పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలపై కేంద్రం సంచలన నిర్ణయం! దిగుమతులపై ఆంక్షలు.. ప్రభుత్వానికి భారీ నష్టం

ప్రపంచవ్యాప్తంగా క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు మండిపోతున్న నేపథ్యంలో, దేశీయంగా వినియోగదారులకు ఊరటనిచ్చేందుకు కేంద్రం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది. మార్చిలో బ్యారెల్ $95 వరకు చేరిన క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు, ఫిబ్రవరిలో $69 ఉండగా, ప్రస్తుతం మరింత పెరిగాయి. దీనికి తోడు, బలహీనపడుతున్న రూపాయి (డాలర్‌తో పోలిస్తే ₹94.8 వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది, యుద్ధానికి ముందు ₹91.07 ఉండేది) దిగుమతి ఖర్చులను పెంచుతోంది. అయినా, రిఫైనరీలు ఈ అదనపు భారాన్ని వినియోగదారులపై మోపలేకపోతున్నాయి.

దేశీయంగా ఇంధన లభ్యతను పెంచడం, ప్రైవేట్ రిఫైనరీలు లాభదాయకమైన విదేశీ అమ్మకాల వైపు మళ్లకుండా చూడటం కోసం, డీజిల్ పై లీటరుకు ₹21.5, విమాన ఇంధనాలపై లీటరుకు ₹29.5 చొప్పున కొత్త ఎగుమతి సుంకాలు విధించారు. ఈ ఎక్సైజ్ డ్యూటీ తగ్గింపుల వల్ల ప్రభుత్వానికి ఏడాదికి సుమారు ₹1.82 లక్షల కోట్లు ఆదాయం తగ్గుతుందని, ఎగుమతి పన్నుల ద్వారా ₹39,100 కోట్లు సమకూరుతుందని అంచనా. మొత్తం మీద, ఈ పాలసీ వల్ల ప్రభుత్వానికి వార్షిక నికర ఆర్థిక భారం సుమారు ₹1.43 లక్షల కోట్లు ఉంటుంది.

ఈ ద్వంద్వ విధానం దేశంలోని రిఫైనరీలకు, ముఖ్యంగా ప్రైవేట్ కంపెనీలకు సవాలుగా మారింది. ప్రభుత్వ రంగ చమురు సంస్థల (OMCs) నష్టాలు పెట్రోల్‌పై లీటరుకు ₹24, డీజిల్‌పై ₹30 వరకు ఉన్నాయని అంచనా. దేశంలోని పెట్రోల్ బంకుల్లో దాదాపు 7% వాటా కలిగిన Nayara Energy వంటి ప్రైవేట్ రిఫైనరీలు ఇప్పటికే ధరలు పెంచడం, నిర్వహణ షట్‌డౌన్‌లకు ప్లాన్ చేయడం వంటివి చేస్తున్నాయి. ఇది వినియోగదారులను ప్రభుత్వ రంగ ఇంధన విక్రేతల వైపు మళ్లేలా చేస్తుంది.

ఇంత పెద్ద మొత్తంలో ఆదాయాన్ని వదులుకోవడం ప్రభుత్వ దీర్ఘకాలిక బడ్జెట్ ఆరోగ్యంపై, ఇతర ముఖ్య రంగాలలో పెట్టుబడులపై ప్రభావం చూపుతుందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అంతేకాకుండా, దేశీయ ఇంధన లభ్యతను నిర్ధారించడానికి ఎగుమతి పన్నులను విధించడం వల్ల ప్రైవేట్ రిఫైనరీలు ఉత్పత్తిని తగ్గించడం లేదా కార్యాచరణ మార్పులు చేయడం వంటివి చేయవచ్చు. ఇది భారతదేశ ఇంధన రంగంలో గణనీయమైన నియంత్రణ అనిశ్చితిని సూచిస్తుంది, భవిష్యత్ విదేశీ పెట్టుబడులను నిరుత్సాహపరచవచ్చు.

విశ్లేషకులు ఈ ప్రభుత్వ చర్యలను ఇంధన భద్రత, స్థిరమైన ధరల కోసం అవసరమైనవిగా భావిస్తున్నప్పటికీ, రిఫైనరీల లాభదాయకత, పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసంపై ప్రతికూల ప్రభావం ఉంటుందని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు. ప్రభుత్వ రంగ చమురు కంపెనీలు రిటైల్ ధరలను స్వేచ్ఛగా సర్దుబాటు చేసుకోలేనప్పుడు, వాటి పనితీరు క్రూడ్ ధరల పెరుగుదలకు అనుగుణంగా ఉండదు. భారతదేశంలోని ప్రధాన చమురు సంస్థల రేటింగ్‌లు జాగ్రత్తగా ఉన్నాయి, ప్రస్తుత నియంత్రణపరమైన ప్రమాదాలు, దేశ బడ్జెట్ పరిస్థితిపై దృష్టి సారిస్తున్నాయి.