Whalesbook
భారత్ తన వాతావరణ లక్ష్యాలను మెరుగుపరుచుకుంది
కేంద్ర మంత్రివర్గం సరికొత్త వాతావరణ లక్ష్యాలకు అధికారికంగా ఆమోదం తెలిపింది. పర్యావరణ పరిరక్షణలో దేశం యొక్క నిబద్ధతను ఇది చాటుతుంది. అయితే, వేగవంతమైన ఆర్థిక వృద్ధిని కొనసాగిస్తూనే, భారీ పెట్టుబడుల అవసరాన్ని తీర్చుకుంటూ ఈ లక్ష్యాలను చేరుకోవడం దేశానికి ఒక పెద్ద సవాలు. ఈ ప్రకటన వెలువడిన నేపథ్యంలో, మార్చి 25, 2026న మార్కెట్లలో సానుకూల స్పందన కనిపించింది. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు తగ్గడం, గ్లోబల్ ఎకానమీ నుంచి సానుకూల సంకేతాలు రావడంతో Nifty 50, BSE Sensex సూచీలు ర్యాలీ చేశాయి.
వేగవంతమైన వాతావరణ ఆశయాలు
ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన జాతీయ లక్ష్యం ప్రకారం, 2005 స్థాయిలతో పోలిస్తే 2035 నాటికి కర్బన ఉద్గారాల తీవ్రతను 47% తగ్గించాలి. సమాచార శాఖ మంత్రి అశ్విణీ వైష్ణవ్ ఈ విషయాన్ని వెల్లడించారు. ఇది ప్రస్తుతం ఉన్న 52% స్వచ్ఛమైన ఇంధన సామర్థ్యాన్ని రాబోయే దశాబ్దంలో 60% కి పెంచే ప్రణాళికలకు అదనంగా చేరింది. గతంలో, 2005-2020 మధ్య కర్బన ఉద్గారాల తీవ్రతను 36% తగ్గించడంలో భారత్ విజయం సాధించింది. అంతేకాకుండా, 2025 నాటికి నిర్దేశించుకున్న స్వచ్ఛమైన ఇంధన సామర్థ్య లక్ష్యాన్ని ఐదేళ్ల ముందే, అంటే జనవరి 2026 నాటికి 50% కంటే ఎక్కువగా సాధించింది. గతేడాది (2025)లో విద్యుత్ రంగంలో ఉద్గారాలు 2.6% తగ్గాయి. ఇది 2020 తర్వాత తొలిసారి కావడం, విద్యుత్ డిమాండ్, ఆర్థిక వృద్ధి పెరుగుతున్నా ఈ తగ్గుదల రావడం పునరుత్పాదక ఇంధన రంగం పురోగతిని సూచిస్తుంది.
గ్లోబల్ తో పోలిక, పరివర్తన వేగం
భారత్ తన వాతావరణ లక్ష్యాలను ప్రపంచ దేశాల పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని సవరించింది. పోలికగా చూస్తే, యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) 2040 నాటికి 1990 స్థాయిల నుండి 90% గ్రీన్హౌస్ వాయువుల (GHG) తగ్గింపును లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. చైనా తన మునుపటి లక్ష్యం కంటే తక్కువగా, 2030 నాటికి కార్బన్ తీవ్రతను సుమారు 17% తగ్గించాలని యోచిస్తోంది. దీనికి విరుద్ధంగా, అమెరికాలో వాతావరణ విధానాలు మందగించాయి, శిలాజ ఇంధనాలకు ప్రాధాన్యత పెరిగింది. ఐక్యరాజ్యసమితి అంచనాల ప్రకారం, దేశాలు తమ వాగ్దానాలను నెరవేర్చినా, వాతావరణ మార్పు తీవ్రతను అరికట్టడానికి ఇది సరిపోదు.
ముందున్న కీలక సవాళ్లు
అయితే, ఈ ప్రతిష్టాత్మక లక్ష్యాలను చేరుకోవడంలో భారత్ ముందు చాలా సవాళ్లున్నాయి. ఆర్థిక వృద్ధితో పాటు దేశం యొక్క మొత్తం కర్బన ఉద్గారాలు (Absolute Emissions) పెరుగుతుండటం విమర్శకులకు ప్రధానాంశంగా మారింది. స్వచ్ఛమైన ఇంధన ఉత్పత్తి, నిల్వ, గ్రిడ్ మౌలిక సదుపాయాల కోసం లక్షల కోట్ల రూపాయల పెట్టుబడులు అవసరం. ముఖ్యంగా, శక్తి నిల్వ (Energy Storage) ఒక పెద్ద అడ్డంకిగా మారింది. 2035-36 నాటికి 900 GW పునరుత్పాదక విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని చేరుకోవాలంటే, 450-900 GWh నిల్వ సామర్థ్యం అవసరం. ఇది ప్రస్తుత ప్రపంచ స్థాయిల కంటే చాలా ఎక్కువ. విద్యుత్ రంగం స్వచ్ఛంగా మారుతున్నా, దేశీయ బొగ్గు గనుల విస్తరణ ద్వారా ఇంధన భద్రతకు బొగ్గు కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. కార్బన్ మార్కెట్ (Carbon Market) విస్తరిస్తున్నప్పటికీ, లక్ష్యాలు మరీ సరళంగా ఉండటం వల్ల, తక్కువ ఉద్గార తగ్గింపునకు దారితీయవచ్చని కొందరు నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. అమెరికా వంటి దేశాల విధాన మార్పులు ప్రపంచ సహకారాన్ని బలహీనపరచవచ్చు.
భవిష్యత్ మార్గం, పెట్టుబడుల అవసరం
భారత్ ముందు వేగవంతమైన ఆర్థిక వృద్ధితో పాటు డీకార్బనైజేషన్ ప్రయత్నాలను మరింతగా పెంచాల్సిన ద్వంద్వ సవాలు ఉంది. 2026లో సోలార్, విండ్ పవర్ విస్తరణ కొనసాగే అవకాశం ఉంది. వాణిజ్య, పారిశ్రామిక (C&I) రంగం పునరుత్పాదక ఇంధనాన్ని స్వీకరించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. కార్బన్ క్రెడిట్ ట్రేడింగ్ స్కీమ్ (CCTS) ద్వారా భారతదేశం తన కార్బన్ మార్కెట్ను విస్తరిస్తోంది. అంతిమంగా, ఈ వాతావరణ నిబద్ధతల విజయం భారీ పెట్టుబడులు, సాంకేతిక పురోగతి, అమలులో ఉన్న సవాళ్లను అధిగమించగల సామర్థ్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.