భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధిలో మౌలిక సదుపాయాల రంగం కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. అయితే, నిధుల సమీకరణలో ఇబ్బందులు, ప్రాజెక్టుల ఆలస్యం వంటి సమస్యలు ఈ రంగాన్ని ఎప్పుడూ వేధిస్తూనే ఉన్నాయి. బడ్జెట్ 2026 ఈ దీర్ఘకాలిక సమస్యలను పరిష్కరించే దిశగా కొన్ని కొత్త విధానాలను ప్రవేశపెట్టింది.
ప్రాజెక్టులకు రిస్క్ తగ్గింపు: గ్యారెంటీ ఫండ్ కీలకం
బడ్జెట్ లోని ముఖ్యమైన ప్రకటనల్లో 'ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ రిస్క్ గ్యారెంటీ ఫండ్' ఒకటి. ఈ ఫండ్, ముఖ్యంగా నిర్మాణ దశలో, ప్రారంభ నిర్వహణ దశల్లో ఉన్న పెద్ద మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులకు సంబంధించిన క్రెడిట్ రిస్క్ (Credit Risk) ను కొంతవరకు భరించేలా రూపొందించబడింది. బ్యాంకులు, బాండ్ ఇన్వెస్టర్లు వంటి ఆర్థిక సంస్థలకు పాక్షిక క్రెడిట్ గ్యారెంటీలను (Partial Credit Guarantees) అందించడం ద్వారా, ఈ ప్రాజెక్టులకు అవసరమైన దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులను సులభంగా అందించేలా ప్రోత్సహించడమే దీని లక్ష్యం. గతంలో రిస్క్ భయంతో రుణాలు ఇవ్వడానికి వెనుకాడుతున్న రుణదాతల వైఖరిని మార్చడం, తద్వారా నిధుల ప్రవాహాన్ని పెంచడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. 2026లో భారత మౌలిక సదుపాయాల రంగం మార్కెట్ విలువ సుమారు USD 205.96 బిలియన్లుగా ఉంది.
ప్రభుత్వ వ్యయం పెంపు.. ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యానికి ప్రోత్సాహం
ఈ రిస్క్ తగ్గించే చర్యలతో పాటు, ప్రభుత్వ మూలధన వ్యయాన్ని (Public Capital Expenditure) భారీగా పెంచారు. FY27కి ₹12.2 లక్షల కోట్ల లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించారు. ఇది అంతకుముందు ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఉన్న ₹11.2 లక్షల కోట్ల కంటే ఎక్కువ. ఈ నిరంతర ప్రభుత్వ మద్దతు, ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడానికి ఉద్దేశించబడింది. ముఖ్యంగా రిస్క్ ఎక్కువగా ఉండే పబ్లిక్-ప్రైవేట్ పార్టనర్షిప్ (PPP) ప్రాజెక్టులలో ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం గతంలో పరిమితంగానే ఉండేది. ఈ ఫండ్ ద్వారా అనిశ్చితిని తగ్గించి, ప్రాజెక్టులలోని రిస్క్ ను తొలగించడం వల్ల, ఖర్చుల పెరుగుదల, దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులు వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్న ప్రైవేట్ డెవలపర్లను ఇది ప్రోత్సహిస్తుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. భూసేకరణలో జాప్యం, నియంత్రణ అనిశ్చితులు, కాంట్రాక్టు సవాళ్లు వంటి సమస్యలు PPP మోడళ్లలో ఇంకా కొనసాగుతున్నా, ఫైనాన్సింగ్ అడ్డంకులను ఈ రిస్క్ గ్యారెంటీ ఫండ్ అధిగమించగలదని ఆశిస్తున్నారు.
విస్తృత అభివృద్ధి, రంగాల వారీగా మద్దతు
పెద్ద జాతీయ ప్రాజెక్టులతో పాటు, టైర్ 2, టైర్ 3 నగరాలలో మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిపై కూడా ప్రభుత్వం దృష్టి సారిస్తోంది. ఈ నగరాలు పెరుగుతున్న ఆర్థిక కేంద్రాలుగా మారుతున్న నేపథ్యంలో వాటికి ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. అంతేకాకుండా, నిర్మాణ, మౌలిక సదుపాయాల పరికరాల దేశీయ తయారీని బలోపేతం చేయడానికి కూడా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. దీనివల్ల ఆన్-గ్రౌండ్ ఎగ్జిక్యూషన్ సామర్థ్యాలు మెరుగుపడతాయి. రియల్ ఎస్టేట్ రంగం కూడా పరోక్షంగా ప్రయోజనం పొందుతుందని అంచనా. మెరుగైన మౌలిక సదుపాయాలు, అనుసంధానం (Connectivity) ప్రాపర్టీ డెవలప్మెంట్ను, పెట్టుబడులను ప్రోత్సహిస్తాయి.