ఆర్థిక రంగంలో భారత్ దూకుడు: అమెరికా, యూరప్తో కొత్త ఒప్పందాలు
భారత్ తన ఆర్థిక వ్యూహాల్లో ఒక కీలకమైన అడుగు వేసింది. అమెరికాతో కుదుర్చుకున్న మధ్యంతర వాణిజ్య ఒప్పందం, యూరోపియన్ యూనియన్తో (EU) ఖరారైన స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త ఊపునిచ్చేలా కనిపిస్తున్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న రక్షణాత్మక వాణిజ్య విధానాల (Protectionism) నేపథ్యంలో, భారత్ తన వాణిజ్య భాగస్వాములతో మరింత అనుకూలమైన ఒప్పందాలు కుదుర్చుకోవడానికి ప్రాధాన్యతనిస్తోంది. ఈ క్రమంలోనే, అమెరికా విధించిన అధిక సుంకాలను తగ్గించుకోవడంతో పాటు, ఇంధన భద్రత కోసం దిగుమతి మార్గాలను విస్తృతం చేసుకుంటోంది.
అమెరికా, EUతో ఒప్పందాల వివరాలు
అమెరికా, భారత్ మధ్య కుదిరిన మధ్యంతర ఒప్పందం ప్రకారం, భారత్ వస్తువులపై అమెరికా విధించిన పరస్పర సుంకాలు 50% నుంచి **18%**కి తగ్గాయి. ఇది ఫిబ్రవరి 7, 2026 నుంచి అమల్లోకి వస్తుంది. ఇది సమగ్ర ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందం (Bilateral Trade Agreement) దిశగా ఒక ముఖ్యమైన అడుగు. దీనితో పాటు, అమెరికా రాబోయే ఐదేళ్లలో భారత్ నుంచి ఇంధనం, టెక్నాలజీ, వ్యవసాయ రంగాలలో $500 బిలియన్ల విలువైన ఉత్పత్తులను కొనుగోలు చేసేందుకు అంగీకరించింది.
అదే సమయంలో, యూరోపియన్ యూనియన్తో (EU) సమగ్ర స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) ఖరారైంది. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం, ఇరువర్గాలు దాదాపు 90% వస్తువులపై సుంకాలను తొలగిస్తాయి. ముఖ్యంగా, భారత్ ఎగుమతుల్లో **97%**కి సున్నా-సుంకం (Zero-tariff) ప్రవేశం లభిస్తుంది. దీనివల్ల 2032 నాటికి భారత్ ఎగుమతులు రెట్టింపు అయ్యే అవకాశం ఉంది.
ఇంధన భద్రతపై కొత్త వ్యూహం
ఈ వాణిజ్య ఒప్పందాలతో పాటు, భారత్ తన ముడి చమురు దిగుమతి మార్గాలను వ్యూహాత్మకంగా మారుస్తోంది. రష్యా నుంచి దిగుమతులను తగ్గించుకుంటూ, అమెరికా, వెనిజులా వంటి దేశాల నుంచి దిగుమతులను పెంచే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. వెనిజులాపై ఆంక్షలు ఎత్తివేయడంతో, అక్కడి నుంచి చమురు దిగుమతులకు మార్గం సుగమమైంది. రష్యా నుండి దిగుమతుల తగ్గింపు అనేది అమెరికాతో వాణిజ్య రాయితీలను పొందడంలో ఒక భాగంగా ఉందని తెలుస్తోంది. విదేశాంగ కార్యదర్శి విక్రమ్ మిశ్రీ మాట్లాడుతూ, దేశ ప్రయోజనాలు, మార్కెట్ పరిస్థితులకు అనుగుణంగానే ఇంధన విధానాలు ఉంటాయని, ఏ ఒక్క సరఫరాదారుపై ఆధారపడకుండా స్థిరత్వం, అందుబాటు ధరలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నామని స్పష్టం చేశారు.
విశ్లేషకుల అంచనాలు: ప్రొటెక్షనిజానికి ప్రతిస్పందన
ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న రక్షణాత్మక వాణిజ్య విధానాలకు (Protectionist policies) ఇవి భారత్ నుంచి వచ్చిన బలమైన ప్రతిస్పందనలు. సరఫరా గొలుసుల్లో (Supply chain) వైవిధ్యం కోసం చూస్తున్న దేశాల నుంచి భారత్ ప్రయోజనం పొందాలని భావిస్తోంది. చైనా ప్రపంచ వాణిజ్యంలో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్నప్పటికీ, భారత్ సేవల ఎగుమతుల్లో (Services exports) గణనీయమైన వృద్ధిని చూపుతోంది. EU-India FTA ముఖ్యంగా భారత్ యొక్క శ్రామిక-ఇంటెన్సివ్ రంగాలకు (Labor-intensive sectors) EU మార్కెట్లలో సుంకం లేని ప్రవేశాన్ని కల్పిస్తుంది.
భవిష్యత్ అంచనాలు
ఈ వాణిజ్య ఒప్పందాలు భారత్ ఆర్థిక వృద్ధికి సానుకూలమని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. గోల్డ్మన్ సాచ్స్ (Goldman Sachs) 2026లో భారత్ జీడీపీ వృద్ధి రేటును **6.9%**గా అంచనా వేసింది. అమెరికాతో తగ్గిన సుంకాలు, మెరుగైన ఆర్థిక పరిస్థితులు ఈ వృద్ధికి కారణాలని పేర్కొంది. HSBC కూడా భారత్ వాణిజ్య పురోగతి, ద్రవ్య క్రమశిక్షణ, బలహీనపడిన రూపాయిని బలోపేతం చేసే అంశాలుగా గుర్తించింది. అయితే, ప్రపంచ వాణిజ్య అనిశ్చితులు, ఇంధన మార్కెట్ డైనమిక్స్ను జాగ్రత్తగా నిర్వహించడం కీలకం కానుంది.