వాణిజ్య ఒప్పందం.. తీపి కబురుతో మొదలైంది!
అమెరికా, భారత్ మధ్య వాణిజ్య సంబంధాలు ఒక కొత్త మలుపు తిరిగాయి. ఇరు దేశాల మధ్య కుదిరిన తాత్కాలిక వాణిజ్య ఒప్పందం ప్రకారం, భారత వస్తువులపై విధించిన టారిఫ్లను 18% కి తగ్గిస్తున్నారు. ఇది ఫిబ్రవరి 7, 2026 నుండి అమల్లోకి రానుంది. ఈ ఒప్పందంలో భాగంగా, భారత్ రాబోయే ఐదేళ్లలో అమెరికా నుంచి 500 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన ఉత్పత్తులను కొనుగోలు చేయడానికి ఒప్పుకుంది. ఇది ఇరు దేశాల మధ్య వ్యాపారాన్ని మరింత సమతుల్యం చేసి, సరఫరా వ్యవస్థలను పటిష్టం చేస్తుందని భావిస్తున్నారు. 25% వరకు ఉన్న అదనపు టారిఫ్లను తొలగించడం, కొన్ని ఉత్పత్తులపై 50% వరకు ఉన్న డ్యూటీలను తగ్గించడం భారత ఎగుమతిదారులకు ఊరటనిస్తుందని మార్కెట్ విశ్లేషకులు అంటున్నారు.
రష్యా చమురుపై అమెరికా పట్టు.. అసలు చిక్కు ఇక్కడే!
కానీ, ఈ ఒప్పందానికి ఒక పెద్ద 'కానీ' ఉంది. భారత్, రష్యా నుంచి భారీగా, ముఖ్యంగా డిస్కౌంట్ ధరలకు చమురు దిగుమతులు చేసుకుంటున్న విషయాన్ని అమెరికా గట్టిగా వ్యతిరేకిస్తోంది. రష్యా నుంచి చమురు దిగుమతులను పూర్తిగా నిలిపివేయాలన్నది అమెరికా ప్రధాన డిమాండ్. ఈ షరతు, కేవలం వాణిజ్య ఒప్పందంలా కాకుండా, భారత్ విదేశాంగ, ఇంధన విధానాలపై అమెరికా తన ప్రభావాన్ని చూపుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది.
భారత్ కు ఆర్థిక భారంతో పాటు వ్యూహాత్మక ఇబ్బందులు!
భారతదేశానికి ఇది పెద్ద తలనొప్పిగా మారింది. ఎందుకంటే, రష్యా నుంచి భారత్ భారీగా, డిస్కౌంట్ ధరలకు చమురును దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ఈ ఒప్పందం అమల్లోకి వస్తే, రష్యా చమురును వదిలిపెట్టి, అమెరికా లేదా ఇతర దేశాల నుంచి కొనుగోలు చేయాల్సి ఉంటుంది. అయితే, ఇది భారత్ దిగుమతి బిల్లును గణనీయంగా పెంచుతుంది. అంచనాల ప్రకారం, ఇది సంవత్సరానికి 9 బిలియన్ డాలర్ల నుండి 11 బిలియన్ డాలర్ల వరకు అదనపు భారం మోపే అవకాశం ఉంది. రష్యా చమురుపై ప్రస్తుతం ఉన్న 11 డాలర్ల వరకు డిస్కౌంట్ ను కోల్పోవడమే కాకుండా, రవాణా ఖర్చులు కూడా పెరుగుతాయి.
అమెరికా నుంచి చమురు కొనుగోలు చేస్తే, రవాణా ఖర్చులు ఎక్కువగా ఉండటమే కాకుండా, భారత రిఫైనరీలకు అనుకూలంగా ఉండకపోవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. వెనిజులా చమురు కూడా ఒక ప్రత్యామ్నాయం కావచ్చు, కానీ దాని ఉత్పత్తి సామర్థ్యం తక్కువగా ఉండటం, డిస్కౌంట్లు సరిపోకపోవడం వంటి సమస్యలున్నాయి. ఈ పరిస్థితి మారితే, ప్రపంచ చమురు ధరలు 10% వరకు పెరిగే ప్రమాదం కూడా ఉంది.
