గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉద్యోగ సంక్షోభం!
పీరియాడిక్ లేబర్ ఫోర్స్ సర్వే (PLFS) డేటా ప్రకారం, ఏప్రిల్ 2026 నాటికి భారతదేశంలో మొత్తం నిరుద్యోగిత రేటు **5.2%**కి పెరిగింది. ఇది గత ఆరు నెలల కాలంలో అత్యధికం. ఈ పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉద్యోగాల కొరత తీవ్రమవ్వడమే. మార్చి నెలలో **4.3%**గా ఉన్న గ్రామీణ నిరుద్యోగ రేటు, ఏప్రిల్ లో **4.6%**కి చేరింది. దీనితో పట్టణ ప్రాంతాల వెలుపల ఆర్థిక ఇబ్బందులు మరింత పెరుగుతున్నాయని స్పష్టమవుతోంది.
పట్టణాల్లో కాస్త ఊరట, కానీ మహిళల భాగస్వామ్యంపై ఆందోళన
గ్రామీణ ప్రాంతాలకు భిన్నంగా, పట్టణ ప్రాంతాల్లో నిరుద్యోగం కాస్త తగ్గింది. ఏప్రిల్ లో పట్టణ నిరుద్యోగిత రేటు **6.6%**కి చేరి, గత 12 నెలల్లో ఇదే అత్యల్ప స్థాయి. పట్టణ మహిళల నిరుద్యోగం కూడా **8.5%**కి తగ్గింది. అయినప్పటికీ, ఈ సానుకూల వార్తలను మొత్తం దేశవ్యాప్త శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు (LFPR) తగ్గుదల నీరుగార్చింది. 15 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో మొత్తం LFPR మార్చిలో 55.4% ఉండగా, ఏప్రిల్ లో **55.0%**కి పడిపోయింది. అంటే, పని వెతుక్కునే వారి సంఖ్య తగ్గిందన్నమాట. ముఖ్యంగా మహిళల LFPR **33.9%**కి చేరి, గత ఎనిమిది నెలల్లోనే ఇదే అత్యల్పం. కార్మికుల జనాభా నిష్పత్తి (Worker Population Ratio) కూడా తగ్గింది.
వృద్ధి అంచనాలకు, వాస్తవ డేటాకు మధ్య అంతరం
దేశం బలమైన ఆర్థిక వృద్ధిని సాధిస్తుందని IMF (అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి) 6.5% GDP వృద్ధిని అంచనా వేస్తున్న నేపథ్యంలో ఈ నిరుద్యోగ గణాంకాలు వస్తున్నాయి. వరల్డ్ బ్యాంక్ కూడా భారతదేశాన్ని 2026 ఆర్థిక సంవత్సరంలో అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థగా పేర్కొంది. అయితే, లేటెస్ట్ PLFS డేటా ఈ అంచనాలకు విరుద్ధంగా ఉంది. IMF తన ఏప్రిల్ 2026 అంచనాల్లో భారతదేశ నిరుద్యోగిత రేటును **4.9%**గా పేర్కొనగా, వాస్తవంగా **5.2%**కి చేరింది. యూరో ఏరియాలో 6.2% అంచనాలతో పోలిస్తే భారతదేశం పరిస్థితి మెరుగ్గా ఉన్నప్పటికీ, ప్రాంతీయ వ్యత్యాసాలు, తగ్గుతున్న భాగస్వామ్యం ఆందోళనకర అంశాలు.
నిర్మాణ రంగం, అసంఘటిత రంగంపై దృష్టి అవసరం
ఈ గణాంకాల వెనుక కొన్ని దీర్ఘకాలిక సమస్యలున్నాయి. భారతదేశంలో సుమారు 80-85% మంది ఉద్యోగులు అసంఘటిత రంగంలో (informal sector) పనిచేస్తున్నారు. తయారీ రంగం (Manufacturing) GDP కి దోహదపడుతున్నా, ఆశించిన స్థాయిలో ఉద్యోగాలు సృష్టించలేకపోతోంది. సాధారణ కూలీలు, జీతం పొందే ఉద్యోగుల వేతనాలు కూడా పెద్దగా పెరగడం లేదు. దేశీయ, అంతర్జాతీయ సంఘర్షణల వల్ల కూడా అసంఘటిత రంగం ఒత్తిడికి లోనవుతోందని భావిస్తున్నారు.
పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాల మధ్య నెలకొన్న ఈ ఆర్థిక అంతరం, విద్యావంతులైన యువత ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, వారికి తగిన ఉద్యోగాలు దొరకని పరిస్థితిని సూచిస్తోంది. ముఖ్యంగా మహిళల LFPR గణనీయంగా తగ్గడం, దేశ యువత శక్తిని పూర్తిగా వినియోగించుకోవడంలో ఒక పెద్ద సవాలుగా మారవచ్చు. భవిష్యత్తులో విధాన నిర్ణేతలు తయారీ రంగం, అసంఘటిత రంగం, మహిళా ఉద్యోగితను ప్రోత్సహించే అంశాలపై దృష్టి సారించడం ద్వారా సమగ్రమైన, స్థిరమైన ఉద్యోగ వృద్ధిని సాధించాల్సి ఉంది.