Whalesbook
ఒప్పందం వెనుక అసలు వ్యూహం ఇదే!
భారత్, అమెరికాల మధ్య కుదిరిన ఈ తొలిదశ వాణిజ్య ఒప్పందం (interim trade deal) విషయంలో, కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రి పియూష్ గోయల్ కీలక ప్రకటన చేశారు. మన రైతులు, సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమల (MSMEs) ప్రయోజనాలను కాపాడేందుకే ఈ ఒప్పందాన్ని రూపొందించామని ఆయన స్పష్టం చేశారు. దీనిపై వచ్చే విమర్శలను ముందుగానే ఊహించి, ఏ చర్య కూడా దేశ వ్యవసాయ రంగంపై గానీ, MSMEలపై గానీ ప్రతికూల ప్రభావం చూపదని ఆయన ధీమా వ్యక్తం చేశారు. అంటే, ఇది విస్తృతమైన మార్కెట్ లిబరలైజేషన్ కంటే, ముఖ్యంగా వివాదాస్పద అంశాలను పరిష్కరించుకోవడానికి, దేశీయంగా మద్దతు కూడగట్టడానికే ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనిచ్చిందని అర్థమవుతోంది.
దేనికి దేనికి మినహాయింపులు?
ఈ ఒప్పందంలో కొన్ని సున్నితమైన రంగాలను, ఉత్పత్తులను పూర్తిగా మినహాయించారు. వాటిలో ముఖ్యంగా జనటికల్లీ మోడిఫైడ్ (GM) వస్తువులు, మాంసం, పౌల్ట్రీ, పాల ఉత్పత్తులు వంటివి ఉన్నాయి. అలాగే, మొక్కజొన్న, బియ్యం, చెరకు, జొన్న, సజ్జ వంటి ధాన్యాలు, అరటి, స్ట్రాబెర్రీ వంటి పండ్లు, పెసర, శనగ వంటి పప్పు ధాన్యాలకు కూడా ఈ ఒప్పందంలో కన్సెషన్లు వర్తించవు. భారతీయ ఉత్పత్తిదారులకు, ముఖ్యంగా చిన్న రైతుల ప్రయోజనాలను కాపాడేందుకే ఈ రక్షణ చర్యలు తీసుకున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఎందుకంటే, దిగుమతుల వల్ల స్థానిక ధరలు పడిపోయి, లక్షలాది మంది చిన్న రైతులు నష్టపోయే ప్రమాదం ఉంది. అయితే, ఈ రక్షణల వల్ల అమెరికా ఎగుమతిదారులకు భారత మార్కెట్లోకి ప్రవేశం పరిమితం అయ్యే అవకాశం ఉంది. వాస్తవానికి, అమెరికా ఎప్పుడూ భారత మార్కెట్లో తమ వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు మరింత యాక్సెస్ కోరుతూనే ఉంది.
రిస్క్ అనాలిసిస్: పరిమిత లక్ష్యాలు, అపరిష్కృత సమస్యలు
ఈ ఒప్పందంలో అనేక రంగాలకు మినహాయింపులు ఇవ్వడం చూస్తే, ఇది పెద్ద ఎత్తున వ్యాపార సరళీకరణకు ఉద్దేశించినది కాదని అర్థమవుతోంది. రాజకీయంగా సున్నితమైన రంగాలను కాపాడటం ద్వారా దేశీయ విమర్శలను నివారించినప్పటికీ, అంతర్జాతీయ పోటీ నుంచి రక్షణ కల్పించడం వల్ల దీర్ఘకాలంలో భారత వ్యవసాయ రంగంలో సామర్థ్యం పెరగకపోవచ్చు. పోటీ లేకపోతే ఆవిష్కరణలు కూడా తగ్గిపోతాయి. అంతేకాకుండా, అమెరికా వాణిజ్య వర్గాలు భారత మార్కెట్ను తెరవడంలో భారత్ నిజాయితీగా వ్యవహరించడం లేదని భావించే అవకాశం ఉంది. ఇది భవిష్యత్తులో వాణిజ్యపరమైన వివాదాలకు దారితీయవచ్చు. అమెరికా వ్యవసాయ సబ్సిడీలు లేదా భారత వస్తువులకు మార్కెట్ యాక్సెస్ వంటి లోతైన వాణిజ్య సమస్యలు ఇలాగే అపరిష్కృతంగా మిగిలిపోతే, ఇరు దేశాల మధ్య బలమైన, సమతుల్య వాణిజ్య సంబంధాలు ఏర్పడటం కష్టమవుతుంది.
భవిష్యత్ అంచనాలు
ఈ తాత్కాలిక వాణిజ్య ఒప్పందంపై మార్చి 2026 మధ్యలో అధికారిక సంతకాలు జరిగే అవకాశం ఉంది. అయితే, ప్రస్తుతానికి దేశీయ రంగాలను కాపాడటంపైనే దృష్టి సారించినందున, భవిష్యత్తులో సున్నితమైన వ్యవసాయ, తయారీ వస్తువులకు మార్కెట్ యాక్సెస్ పెంచడం అనేది సుదీర్ఘమైన, సంక్లిష్టమైన చర్చలకే దారితీస్తుందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. భారత్ తన వాణిజ్య ఒప్పందాల ప్రయత్నాలలో, దేశీయ పరిశ్రమలను, ముఖ్యంగా కీలక రంగాలను కాపాడుకునే వ్యూహాన్ని కొనసాగిస్తుందని, పూర్తి స్థాయి సరళీకరణకు బదులుగా జాతీయ అభివృద్ధి లక్ష్యాలకు అనుగుణంగానే మార్కెట్లను తెరుస్తుందని భావిస్తున్నారు.