భారతదేశాన్ని గ్లోబల్ డేటా సెంటర్ హబ్‌గా మార్చేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం సిద్ధమైంది. కేంద్ర మంత్రి పీయూష్ గోయల్ ప్రకటన మేరకు, క్లౌడ్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లకు **2047** వరకు ట్యాక్స్ హాలిడే లభించనుంది. పాశ్చాత్య దేశాల కంటే ఇక్కడ ఆపరేషనల్ కాస్ట్ **20-25%** తక్కువగా ఉండటం ఇన్వెస్టర్లకు సానుకూల అంశం.
గ్లోబల్ డేటా హబ్‌గా భారత్ వ్యూహం
ఇటీవల జరిగిన G20 వాణిజ్య చర్చల్లో కేంద్ర మంత్రి పీయూష్ గోయల్ కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. అంతర్జాతీయంగా ఎదురవుతున్న పారిశ్రామిక ఓవర్ కెపాసిటీని అరికట్టడంతో పాటు, భారత్‌ను గ్లోబల్ డేటా హబ్‌గా తీర్చిదిద్దడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నామని స్పష్టం చేశారు. విదేశీ క్లౌడ్ ప్రొవైడర్లను ఆకర్షించేందుకు అనుకూలమైన పన్ను విధానాలు, తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన నిర్వహణ సౌకర్యాలను ప్రభుత్వం కల్పిస్తోంది.
డేటా సెంటర్ల వృద్ధికి ప్రధాన కారణాలు
పాశ్చాత్య మార్కెట్లతో పోలిస్తే భారత్‌లో డేటా సెంటర్లను నిర్వహించడం 20% నుండి 25% వరకు చౌక అని ప్రభుత్వం అంచనా వేస్తోంది. దీని వెనుక ఉన్న ప్రధాన బలాలు ఇవే:
- STEM గ్రాడ్యుయేట్లు: ప్రతి సంవత్సరం 14 లక్షల మంది సాంకేతిక నిపుణులు అందుబాటులోకి రావడం.
- గ్రీన్ ఎనర్జీ: 60% పునరుత్పాదక ఇంధన మిశ్రమంతో కూడిన స్థిరమైన విద్యుత్ సరఫరా.
- 2047 ట్యాక్స్ హాలిడే: 2026-27 కేంద్ర బడ్జెట్‌లో ప్రకటించిన ఈ వెసులుబాటు, భారత్ ద్వారా కార్యకలాపాలు నిర్వహించే విదేశీ క్లౌడ్ సంస్థలకు పెద్ద ఊరట.
ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సిన రిస్కులు
పన్ను మినహాయింపులు ఆకర్షణీయంగా ఉన్నప్పటికీ, ఇన్వెస్టర్లు మౌలిక వసతుల పరంగా కొన్ని సవాళ్లను గమనించాలి. భారీ డేటా సెంటర్లకు అవసరమైన నీరు, విద్యుత్ డిమాండ్‌ను స్థానిక నెట్‌వర్క్‌లు ఎలా తట్టుకుంటాయన్నది కీలకం. అంతేకాకుండా, విదేశీ క్లౌడ్ సంస్థల ఆదాయంపై పన్ను లెక్కలు (Cross-border income), శాశ్వత కార్యస్థలం (Permanent establishment) నిర్వచనాలపై క్లారిటీ రావాల్సి ఉంది. ప్రభుత్వం అడ్మినిస్ట్రేటివ్ పద్ధతులను డిజిటలైజ్ చేస్తున్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో అమలయ్యే తీరును బట్టే దీర్ఘకాలిక వృద్ధి ఆధారపడి ఉంటుంది.