివి నిల్వలను ఊహించిన దానికంటే వేగంగా తగ్గించవచ్చు. భౌగోళిక రాజకీయ సంఘటనలు కూడా పెట్టుబడుల తరలింపును వేగవంతం చేయవచ్చు. RBI జోక్యాల ప్రభావం, దేశీయ లిక్విడిటీపై వాటి ప్రభావం కూడా నిశితంగా గమనించాలి. రూపాయి భవిష్యత్తు దేశీయ అంశాలతో పాటు, అంతర్జాతీయ సెంటిమెంట్, పెట్టుబడుల ప్రవాహాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. పెట్టుబడిదారులు RBI నిల్వ స్థాయిలను, వాలటిలిటీని నిర్వహించడానికి RBI ఉపయోగించే సాధనాలను నిశితంగా గమనిస్తున్నారు.
