విద్యుత్ రంగంలో కీలక సంస్కరణలు: ఆటోమేటిక్ టారిఫ్‌లకు ఇండియా ప్రతిపాదన

కేంద్ర ప్రభుత్వం 'నేషనల్ ఎలక్ట్రిసిటీ పాలసీ 2026' డ్రాఫ్ట్ ను విడుదల చేసింది. దీని ప్రకారం, విద్యుత్ ధరలను నేరుగా ద్రవ్యోల్బణంతో ముడిపెట్టాలని ప్రతిపాదించింది. దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం రాష్ట్ర డిస్కంల (Distribution Companies) ఆర్థిక నష్టాలను తగ్గించడం.

డిస్కంలకు ఆర్థిక ఊరట?

ప్రస్తుతం, రాజకీయ కారణాలతో విద్యుత్ ధరలను తక్కువగా ఉంచడం వల్ల రాష్ట్ర పంపిణీ సంస్థలు (Discoms) తీవ్ర నష్టాల్లో కూరుకుపోతున్నాయి. ఈ సమస్యకు చెక్ పెట్టేందుకు, కేంద్ర విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ 'నేషనల్ ఎలక్ట్రిసిటీ పాలసీ 2026' డ్రాఫ్ట్ ను ప్రతిపాదించింది. దీనిలో భాగంగా, విద్యుత్ టారిఫ్‌లను నేరుగా ద్రవ్యోల్బణంతో (Inflation) అనుసంధానం చేయాలని సూచించింది.

ఈ విధానం అమల్లోకి వస్తే, డిస్కంలు తమ కార్యకలాపాలకు అయ్యే ఖర్చులను, మౌలిక సదుపాయాల నిర్వహణకు కావాల్సిన నిధులను సులభంగా రాబట్టుకోగలవు. అంతర్జాతీయంగా అనేక దేశాల్లో ఈ తరహా ఆటోమేటిక్ ధరల సర్దుబాటు విధానాలు అమల్లో ఉన్నాయి. ఇది విద్యుత్ రంగంలో దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులను ప్రోత్సహిస్తుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

చట్టపరమైన సవాళ్లు

అయితే, ఈ ప్రతిపాదన అమల్లోకి రావడానికి కొన్ని పెద్ద అడ్డంకులున్నాయి. ప్రస్తుత 'ఎలక్ట్రిసిటీ యాక్ట్ 2003' ప్రకారం, విద్యుత్ టారిఫ్‌లను నిర్ణయించే అధికారం కేవలం రాష్ట్ర ఎలక్ట్రిసిటీ రెగ్యులేటరీ కమిషన్ల (SERCs)కే ఉంది. ఈ కొత్త విధానం అమలు కావాలంటే, పార్లమెంట్ 'ఎలక్ట్రిసిటీ యాక్ట్' ను సవరించాల్సి ఉంటుంది. దీనికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నుంచి ప్రతిఘటన వచ్చే అవకాశం ఉంది.

వినియోగదారులపై ప్రభావం?

ఈ ప్రతిపాదన వినియోగదారులపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందనే దానిపై కూడా ఆందోళనలున్నాయి. ప్రస్తుతం, టారిఫ్ నిర్ణయ ప్రక్రియలో వినియోగదారుల అభిప్రాయాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. ఆటోమేటిక్ ధరల సర్దుబాటు వల్ల, ఈ పబ్లిక్ హియరింగ్స్ కు ప్రాధాన్యత తగ్గే ప్రమాదం ఉంది. అంతేకాకుండా, ఏ ద్రవ్యోల్బణ సూచీ (Index) ఆధారంగా ధరలను సర్దుబాటు చేస్తారనేది ఇంకా స్పష్టంగా లేదు. ఇది డిస్కంల అసలు ఖర్చులను ప్రతిబింబించకపోవచ్చు.

ఈ ప్రతిపాదనపై ప్రభుత్వ చర్యలు, 'ఎలక్ట్రిసిటీ యాక్ట్' సవరణలు, వినియోగదారుల ప్రయోజనాల పరిరక్షణ వంటి అంశాలపై ఇన్వెస్టర్లు, పరిశ్రమ వర్గాలు నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి.