భారత్ ప్రభుత్వం, గ్యాస్ వినియోగదారులపై కొత్త ఛార్జీలు విధించి, **42 బిలియన్ డాలర్లు** (సుమారు **₹3.5 లక్షల కోట్లు**)తో ఒక వ్యూహాత్మక ఇంధన నిల్వను ఏర్పాటు చేయాలని యోచిస్తోంది. మధ్యప్రాచ్యం వంటి ప్రాంతాలలో సరఫరా అంతరాయాల నుంచి దేశాన్ని రక్షించడమే దీని లక్ష్యం. ఈ ప్రణాళిక ఆమోదం పొందితే, గృహ వినియోగదారుల గ్యాస్ బిల్లులు సుమారు **2%** పెరిగే అవకాశం ఉంది. అలాగే ఎరువులు, విద్యుత్, ఉక్కు వంటి పరిశ్రమలకూ ఖర్చులు పెరగవచ్చు.
దేశ ఇంధన భద్రతను బలోపేతం చేసే దిశగా భారత ప్రభుత్వం కీలక అడుగు వేయనుంది. ఇప్పటికే ఉన్న ముడిచమురు నిల్వలతో పాటు, అత్యవసర పరిస్థితుల కోసం సహజ వాయువు (Natural Gas), లిక్విఫైడ్ పెట్రోలియం గ్యాస్ (LPG) నిల్వలను పెంచుకోవడానికి ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది. ఇందుకోసం, ఈ రెండు గ్యాస్ వినియోగదారులపై కొత్త పన్నులను విధించి, దాదాపు 42 బిలియన్ డాలర్ల (సుమారు ₹3.5 లక్షల కోట్లు) నిధులను సమీకరించాలని ప్రణాళిక సిద్ధం చేసింది. ఈ ప్రతిపాదన ప్రస్తుతం క్యాబినెట్ ఆమోదం కోసం ఎదురుచూస్తోంది.
పన్నుల వివరాలు ఎలా ఉండబోతున్నాయి?
ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రతిపాదన ప్రకారం, ప్రతి కిలోగ్రామ్ LPGపై ₹1.29, అలాగే ప్రతి స్టాండర్డ్ క్యూబిక్ మీటర్ సహజ వాయువుపై ₹1.43 చొప్పున పన్ను విధించే అవకాశం ఉంది. ఈ చిన్న మొత్తాల పన్నుల ద్వారా ఏడాదికి దాదాపు 1.5 బిలియన్ డాలర్లు ($1.5 billion) వస్తుందని అంచనా. ఈ మొత్తాన్ని వ్యూహాత్మక నిల్వల నిర్మాణానికి కేటాయించనున్నారు.
ఎందుకీ నిర్ణయం?
ప్రపంచంలోనే మూడవ అతిపెద్ద చమురు దిగుమతిదారుగా ఉన్న భారతదేశానికి, ఇంధన భద్రత అనేది అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన అంశం. ముఖ్యంగా, ఇటీవల మధ్యప్రాచ్యంలో జరిగిన సంఘర్షణల నేపథ్యంలో సరఫరా గొలుసులో ఏర్పడిన అంతరాయాలు దీనికి మరింత బలాన్ని చేకూర్చాయి. ప్రస్తుతం ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలో ముడిచమురు నిల్వలు ఉన్నప్పటికీ, సహజ వాయువు, LPG కోసం ప్రత్యేక వ్యూహాత్మక నిల్వలు లేవు. జపాన్, దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాలు తమ అవసరాలకు 100 రోజులకు పైగా సరిపడా నిల్వలను కలిగి ఉండగా, భారత్ ప్రస్తుత నిల్వలు కేవలం 10 రోజులకు మాత్రమే సరిపోతున్నాయి.
ఆర్థిక ప్రభావం ఎలా ఉండొచ్చు?
ఈ ప్రణాళిక వల్ల దీర్ఘకాలంలో వినియోగదారులకు, పరిశ్రమలకు ప్రపంచ మార్కెట్ ఒడిదుడుకుల నుంచి రక్షణ లభించనుంది. అయితే, స్వల్పకాలంలో కొన్ని సవాళ్లు తప్పవు. గ్యాస్ బిల్లుల్లో సుమారు 2% పెరుగుదల గృహ వినియోగదారులపై ద్రవ్యోల్బణ ప్రభావాన్ని చూపవచ్చు. అంతేకాకుండా, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, ఎరువుల తయారీ, ఉక్కు వంటి రంగాలలో సహజ వాయువును ఎక్కువగా వినియోగించే పరిశ్రమలు తమ కార్యకలాపాల వ్యయం పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.
ముందుకు ఏంటి?
ఈ ప్రతిపాదన ప్రస్తుతం వివిధ మంత్రిత్వ శాఖల మధ్య చర్చల దశలో ఉంది. కాబట్టి, తుది అమలు, నిధుల సేకరణ యంత్రాంగం ఇంకా అనిశ్చితంగానే ఉంది. ఇంధన భద్రత ప్రయోజనాలు, వినియోగదారుల బిల్లులపై తక్షణ ప్రభావం, పరిశ్రమల వ్యయాలు వంటి అంశాలను ప్రభుత్వం జాగ్రత్తగా బేరీజు వేసుకుంటోంది. ఈ ప్రతిపాదన ఆమోదం పొందితే, ఇంధన-ఆధారిత తయారీ, విద్యుత్ రంగాల కంపెనీల లాభదాయకతపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. పెట్టుబడిదారులు, మార్కెట్ పరిశీలకులు రాబోయే క్యాబినెట్ సమావేశాల నుంచి అధికారిక ప్రకటనల కోసం వేచి చూడాల్సి ఉంది.