గల్ఫ్ ఒత్తిడి.. ఇండియా ప్రత్యామ్నాయం
ఈ ప్రతిపాదిత బీమా విధానం, పెరుగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలకు (Geopolitical volatility) వ్యతిరేకంగా భారతదేశం తన ఇంధన మార్గాలను (Energy lifelines) సురక్షితం చేసుకోవడానికి చేస్తున్న విస్తృత ప్రయత్నాలలో భాగం. పెరుగుతున్న వార్-రిస్క్ ఇన్సూరెన్స్ ఖర్చుల భారాన్ని తగ్గించి, భారతదేశానికి అవసరమైన ముడి చమురు దిగుమతులలో దాదాపు సగానికి పైగా అంతరాయం కలగకుండా చూడటమే దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
కీలక జలమార్గం.. పెరుగుతున్న ఖర్చులు
ప్రపంచ చమురు వ్యాపారంలో సుమారు ఐదవ వంతు లేదా రోజుకు సుమారు 20 మిలియన్ బ్యారెల్స్ చమురు ఒమన్ గల్ఫ్ గుండా రవాణా అవుతుంది. భారత దేశానికి ఇది అత్యంత కీలకం, ఎందుకంటే మన ముడి చమురు దిగుమతులలో దాదాపు 50% ఈ ఇరుకైన జలమార్గం నుంచే వస్తుంది. ప్రస్తుత భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితుల వల్ల ఈ మార్గం అత్యంత ప్రమాదకరంగా మారింది. ఒకప్పుడు తక్కువగా ఉన్న వార్-రిస్క్ ఇన్సూరెన్స్ ప్రీమియంలు ఇప్పుడు పది రెట్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పెరిగాయి. దీనివల్ల పెద్ద ట్యాంకర్ల ద్వారా జరిగే వాణిజ్యానికి మిలియన్ల డాలర్ల అదనపు వ్యయం అవుతోంది. కొన్ని సందర్భాల్లో బీమా కంపెనీలు కవరేజీని నిలిపివేసే పరిస్థితీ ఏర్పడుతోంది.
అమెరికా సహకారంతో భద్రత
భారతదేశం ఈ విషయంలో అమెరికాతో సంప్రదింపులు జరుపుతోంది. దీనిలో భాగంగా US ఇంటర్నేషనల్ డెవలప్మెంట్ ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ (USDFC) వంటి సంస్థల సహకారం తీసుకోవచ్చని తెలుస్తోంది. USDFC వాణిజ్యం, పెట్టుబడులకు ఆర్థిక హామీలు, రాజకీయ రిస్క్ బీమా అందించగలదు. మార్కెట్ ఆధారిత బీమా పరిష్కారాలు అందుబాటులో లేకుండా పోయినప్పుడు లేదా అధిక ధరలకు అమ్ముడవుతున్నప్పుడు, ఇలాంటి ప్రభుత్వ-మద్దతుతో కూడిన విధానాలపై ఆధారపడటం తప్పనిసరి అవుతుంది. గతంలో 2019-2020 మధ్య కాలంలో ఈ ప్రాంతంలో పెరిగిన ఉద్రిక్తతలు, చమురు ధరలు, షిప్పింగ్ ఛార్జీలలో భారీ పెరుగుదలకు దారితీసిన విషయం తెలిసిందే.
భవిష్యత్తుపై ఆందోళనలు
ఈ కొత్త బీమా విధానం కొంత ఉపశమనం కలిగించినా, భారతదేశాన్ని సంక్లిష్టమైన భౌగోళిక రాజకీయాలపై ఆధారపడేలా చేస్తుంది. అమెరికా-ఇరాన్ సంబంధాలలో ఏ చిన్న మార్పు వచ్చినా, లేదా ప్రత్యక్ష సంఘర్షణ జరిగినా, అది చమురు సరఫరాలకే కాకుండా, ఈ బీమా కవరేజీ లభ్యతపై కూడా ప్రభావం చూపవచ్చు. పైగా, అమెరికా-మద్దతుతో కూడిన ఈ చొరవను ఇరాన్ ఒక రకమైన సైనిక చర్యగా భావిస్తే, అది మరింత ప్రతిస్పందనలకు దారితీసి, అసలు బీమా పరిష్కరించాలనుకుంటున్న ప్రమాదాలనే పెంచే అవకాశం ఉంది. మధ్యప్రాచ్యం నుంచి దిగుమతులపై భారతదేశంకున్న అధిక ఆధారపడటం, ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలు పరిమితంగా ఉండటం వంటి కారణాల వల్ల, ఇలాంటి భౌగోళిక రాజకీయ ఎత్తుగడలు భారత వాణిజ్య లోటును పెంచడంతో పాటు, దేశీయ ద్రవ్యోల్బణాన్ని ప్రేరేపించవచ్చు.
ముగింపు
ఈ బీమా చొరవ విజయవంతం కావాలంటే, అది స్థిరమైన, అందుబాటు ధరల్లో కవరేజీని అందించగలగాలి. అలాగే, పశ్చిమాసియాలో భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులు కూడా దీనిపై ప్రభావం చూపుతాయి. ప్రపంచంలోనే అత్యంత కీలకమైన ఈ జలమార్గం నుంచి వచ్చే బాహ్య షాక్ల నుంచి తన ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కాపాడుకోవడానికి భారతదేశం తీసుకుంటున్న ఈ చర్య, దాని వ్యూహాత్మక బలహీనతను కూడా ఎత్తి చూపుతోంది.