BRICS దేశాల కోసం ఒకే కరెన్సీని తీసుకురావాలన్న ప్రతిపాదనను భారత్ అధికారికంగా తిరస్కరించింది. దానికి బదులుగా డిజిటల్ పేమెంట్ వ్యవస్థలు మరియు CBDCలను అనుసంధానించడం ద్వారా వాణిజ్యాన్ని సులభతరం చేసేందుకు భారత్ అడుగులు వేస్తోంది.
సెప్టెంబర్ 12-13, 2026న న్యూఢిల్లీలో జరగనున్న 18వ BRICS సమ్మిట్కు ముందు, భారత్ తన మానిటరీ పాలసీపై స్పష్టమైన వైఖరిని ప్రకటించింది. గ్రూపులోని అన్ని దేశాలకు ఒకే కరెన్సీ ఉండాలన్న ఆలోచనను పక్కన పెట్టి, వాస్తవ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా డిజిటల్ పేమెంట్ వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయాలని భారత్ భావిస్తోంది.
డిజిటల్ బాటలో వాణిజ్యం
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ఆధ్వర్యంలో, ఈ దేశాల మధ్య లావాదేవీలను సులభతరం చేసేందుకు 'డిజిటల్ రైల్స్' సిద్ధమవుతున్నాయి. UPI మరియు CBDCలను అనుసంధానించడం ద్వారా స్థానిక కరెన్సీల్లోనే లావాదేవీలు జరుపుకోవచ్చు. దీనివల్ల మధ్యవర్తుల ఖర్చులు తగ్గడమే కాకుండా, లావాదేవీల వేగం కూడా పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా, అమెరికన్ డాలర్పై అతిగా ఆధారపడకుండా, సురక్షితమైన మార్గంలో అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని కొనసాగించేందుకు ఇది ఒక చక్కని వ్యూహం.
వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తి (Strategic Autonomy)
ఒకే కరెన్సీని తీసుకురావడం వల్ల భవిష్యత్తులో కొత్త రకమైన ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉందని భారత్ భావిస్తోంది. ప్రత్యేకించి, డాలర్ స్థానంలో చైనా యువాన్ (Renminbi) ఆధిపత్యం పెరగకుండా ఉండేందుకు, టెక్నాలజీ ఆధారిత ఓపెన్ ఫ్రేమ్వర్క్ వైపు భారత్ మొగ్గు చూపుతోంది. పారదర్శకమైన గ్లోబల్ స్టాండర్డ్స్ పాటిస్తూ, భౌగోళిక రాజకీయ ఆంక్షల నుంచి బయటపడటమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
ఆర్థిక సవాళ్లు - రిస్కులు
డిజిటల్ పేమెంట్స్ టెక్నాలజీ పరంగా బాగున్నప్పటికీ, దేశాల ఆర్థిక పరిస్థితిని ఇది మార్చలేదు. ముఖ్యంగా భారత్ వంటి దేశాలు చమురు మరియు కమోడిటీ దిగుమతులపై ఆధారపడటం వల్ల రూపాయి విలువపై ఒత్తిడి ఉంటుంది. 2026 ద్వితీయార్థంలో USD/INR రేటు 93 నుంచి 98 మధ్య కదలాడుతుండటం గమనించాలి. డిజిటల్ పేమెంట్స్ వల్ల లావాదేవీలు సులభతరం అవుతాయే కానీ, ఎక్స్ఛేంజ్ రేట్ రిస్క్ పూర్తిగా తొలగిపోదు.
భవిష్యత్తు కార్యాచరణ
ఈ ప్రాజెక్టు విజయవంతం కావాలంటే సెక్యూరిటీ ప్రోటోకాల్స్, AI ఆధారిత ఫ్రాడ్ మేనేజ్మెంట్ మరియు SMEలకు అందుబాటులో ఉండేలా వ్యవస్థలను తీర్చిదిద్దడం కీలకం. రాబోయే సమ్మిట్లో పైలట్ ప్రోగ్రామ్స్ గురించి మరింత స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.