ఫారెక్స్ మార్కెట్లో భారత రూపాయి స్వల్పంగా కోలుకుంది. శుక్రవారం నాటికి **14 పైసలు** బలపడి, **95.21** వద్ద స్థిరపడింది. డాలర్ ఇండెక్స్ తగ్గడం, దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్లు పుంజుకోవడంతో ఈ స్వల్ప రికవరీ కనిపించింది. అయినప్పటికీ, దిగుమతిదారుల నుంచి అధిక డాలర్ల డిమాండ్, విదేశీ పెట్టుబడిదారుల అమ్మకాల ఒత్తిడితో రూపాయిపై ఆందోళన కొనసాగుతోంది.
ఏం జరిగింది?
శుక్రవారం, భారత రూపాయి అమెరికా డాలర్తో పోలిస్తే 14 పైసలు బలపడి, 95.21 వద్ద ముగిసింది. ఇటీవల 15 నెలల గరిష్టాన్ని తాకిన డాలర్ ఇండెక్స్ లో వచ్చిన క్షీణత, దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్లలో సానుకూల కదలికలు దీనికి ప్రధాన కారణాలు. BSE సెన్సెక్స్ 261.79 పాయింట్లు పెరిగి 77,763.91 వద్ద, NSE నిఫ్టీ 95.15 పాయింట్లు లాభపడి 24,270.85 వద్ద ముగిశాయి. ఈ స్వల్ప మెరుగుదల ఉన్నప్పటికీ, రూపాయి బలపడటానికి అడ్డంకిగా మారే నిర్మాణాత్మక సవాళ్లు ఇంకా తొలగిపోలేదు.
రూపాయిపై ఒత్తిడికి కారణాలు?
డాలర్ ఇండెక్స్ బలహీనపడినప్పటికీ, దేశీయ దిగుమతిదారులు, కార్పొరేట్ సంస్థల నుంచి విదేశీ కరెన్సీకి అధిక డిమాండ్ ఉండటంతో రూపాయి బలపడటం పరిమితమైంది. అంతేకాకుండా, విదేశీ మారక నిల్వలను బలోపేతం చేయడానికి భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) చురుకుగా డాలర్లను కొనుగోలు చేస్తోంది. అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం, ఈ నిల్వలు ఫిబ్రవరి 2026లో నమోదైన 728.49 బిలియన్ డాలర్ల గరిష్ట స్థాయి నుంచి సుమారు 672.6 బిలియన్ డాలర్లకు తగ్గాయి. ఇది కరెన్సీ విలువ విపరీతంగా పెరగడానికి అనుమతించకుండా, అస్థిరతను నిర్వహించడానికి తగినంత నిల్వలను ఉంచుకోవడంపైనే కేంద్ర బ్యాంక్ దృష్టి సారిస్తుందని సూచిస్తోంది.
విదేశీ పెట్టుబడిదారుల అమ్మకాల ప్రభావం
భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్ల నుంచి విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారుల (FII) నిరంతర నిష్క్రమణ రూపాయికి ప్రధాన అడ్డంకిగా మారింది. గురువారం ఒక్కరోజే, విదేశీ పెట్టుబడిదారులు భారత ఈక్విటీలలో నికరంగా ₹311.82 కోట్ల విలువైన షేర్లను అమ్ముకున్నారు. జూన్ నెల మొత్తంలో, ఈ అమ్మకాల ధోరణి వల్ల ₹49,340 కోట్ల (సుమారు 5.16 బిలియన్ డాలర్లు) ఉపసంహరణ జరిగింది. ఈ పెట్టుబడుల తరలింపు తీవ్రత గణనీయంగా ఉంది. 2026లో ఇప్పటివరకు భారత ఈక్విటీల నుంచి మొత్తం విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ ₹2.7 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది, ఇది 2025లో నమోదైన మొత్తం ₹1.66 లక్షల కోట్ల కంటే చాలా ఎక్కువ.
విస్తృత ఆర్థిక నేపథ్యం
అనేక ప్రపంచ, స్థానిక అంశాలు పెట్టుబడిదారుల సెంటిమెంట్లో ఈ మార్పునకు దోహదం చేస్తున్నాయి. పెరుగుతున్న US బాండ్ ఈల్డ్స్, రిస్క్ పట్ల విముఖత కారణంగా పెట్టుబడిదారులు అభివృద్ధి చెందిన మార్కెట్ల వైపు మూలధనాన్ని తరలిస్తున్నారు. అదనంగా, భారతీయ ఈక్విటీ మార్కెట్లో అధిక వాల్యుయేషన్లు లాభాల స్వీకరణకు (profit-taking) ఒక కారణంగా ఉన్నాయని కొందరు అంతర్జాతీయ పరిశీలకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఈ మూలధన తరలింపులు నేరుగా రూపాయిపై ప్రభావం చూపుతాయి. ఎందుకంటే విదేశీ పెట్టుబడిదారులు భారతీయ ఆస్తులను అమ్మి, తమ హోల్డింగ్స్ను US డాలర్లలోకి మార్చుకుంటారు. ఇది మార్కెట్లో రూపాయల సరఫరాను పెంచి, మారకపు రేటుపై ప్రతికూల ఒత్తిడిని సృష్టిస్తుంది.
పెట్టుబడిదారులు ఏం గమనించాలి?
కరెన్సీ, మార్కెట్ ప్రభావాలను గమనిస్తున్నవారు, విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారుల (FII) ప్రవాహాలు కొనసాగుతాయా లేదా అనేది ప్రాథమికంగా గమనించాలి. అమ్మకాలు కొనసాగితే రూపాయి అస్థిరంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. అదనంగా, రాబోయే వారపు రిజర్వ్ అప్డేట్లలో RBI వైఖరిని పెట్టుబడిదారులు గమనించాలి, ఎందుకంటే వారి జోక్య స్థాయిలు రూపాయి మరింత ఎంతవరకు పడిపోతుందో లేదా స్థిరంగా ఉంటుందో నిర్దేశిస్తాయి. గ్లోబల్ డాలర్ ఇండెక్స్, US ట్రెజరీ ఈల్డ్స్లోని కదలికలు కూడా రాబోయే వారాల్లో రూపాయిపై సంభావ్య ఒత్తిడికి బాహ్య సూచికలుగా పనిచేస్తాయి.