భారత్, కెనడాల మధ్య స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) చర్చలు వచ్చే ఆరు నెలల్లో కొలిక్కి వచ్చే అవకాశం ఉంది. అయితే, పెరూతో చర్చల్లో మార్కెట్ యాక్సెస్ సమస్యల కారణంగా ప్రతిష్టంభన నెలకొంది. ఈ లోగా, ఇజ్రాయెల్తో పెట్టుబడుల ఒప్పందం అమల్లోకి వచ్చింది, ఇది సరికొత్త పెట్టుబడులకు మార్గం సుగమం చేయవచ్చు.
కెనడాతో వాణిజ్య ఒప్పందంపై కన్ను
కేంద్ర వాణిజ్య మంత్రి పియూష్ గోయల్ ప్రకటన ప్రకారం, భారత్, కెనడాల మధ్య సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం (CEPA) చర్చలను రాబోయే 6 నెలల్లో పూర్తి చేసేందుకు కృషి చేస్తోంది. ఇరు దేశాల ప్రతినిధులు ఈ ఒప్పందాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు చర్చల్లో నిమగ్నమై ఉన్నారు. భారతీయ ఎగుమతిదారులకు కెనడా ఒక కీలక మార్కెట్. ముఖ్యంగా ఫార్మాస్యూటికల్స్, ఇనుము, ఉక్కు, సముద్ర ఉత్పత్తులు, కాటన్ వస్త్రాలు, ఎలక్ట్రానిక్స్, రసాయనాల వంటి రంగాల్లో ఎగుమతులు పెరుగుతాయి. దీనికి ప్రతిగా, భారత్ పెరూ నుండి పప్పుధాన్యాలు, ఎరువులు, బొగ్గు, ముడి చమురు వంటి వాటిని దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ఈ ఒప్పందం విజయవంతమైతే, ఇరు దేశాల మధ్య సుంకాలు తగ్గి, వాణిజ్య అడ్డంకులు తొలగిపోతాయి.
పెరూ చర్చల్లో సవాళ్లు
కెనడాతో పురోగతి ఉన్నప్పటికీ, పెరూతో FTA చర్చలు మాత్రం ప్రతిష్టంభనను ఎదుర్కొంటున్నాయి. ముఖ్యంగా, కొన్ని ఉత్పత్తుల మార్కెట్ యాక్సెస్ పై భిన్నాభిప్రాయాలు ప్రధాన అడ్డంకిగా మారాయి. ప్రభుత్వం తమ ప్రస్తుత డిమాండ్లకు అనుగుణంగా రాయితీలు ఇవ్వడం సాధ్యం కాదని స్పష్టం చేయడంతో, సమీప భవిష్యత్తులో ఒప్పందం కుదిరే అవకాశం కనిపించడం లేదు. దేశీయ ఉత్పత్తిదారులకు నష్టం కలిగించే విధంగా కొన్ని వస్తువుల దిగుమతి పెరిగే అవకాశం ఉందనే ఆందోళనలు, ఇలాంటి వాణిజ్య చర్చలు తరచుగా నిలిచిపోవడానికి కారణమవుతాయి. ఇది భారత్ వాణిజ్య విధానాల్లో ఒక సాధారణ వ్యూహం.
ఇజ్రాయెల్తో పెట్టుబడి ఒప్పందం అమలు
మరోవైపు, భారత్-ఇజ్రాయెల్ మధ్య ద్వైపాక్షిక పెట్టుబడి ఒప్పందం (Bilateral Investment Agreement) ఈ రోజు, అనగా జూలై 4, 2026 నుండి అధికారికంగా అమల్లోకి వచ్చింది. ఈ ఒప్పందం ఇరు దేశాల వ్యాపారాలు, పెట్టుబడిదారులకు మరింత సురక్షితమైన, ఊహించదగిన చట్టపరమైన వాతావరణాన్ని అందించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. సరిహద్దులు దాటి చేసే పెట్టుబడులకు సంబంధించిన రిస్క్లను తగ్గించడం ద్వారా, పెట్టుబడుల ప్రవాహాన్ని పెంచాలని భావిస్తున్నారు. ఈ చట్టపరమైన స్థిరత్వం, ఇజ్రాయెల్ మార్కెట్లో కార్యకలాపాలు విస్తరించాలని చూస్తున్న కంపెనీలకు సానుకూల సంకేతంగా పరిగణించబడుతుంది.
దేశీయ పరిశ్రమల వృద్ధి వ్యూహం
ఇతర దేశాలతో ఒప్పందాలతో పాటు, దేశీయ బొమ్మల పరిశ్రమ (Toy Sector) తన అంతర్జాతీయ ఉనికిని పెంచుకోవడానికి ఇప్పటికే ఉన్న వాణిజ్య ఒప్పందాలను ఉపయోగించుకోవాలని ప్రభుత్వం ప్రోత్సహిస్తోంది. రాబోయే 6 సంవత్సరాల్లో ప్రపంచ బొమ్మల మార్కెట్లో 5% వాటాను సాధించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. విదేశీ మార్కెట్లలో పోటీని తట్టుకోవడానికి పరిశ్రమలు స్థిరమైన తయారీ వైపు (Sustainable Manufacturing) మళ్లాలని సూచిస్తున్నారు. అంతేకాకుండా, వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ, అధిక పరిమాణంలో దిగుమతి అవుతున్న వస్తువులను గుర్తించి, వాటి స్థానంలో దేశీయంగా, పోటీతత్వంతో కూడిన తయారీని ప్రోత్సహించాలని భారత రాష్ట్రాలను కోరుతోంది.
పెట్టుబడిదారులు ఏమి గమనించాలి?
పెట్టుబడిదారులకు, గల్ఫ్ సహకార మండలి (GCC) దేశాలతో, అలాగే మెక్సికో, బ్రెజిల్తో జరగబోయే చర్చల పురోగతిని గమనించడం ముఖ్యం. ఈ ఏడాది చివరి నాటికి ఈ ఒప్పందాలు ఊపందుకునే అవకాశం ఉంది. ఈ ఒప్పందాలు దీర్ఘకాలిక వృద్ధికి తోడ్పడతాయని భావిస్తున్నప్పటికీ, కంపెనీల లాభాలపై వాస్తవ ప్రభావం నిర్దిష్ట సుంకాల తగ్గింపు, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో భారతీయ సంస్థల పోటీ సామర్థ్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కెనడా ఒప్పందంపై వస్తున్న అప్డేట్లను, ఆరు నెలల లక్ష్యం నెరవేరుతుందా లేదా అని పెట్టుబడిదారులు గమనిస్తూ ఉండవచ్చు.