ట్యాక్స్ ట్రీటీల అర్థంలో కొత్త అధ్యాయం
భారత సుప్రీంకోర్టు, మరీ ముఖ్యంగా టైగర్ గ్లోబల్ కేసులో ఇచ్చిన తీర్పుతో, ట్యాక్స్ ట్రీటీల (Tax Treaties) వ్యాఖ్యానాన్ని పూర్తిగా మార్చేసింది. గతంలో కేవలం డాక్యుమెంట్లను చూసి ట్యాక్స్ బెనిఫిట్స్ ఇచ్చేవారు. కానీ ఇప్పుడు, కోర్టు 'సబ్స్టాన్స్ ఓవర్ ఫామ్' (Substance over Form) అనే సూత్రాన్ని తెరపైకి తెచ్చింది. అంటే, పత్రాలకంటే నిజమైన ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని స్పష్టం చేసింది.
TRC ఉన్నా.. నిజమైన వ్యాపారం చూపించాలి
సుప్రీంకోర్టు చెప్పినదాని ప్రకారం, ఒక కంపెనీ ట్యాక్స్ రెసిడెన్సీ సర్టిఫికేట్ (TRC) కలిగి ఉండటం అనేది ట్యాక్స్ బెనిఫిట్స్ పొందడానికి గ్యారెంటీ కాదు. TRC తప్పనిసరే అయినా, అది మాత్రమే సరిపోదని కోర్టు తేల్చి చెప్పింది. ఇకపై, పన్ను అధికారులు (Tax Authorities) ఏదైనా కంపెనీ యొక్క లావాదేవీలను, నిర్మాణాలను 'అక్రమ పన్ను ఎగవేత' (Impermissible avoidance arrangements) గా పరిగణించే అవకాశం ఉంది. దీనికి 'సబ్స్టాన్స్ ఓవర్ ఫామ్' విధానం ప్రకారం, కంపెనీలు తాము ఉంటున్న దేశంలో నిజమైన వ్యాపార కార్యకలాపాలు, స్వతంత్ర నిర్ణయాధికారం, వాస్తవ ఆర్థిక ఉనికిని నిరూపించుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఈ తీర్పుతో, టైగర్ గ్లోబల్ కు చెందిన మారిషస్ కంపెనీలపై సుమారు ₹14,500 కోట్ల క్యాపిటల్ గెయిన్స్ ట్యాక్స్ డిమాండ్ ను కోర్టు పునరుద్ధరించింది.
GAAR, JAARల ప్రభావం
భారత జనరల్ యాంటీ-అవాయిడెన్స్ రూల్స్ (GAAR), సాధారణంగా ఏప్రిల్ 1, 2017 నుండి వర్తిస్తాయి. అయితే, ఒకవేళ మొత్తం వ్యవస్ధలో వాస్తవ వ్యాపార సబ్స్టాన్స్ లేకపోతే, 2017కి ముందు చేసిన పెట్టుబడులకు కూడా GAAR ను వర్తింపజేసే అవకాశం ఉంది. అంతేకాకుండా, న్యాయపరమైన యాంటీ-అవాయిడెన్స్ ప్రిన్సిపల్స్ (Judicial Anti-Avoidance Principles - JAAR) కూడా ట్రీటీ ప్రయోజనాలను దుర్వినియోగం చేస్తున్న నిర్మాణాలకు అందకుండా చేయగలవని కోర్టు ధృవీకరించింది. అంటే, GAAR వర్తించకపోయినా, JAAR ద్వారా ట్రీటీ ప్రయోజనాలను నిరాకరించవచ్చు.
మారిషస్ DTAA కి సవాల్
చాలా కాలం పాటు, విదేశీ పెట్టుబడుల కోసం ఇండియా-మారిషస్ డబుల్ టాక్సేషన్ అవాయిడెన్స్ అగ్రిమెంట్ (DTAA) ఒక అనుకూల మార్గంగా ఉండేది. ముఖ్యంగా క్యాపిటల్ గెయిన్స్ ట్యాక్స్ మినహాయింపులకు ఇది ఉపయోగపడేది. అయితే, 'ట్రీటీ షాపింగ్' (Treaty Shopping) పై పెరుగుతున్న ఆందోళనల నేపథ్యంలో 2016లో ఇందులో మార్పులు వచ్చాయి. ఇప్పుడు సుప్రీంకోర్టు తీర్పు, వాస్తవ వ్యాపార సబ్స్టాన్స్ లేని నిర్మాణాలకు ఈ అగ్రిమెంట్ యొక్క రక్షణ కవచాన్ని మరింత బలహీనపరిచింది. సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ డైరెక్ట్ టాక్సెస్ (CBDT) GAAR కి సంబంధించి కొన్ని స్పష్టతలు ఇచ్చినా, అది ఏప్రిల్ 1, 2017కు ముందు జరిగిన పెట్టుబడులకు వర్తిస్తుంది. కానీ, ప్రస్తుత, భవిష్యత్ లావాదేవీలకు 'సబ్స్టాన్స్' అవసరం మాత్రం అలాగే ఉంటుంది.
ప్రపంచవ్యాప్త ట్రెండ్ కు అనుగుణంగా
'సబ్స్టాన్స్ ఓవర్ ఫామ్' అనేది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆమోదించబడిన పన్ను సూత్రం. దీని ప్రకారం, కంపెనీలు తాము ఉంటున్న పన్ను నివాస దేశంలో నిజమైన ఆర్థిక కార్యకలాపాలున్నాయని నిరూపించుకోవాలి. కేవలం రిజిస్టర్డ్ అడ్రస్ కాకుండా, స్థానిక డైరెక్టర్లచే జరిగే కీలక నిర్ణయాలు, తగినంత మంది ఉద్యోగులు, మౌలిక సదుపాయాలు, నిజమైన కోర్ ఆదాయాన్ని ఆర్జించే కార్యకలాపాలు (CIGAs) ఉండాలి. టైగర్ గ్లోబల్ తీర్పు, OECD యొక్క బేస్ ఎరోజన్ అండ్ ప్రాఫిట్ షిఫ్టింగ్ (BEPS) వంటి అంతర్జాతీయ చర్యలకు అనుగుణంగా ఉంది. ఆర్థిక కార్యకలాపాలు ఎక్కడ జరుగుతున్నాయో అక్కడ పన్నులు పడేలా చూడటమే దీని లక్ష్యం.
పెట్టుబడిదారులకు పెరిగిన రిస్క్
ఈ సుప్రీంకోర్టు నిర్ణయం, ముఖ్యంగా మారిషస్ వంటి దేశాల ద్వారా భారతదేశంలో పెట్టుబడులు పెడుతున్న ఫారిన్ ఇన్వెస్టర్లకు రిస్క్ ను గణనీయంగా పెంచుతుంది. ఇకపై కేవలం TRC కలిగి ఉండటం లేదా ఒక నిర్దిష్ట తేదీకి ముందే నిర్మాణం ఏర్పాటు చేసుకోవడం పన్ను సవాళ్లను నివారించడానికి సరిపోదు. పన్ను అధికారులు ఇప్పుడు చట్టపరమైన రూపాన్ని దాటి ఆర్థిక వాస్తవికతను పరిశీలించడానికి మెరుగైన స్థితిలో ఉన్నారు. దీనికోసం, ఫారిన్ ఇన్వెస్టర్లు తమ నిబంధనల పాటించడాన్ని (Compliance) భారీగా పెంచాలి. కీలక వ్యూహాత్మక నిర్ణయాలు, బోర్డు మీటింగులు, ఇన్వెస్ట్మెంట్ కమిటీ చర్చలు, కార్యకలాపాల ఖర్చులను వివరంగా డాక్యుమెంట్ చేయాలి.
ముందస్తు జాగ్రత్తలు అవసరం
భారతదేశంలో పెట్టుబడులున్న ఫారిన్ ఇన్వెస్టర్లు వెంటనే తమ స్ట్రక్చర్లపై సమగ్ర 'సబ్స్టాన్స్ ఆడిట్స్' (Substance Audits) నిర్వహించాలి. కీలకమైన వ్యూహాత్మక నిర్ణయాలు ఎక్కడ తీసుకుంటున్నారు, బ్యాంక్ అకౌంట్లను ఎవరు నియంత్రిస్తున్నారు, కార్యకలాపాల ఖర్చులు వ్యాపార కార్యకలాపాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయా లేదా అని ధృవీకరించుకోవాలి. కొత్త స్ట్రక్చర్స్ కోసం, ప్రారంభం నుండే స్పష్టమైన సబ్స్టాన్స్ ను నిర్మించుకోవడం చాలా ముఖ్యం. అర్హత కలిగిన స్థానిక డైరెక్టర్లను నియమించడం, భౌతిక ఉనికిని కలిగి ఉండటం, నిజమైన నిర్ణయాధికారం స్థానికంగా ఉండేలా చూసుకోవాలి. GAAR గ్రాండ్ఫాదరింగ్పై CBDT స్పష్టత కొంత ఊరటనిచ్చినా, ఆర్థిక సబ్స్టాన్స్ను నిరూపించుకోవాలనే ప్రధాన అవసరం కొనసాగుతుంది. ఈ పరిణామం, పన్నుల ఎగవేత పథకాలపై కఠిన నియంత్రణను సూచిస్తుంది.