పన్ను కోతలతో వినియోగదారులకు ఉపశమనం
వినియోగదారులపై ధరల భారాన్ని తగ్గించేందుకు, భారత ప్రభుత్వం గురువారం, మార్చి 27, 2026 నుండి అమల్లోకి వచ్చేలా పెట్రోల్ పై స్పెషల్ అడిషనల్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీని ₹3 లీటరుకు తగ్గించింది. డీజిల్ పై దీనిని పూర్తిగా తొలగించింది. గతంలో పెట్రోల్ పై ₹13 లీటరుకు, డీజిల్ పై ₹10 లీటరుకు ఈ డ్యూటీ ఉండేది. ముఖ్యంగా పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల వల్ల అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ఇంధన ధరలు విపరీతంగా పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, ఈ నిర్ణయం ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రించడంలోనూ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు.. క్రూడ్ ఆయిల్ ధరల్లో అస్థిరత
ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు ఇంధన సరఫరాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు ఒకానొక సమయంలో $119 బ్యారెల్ వద్దకు చేరి, చివరకు $107 వద్ద స్థిరపడ్డాయి. WTI క్రూడ్ కూడా $93-94 వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది. రాబోయే కాలంలోనూ ధరలు ఇలాగే అస్థిరంగా కొనసాగవచ్చని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా, ఇంధన రవాణాకు కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) లో ఏవైనా అవాంతరాలు ఏర్పడితే, దాని ప్రభావం చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. భారత్ దిగుమతి చేసుకునే క్రూడ్ ఆయిల్లో దాదాపు 46% పశ్చిమ ఆసియా నుంచే వస్తుంది, మొత్తం ప్రపంచ వాణిజ్యంలోనూ ఈ జలసంధి పాత్ర కీలకం.
Nayara Energy ధరల పెంపు.. ప్రభుత్వ సంస్థల స్థిరత్వం
ఒకవైపు ప్రభుత్వం పన్నులు తగ్గించి ఊరటనిస్తుంటే, మరోవైపు భారతదేశపు అతిపెద్ద ప్రైవేట్ ఇంధన రిటైలర్ అయిన Nayara Energy మాత్రం పెట్రోల్ ధరలను సుమారు ₹5, డీజిల్ ధరలను సుమారు ₹3 పెంచింది. ప్రభుత్వ రంగ చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీల (OMCs) వలే కాకుండా, ప్రైవేట్ సంస్థలకు ధరల ఒడిదుడుకులను భర్తీ చేసుకునేందుకు ప్రభుత్వ మద్దతు ఉండదు. అయితే, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలైన ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (IOCL), భారత్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ (BPCL), హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ (HPCL) మాత్రం సాధారణ పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలను యథాతథంగా ఉంచాయి. అయినప్పటికీ, ఈ ప్రభుత్వ సంస్థలు తమ ప్రీమియం ఇంధన ఉత్పత్తుల ధరలను ₹2.09-₹2.35 వరకు పెంచాయి. ఈ పరిణామం ఇన్వెస్టర్లలో సానుకూలతను పెంచింది.
ఇంధన భద్రతకు నిరంతరాయంగా ముప్పు
ఈ పన్ను కోతలు వినియోగదారులకు తాత్కాలిక ఉపశమనాన్నిచ్చినా, భారతదేశ ఇంధన భద్రతకు సంబంధించిన ప్రమాదాలు మాత్రం కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. పశ్చిమ ఆసియాలో రాజకీయ అస్థిరత కొనసాగితే, సరఫరా అంతరాయాలు ఏర్పడి, క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు $100 దాటి, తీవ్రమైతే $150కి కూడా చేరే అవకాశం ఉంది. ఇలా ధరలు అధికంగా ఉంటే, ద్రవ్యోల్బణం పెరిగి, దేశ వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) విస్తరించి, అనేక రంగాల కంపెనీల లాభాలు దెబ్బతినవచ్చు. ఇంధన డీలర్లు Nayara ధరల పెంపుపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. దీర్ఘకాలికంగా, శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడానికి పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల వైపు మొగ్గు చూపడం భారత్ కు అత్యవసరం. సమీప భవిష్యత్తులో, పశ్చిమ ఆసియా పరిస్థితులు, ఇంధన సరఫరాల భద్రత దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తమ ప్రభావాన్ని చూపుతాయి.