2023-24లో దేశీయంగా పరిశోధన, అభివృద్ధి (R&D)పై పెట్టిన మొత్తం ఖర్చు **₹2.45 లక్షల కోట్లకు** చేరింది. ఇందులో ప్రైవేట్ రంగ పెట్టుబడులు ప్రభుత్వ నిధులను అధిగమించాయి. అయితే, GDPతో పోలిస్తే R&D తీవ్రత (Intensity) ఇంకా **1%** కంటే తక్కువగానే ఉంది, ఇది అమెరికా, చైనా వంటి దేశాల కంటే వెనుకబడి ఉంది.
పరిశోధన రంగంలో కీలక మార్పు
భారతదేశ పరిశోధన, అభివృద్ధి (R&D) రంగంలో ఒక కీలకమైన మార్పు చోటు చేసుకుంది. 2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గానూ, పరిశోధన, అభివృద్ధిపై పెట్టిన మొత్తం ఖర్చు (GERD) ₹2.45 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది. ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే (₹2.13 లక్షల కోట్లు) గణనీయమైన పెరుగుదల. రాబోయే 2025-26 నాటికి ఈ మొత్తం సుమారు ₹3.13 లక్షల కోట్లకు చేరవచ్చని అంచనా.
ప్రైవేట్ రంగం దూకుడు
ఇంతకంటే ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ఈ ఖర్చుల కూర్పులో మార్పు వచ్చింది. దేశంలో పరిశోధన పెట్టుబడులలో ప్రైవేట్ రంగం, ప్రభుత్వ నిధులను అధిగమించింది. ప్రైవేట్ రంగం ₹1.27 లక్షల కోట్లు పెట్టుబడి పెట్టగా, ప్రభుత్వ రంగం ₹1.18 లక్షల కోట్లు ఖర్చు చేసింది. ఇది R&D చరిత్రలో తొలిసారి.
GDPతో పోలిస్తే తీవ్రత తక్కువే
అయితే, ఈ ఖర్చుల మొత్తం పెరుగుతున్నప్పటికీ, GDPతో పోలిస్తే R&D తీవ్రత (R&D Intensity) ఇంకా ఆందోళనకరంగానే ఉంది. 2023-24లో ఈ నిష్పత్తి కేవలం 0.84% గా నమోదైంది, ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే (0.82%) స్వల్ప పెరుగుదల మాత్రమే. దక్షిణ కొరియా, అమెరికా, చైనా వంటి దేశాల్లో ఈ నిష్పత్తి 2.5% నుండి 4.5% వరకు ఉండటంతో పోలిస్తే, భారతదేశ పెట్టుబడులు చాలా తక్కువ.
పెట్టుబడిదారులకు సూచనలు
పెట్టుబడిదారుల దృష్టిలో, ఈ డేటా రెండు ముఖ్యమైన విషయాలను తెలియజేస్తుంది. ఒకటి, ప్రైవేట్ రంగ పెట్టుబడులు పెరగడం అనేది కంపెనీలు పోటీలో నిలదొక్కుకోవడానికి ఆవిష్కరణలకు (Innovation) ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నాయని సూచిస్తుంది. ముఖ్యంగా టెక్నాలజీ, ఫార్మాస్యూటికల్స్, తయారీ రంగాల్లో ఈ ట్రెండ్ కనిపించవచ్చు. కంపెనీలు పరిశోధనను కేవలం ఖర్చుగా కాకుండా, భవిష్యత్ వృద్ధికి మార్గంగా చూస్తున్నాయని దీని అర్థం.
అయితే, ప్రభుత్వ పరిశోధన నిధులలో ఎక్కువ భాగం కేవలం 12 కేంద్ర ప్రభుత్వ ఏజెన్సీల నుండే వస్తోంది. డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ ఆర్గనైజేషన్ (DRDO), అంతరిక్ష, అణుశక్తి రంగాలకే ఈ నిధులు ఎక్కువగా కేటాయిస్తున్నారు.
సవాళ్లు
ప్రైవేట్ రంగ భాగస్వామ్యం సానుకూలంగా ఉన్నప్పటికీ, దేశం కొన్ని వ్యవస్థాగత అడ్డంకులను ఎదుర్కొంటోంది. వీటిలో సంక్లిష్టమైన నియంత్రణ వాతావరణం, పరిపాలనాపరమైన ఆలస్యాలు, పరిశోధన ప్రయత్నాలు భౌగోళికంగా కేంద్రీకృతమవ్వడం వంటివి ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా, కార్పొరేషన్లపై స్వల్పకాలిక ఆర్థిక ఒత్తిడి దీర్ఘకాలిక ప్రాజెక్టులలో పెట్టుబడులను నెమ్మదింపజేసే ప్రమాదం ఉంది.
భవిష్యత్ ఆశలు
ఈ ఖర్చుల ప్రభావం, ఉత్పత్తి సామర్థ్యం పెరగడం, సాంకేతిక పురోగతి సాధించడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. సెమీకండక్టర్లు లేదా అధునాతన తయారీ రంగాల వంటి పరిశోధన-ఆధారిత రంగాలలో పెట్టుబడిదారులు, కంపెనీలు తమ పరిశోధనలను వాణిజ్యపరంగా ఎంత విజయవంతంగా ముందుకు తీసుకెళ్తున్నాయో నిశితంగా గమనించాలి.