భారత్ వైఖరి.. వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తి!
అయితే, భారత ప్రభుత్వం ఈ విషయంలో ఇంకా స్పష్టత ఇవ్వలేదు. తమ 140 కోట్ల ప్రజల ఇంధన భద్రతే తమకు ముఖ్యమని, మార్కెట్ పరిస్థితులు, అంతర్జాతీయ పరిణామాల ఆధారంగా నిర్ణయాలు తీసుకుంటామని చెబుతోంది. జనవరి 2026 నాటికి, భారత్ మొత్తం చమురు దిగుమతుల్లో రష్యా వాటా 22% గా ఉంది. ఇది గతంలో జూన్ 2025 లో 2.09 మిలియన్ బ్యారెల్స్ గరిష్ట స్థాయి నుంచి, జనవరి 2026 నాటికి 1.16 మిలియన్ బ్యారెల్స్ కు తగ్గినప్పటికీ, గణనీయమైనదే.
గతంలో కూడా అమెరికా, భారత్ పై టారిఫ్ లను పెంచి, వాణిజ్య వివాదాలకు దిగింది. అప్పట్లో కొన్ని ఉత్పత్తులపై టారిఫ్లు 50% వరకు చేరాయి. అప్పుడు విశ్లేషకులు, అమెరికా విధానాలు ద్వైపాక్షిక సంబంధాలకు హానికరమని, భారత్ ను రష్యా, చైనా వైపు నెట్టేసే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించారు.
విశ్లేషకుల అంచనా.. నెమ్మదిగా మార్పు?
ఈ అమెరికా డిమాండ్ ను చాలామంది వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తిపై దాడిగా చూస్తున్నారు. వాణిజ్య ఒప్పందం ముసుగులో, వాషింగ్టన్ తన రాజకీయ, భౌగోళిక లక్ష్యాలను భారత్ పై రుద్దడానికి ప్రయత్నిస్తోందని విమర్శకులు అంటున్నారు. రష్యా చమురును వదులుకోవడం అంటే, దీర్ఘకాలిక మిత్రదేశమైన మాస్కోను దూరం చేసుకోవడమే కాకుండా, ఆర్థికంగా కూడా నష్టపోవడమే. వెనిజులా వంటి దేశాలు కూడా రష్యా దిగుమతులను భర్తీ చేసేంత సామర్థ్యం కలిగి లేవని అంచనాలున్నాయి. భారత్ లోని రిఫైనరీలు రష్యా ఉరల్స్ వంటి మీడియం-సోర్ క్రూడ్ లకు అనుగుణంగా పనిచేస్తాయి. అమెరికా లైటర్ గ్రేడ్స్ లేదా వెనిజులా హెవీయర్ గ్రేడ్స్ కు మారాలంటే, భారీ పెట్టుబడులు లేదా గణనీయమైన ధరల ప్రయోజనం అవసరం, ప్రస్తుతం ఆ పరిస్థితులు లేవు.
భవిష్యత్తు విషయానికొస్తే, భారత్ రష్యా చమురు దిగుమతులను వెంటనే పూర్తిగా ఆపివేయకపోవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుత కాంట్రాక్టుల ప్రకారం, ఏప్రిల్ వరకు దిగుమతులు కొనసాగే అవకాశం ఉంది. అమెరికా ఒత్తిడిని, తమ ఇంధన భద్రతను, వ్యూహాత్మక స్వాతంత్ర్యాన్ని బేరీజు వేసుకుంటూ, భారత్ ఈ విషయంలో నెమ్మదిగా, దశలవారీగా నిర్ణయాలు తీసుకుంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు.