వినియోగదారులకు ఊరట: పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల్లో భారీ తగ్గింపు
ప్రభుత్వం పెట్రోల్ పై విధించిన ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని ఏకంగా ₹13 నుండి సున్నాకు తగ్గించింది. అలాగే, డీజిల్ పై ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని ₹10 నుండి కేవలం ₹3కి తగ్గించింది. ఈ నిర్ణయంతో దేశవ్యాప్తంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల్లో గణనీయమైన తగ్గుదల నమోదై, సామాన్యులకు కొంత ఊరట లభించింది. ముఖ్యంగా, అంతర్జాతీయంగా ముడిచమురు ధరలు $100 బెర్రెల్ మార్క్ ను దాటి, సరఫరా సమస్యలు, మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధ పరిస్థితుల కారణంగా మరింత పెరిగే అవకాశం ఉండటంతో, దేశీయ వినియోగదారులపై భారం తగ్గించేందుకు ఈ చర్యలు తీసుకున్నారు.
విమానయాన సంస్థలకు కొత్త భారం: ATF పై పన్ను పెంపు
మరోవైపు, విమానయాన సంస్థలకు వినియోగించే ఏవియేషన్ టర్బైన్ ఫ్యూయల్ (ATF) పై ప్రభుత్వం కొత్త పన్ను విధించింది. దీనిపై ₹50 ప్రతి లీటరుకు స్పెషల్ అడిషనల్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీ (SAED) విధిస్తున్నా, మినహాయింపుల తర్వాత దీని ప్రభావం సుమారు ₹29.5 ప్రతి లీటరుకు చేరనుంది. ప్రస్తుతం అధిక ఇంధన ధరలతో ఇబ్బందులు పడుతున్న ఎయిర్ ఇండియా, ఇండిగో వంటి విమానయాన సంస్థలకు ఇది అదనపు భారం కానుంది. దీనివల్ల టికెట్ ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
ఎగుమతులపై కఠిన నిబంధనలు, దేశీయ సరఫరాకే ప్రాధాన్యత
పెట్రోల్, డీజిల్, ATF ల ఎగుమతులపై ఉన్న మినహాయింపులను కూడా ప్రభుత్వం కఠినతరం చేసింది. కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భాల్లో తప్ప, విస్తృతమైన ఎగుమతి ప్రోత్సాహకాలు ఇకపై వర్తించవు. నేపాల్, భూటాన్, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంక వంటి దేశాలకు ఎగుమతుల్లో మినహాయింపులు కొనసాగుతాయి. అయితే, దేశీయంగా ఇంధన సరఫరాను బలోపేతం చేయడం, ఇంధన భద్రతను పెంచడం వంటి లక్ష్యాలతో ఈ మార్పులు చేశారు.
మార్కెట్ పై, ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం
పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల తగ్గింపు వల్ల ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీలైన ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్, భారత్ పెట్రోలియం, హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం వంటి వాటి అమ్మకాలు పెరిగి, లాభాలు మెరుగుపడే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే ఈ కంపెనీలు చౌకగా లభిస్తున్న రష్యన్ క్రూడ్ తో మంచి మార్జిన్లు సాధిస్తున్నాయి. అయితే, మార్చి 2026 నాటికి భారతీయ బాస్కెట్ క్రూడ్ ధర $125.7/bbl గా ఉండటం, రిఫైనరీల లాభాలపై ఒత్తిడి పెంచుతోంది. విమానయాన రంగంలో, ATF ఖర్చులు (ఆపరేటింగ్ ఖర్చులలో 40-45%) పెరగడం వల్ల టికెట్ ధరలు పెరిగి, కంపెనీల లాభాలు తగ్గే ప్రమాదం ఉంది.
ప్రభుత్వ ఆదాయానికి, ద్రవ్యోల్బణానికి ముప్పు
ఈ పన్ను తగ్గింపులు వినియోగదారులకు ఉపకరించినా, ప్రభుత్వ ఆదాయానికి భారీ నష్టం వాటిల్లుతుంది. ఇది FY2027 బడ్జెట్ లోటు లక్ష్యాలపై ప్రభావం చూపవచ్చు. అంతర్జాతీయంగా చమురు ధరలు $100 డాలర్ల వద్ద స్థిరపడితే, భారత్ దిగుమతి బిల్లు గణనీయంగా పెరిగి, ద్రవ్యోల్బణం రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) లక్ష్యాల కంటే పెరిగే అవకాశం ఉంది. దీనివల్ల వడ్డీ రేట్లు తగ్గడం కష్టమై, రుణ ఖర్చులు అధికంగానే ఉంటాయి.
ముగింపు: ప్రభుత్వ సమతుల్య విధానం
ప్రభుత్వం ఒకవైపు వినియోగదారులకు ఊరటనిస్తూనే, మరోవైపు అంతర్జాతీయ ధరల ఒడిదుడుకులను, భౌగోళిక అనిశ్చితిని ఎదుర్కొనే సమతుల్య విధానాన్ని అనుసరిస్తోంది. ATF పై పన్ను పెంపు, ఎగుమతులపై కఠిన నిబంధనలు దేశీయ ఇంధన భద్రత, రిఫైనింగ్ సామర్థ్యం పెంచడంపై దృష్టి సారించినట్లు సూచిస్తున్నాయి. ఈ దేశీయ విధానాలు, ప్రపంచ చమురు ధరల అస్థిరతతో ఎలా స్పందిస్తాయనే దానిపై ద్రవ్యోల్బణం, ప్రభుత్వ ఆర్థిక స్థితి, పరిశ్రమల లాభాలపై ప్రభావం ఆధారపడి ఉంటుంది.