భారత్-యూకే మధ్య కాంప్రిహెన్సివ్ ఎకనామిక్ & ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ (CETA) మొదలైంది. దీని ద్వారా భారత వస్తువులకు **99%** వరకు సుంకం రహిత ప్రవేశం లభించనుంది. ఎగుమతులు, ప్రొఫెషనల్స్ రాకపోకలు పెరిగే అవకాశం ఉన్నా, వాణిజ్య లోటు పెరగడం, జీఎస్టీ ఆదాయంపై ప్రభావం, స్థానిక తయారీదారులకు పోటీ వంటి రిస్కులను విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఈ వాణిజ్య మార్పులు దేశీయ ఉత్పత్తి వ్యయాలను, ప్రభుత్వ ఆదాయ లక్ష్యాలను దీర్ఘకాలంలో ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో ఇన్వెస్టర్లు గమనించాలి.
భారత్, యునైటెడ్ కింగ్డమ్ దేశాల మధ్య సమగ్ర ఆర్థిక, వాణిజ్య ఒప్పందం (CETA) అధికారికంగా జూలై 15 న ప్రారంభమైంది. దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం రెండు దేశాల మధ్య ఆర్థిక సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేయడం. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం, భారతీయ ఎగుమతిదారులకు బ్రిటిష్ మార్కెట్లలో 99% వరకు సుంకం లేని ప్రవేశం లభించనుంది. ఈ సందర్భంగా ఇప్పటికే $140 మిలియన్ విలువైన భారతీయ ఎగుమతులు పంపినట్లు సమాచారం.
సేవల రంగం (Services Sector) కోసం ఒక ముఖ్యమైన అంశం 'డబుల్ కాంట్రిబ్యూషన్ కన్వెన్షన్'. దీని ద్వారా యూకేలో పనిచేస్తున్న భారతీయ నిపుణులు ఐదేళ్ల వరకు సామాజిక భద్రతా చెల్లింపులను రెండుసార్లు చేయాల్సిన అవసరం ఉండదు.
వాణిజ్య సమతుల్యత, పరిశ్రమలపై ప్రభావం
ఈ ఒప్పందం వాణిజ్యాన్ని పెంచుతుందని చెప్పబడుతున్నప్పటికీ, ఆర్థిక విశ్లేషణల ప్రకారం ఇది సంక్లిష్టమైన ఫలితాలను ఇవ్వవచ్చు. భారత ఎగుమతులు దీర్ఘకాలంలో గణనీయంగా పెరిగే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, యూకే ఎగుమతులు భారతదేశానికి మరింత వేగంగా పెరిగే అవకాశం ఉందని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. దీనికి కారణం, చాలా బ్రిటిష్ వస్తువులు ఇప్పటికే తక్కువ లేదా సుంకం లేకుండానే భారతదేశంలోకి వస్తున్నాయి. అయితే, భారతీయ ఎగుమతిదారులు కొత్త సుంకం రహిత ప్రయోజనాలను పొందడానికి కఠినమైన యూకే నియంత్రణ, అనుసరణ ప్రమాణాలను పాటించాల్సి ఉంటుంది. గతంలో, వాణిజ్య ఒప్పందాలు కొన్నిసార్లు భారతదేశానికి వాణిజ్య లోటును పెంచాయి. ఎందుకంటే దేశీయ సంస్థలకు అనుగుణ్యత ఖర్చులు (Compliance Costs) సుంకం తొలగింపు ప్రయోజనాలను అధిగమించవచ్చు.
దేశీయ తయారీదారులకు, ఆదాయానికి సవాళ్లు
వాణిజ్య పరిమాణాలకు అతీతంగా, ఈ ఒప్పందం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొన్ని నిర్మాణాత్మక సవాళ్లను తెచ్చిపెట్టింది. దిగుమతి చేసుకున్న తుది వస్తువులు సుంకం లేకుండా భారతదేశంలోకి వస్తున్నప్పుడు, దేశీయ తయారీదారులు ఉపయోగించే ముడి పదార్థాలపై అధిక పన్నులు విధించే 'ఇన్వర్టెడ్ డ్యూటీ స్ట్రక్చర్' (Inverted Duty Structure) ఏర్పడే అవకాశంపై ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితి భారతదేశంలో కొన్ని వస్తువులను ఉత్పత్తి చేయడాన్ని తక్కువ పోటీగా మార్చవచ్చు, ఇది 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' లక్ష్యాలకు విరుద్ధంగా మారే ప్రమాదం ఉంది.
అంతేకాకుండా, సుంకం రహిత దిగుమతులు పెరగడం వల్ల జీఎస్టీ వసూళ్లపై ప్రభావం చూపవచ్చు. ఎందుకంటే, దిగుమతి చేసుకున్న ఉత్పత్తులపై తక్కువ కస్టమ్స్ సుంకాలు మొత్తం పన్ను ఆదాయ స్థావరాన్ని తగ్గిస్తాయి. ఈ ఒప్పందంలో, యూకే కంపెనీలు తక్కువ స్థానిక కంటెంట్ అవసరాలతో భారత ప్రభుత్వ సేకరణలలో పాల్గొనే నిబంధనలు కూడా ఉన్నాయి. ఇది ఈ రంగాలలో పనిచేస్తున్న దేశీయ వ్యాపారాలకు పోటీని పెంచుతుంది. కొంతమంది నిపుణులు ఈ పెరిగిన పోటీని పారిశ్రామిక సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి అవసరమైన శక్తిగా చూస్తుంటే, మరికొందరు పర్యావరణం, మేధో సంపత్తి, డిజిటల్ వాణిజ్యంపై అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా దేశీయ చట్టాలను మార్చుకోవాల్సిన అవసరం విధానపరమైన వశ్యతను పరిమితం చేస్తుందని ఆందోళన చెందుతున్నారు.
ఆర్థిక ఫలితాలను పర్యవేక్షించడం
దేశ వాణిజ్య లోటు, నిర్దిష్ట రంగాల పనితీరుపై ఈ ఒప్పందం దీర్ఘకాలిక ప్రభావాన్ని ఇన్వెస్టర్లు ట్రాక్ చేయాలి. ఏదైనా ఇన్వర్టెడ్ డ్యూటీ స్ట్రక్చర్లను సరిచేయడానికి దేశీయ టారిఫ్ విధానాలలో సంభావ్య సర్దుబాట్లు, అంతర్జాతీయ పోటీ పెరిగిన నేపథ్యంలో దేశీయ సేకరణలను (Domestic Procurement) రక్షించడానికి ప్రభుత్వం అనుసరించే విధానాలు వంటి కీలక రంగాలను గమనించాలి. వాణిజ్య డేటా, తయారీ ఉత్పత్తిలో మార్పులపై భవిష్యత్ నవీకరణలు ఈ ఒప్పందం దేశీయ పరిశ్రమ వృద్ధికి మద్దతు ఇస్తుందా లేదా ఒత్తిడి తెస్తుందా అనే దానిపై స్పష్టమైన చిత్రాన్ని అందిస్తాయి.