భారత్‌కు విదేశీ పెట్టుబడులు: సంస్కరణలు కావాలి, డీప్-టెక్‌కు నిధులు కావాలి!

ప్రపంచ పెట్టుబడుల కోసం భారత్ అన్వేషణ

భారతదేశం ప్రపంచ స్థాయి పెట్టుబడులను ఆకర్షించే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. SEBI ఛైర్మన్ తుహిన్ కాంత పాండే ఇటీవల మాట్లాడుతూ, దేశం విదేశీ పెట్టుబడిదారులకు ఎల్లప్పుడూ స్వాగతం పలుకుతుందని, FPI (Foreign Portfolio Investor) రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియను సులభతరం చేశామని, డిజిటల్ సేవలను అందుబాటులోకి తెచ్చామని తెలిపారు. అయితే, పెట్టుబడిదారుల నుంచి మాత్రం మరింత స్పష్టమైన నియమావళి, ఎదుగుతున్న డీప్-టెక్ కంపెనీలకు అదనపు నిధులు అవసరమని సూచనలు వస్తున్నాయి. ప్రస్తుత గ్లోబల్ ఎకానమీలో, మారుతున్న ఆర్థిక పరిస్థితులు, కొత్త టెక్నాలజీ రంగాలపై ఆసక్తి పెట్టుబడుల నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. సంస్కరణలు అమల్లోకి వస్తున్నప్పటికీ, కొత్త టెక్నాలజీలకు వెంచర్ క్యాపిటల్ (Venture Capital) తీసుకురావడం ఒక సవాలుగా మారింది.

పెట్టుబడిదారుల ఆందోళనలు - SEBI చర్యలు

SEBI FPI రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియను సరళీకృతం చేయడం, డిజిటల్ సాధనాలను ఉపయోగించడం వంటివి పెట్టుబడిదారుల నుంచి గుర్తింపు పొందాయి. అయినప్పటికీ, అంతర్జాతీయ పెట్టుబడులకు సంబంధించిన నియమాల్లో మరిన్ని మెరుగుదలలు అవసరమని అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ప్రస్తుత గ్లోబల్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో, అమెరికా ఫెడరల్ రిజర్వ్ నిర్ణయాలు, భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితులు పెట్టుబడులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. భారత్ ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, సంస్కరణలు ఎంత ప్రభావవంతంగా అమలు చేయబడుతున్నాయనే దానిపైనే విదేశీ పెట్టుబడుల వేగం ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇటీవలే SEBI తీసుకొచ్చిన FPI ట్రేడ్‌లకు నెట్ సెటిల్‌మెంట్ (Net Settlement) వంటి మార్పులు మూలధన సామర్థ్యాన్ని పెంచే దిశగా ఉద్దేశించినవే. అయితే, ప్రపంచ ఒత్తిళ్ల మధ్య ఇవి ఎంత మేర గణనీయమైన, దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులను ఆకర్షిస్తాయో చూడాలి.

ప్రపంచ మార్కెట్లలో భారత్ పోటీ

భారతదేశం విదేశీ పెట్టుబడిదారులకు ఒక ఆకర్షణీయమైన గమ్యస్థానంగా ఉన్నప్పటికీ, ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్లతో తీవ్రంగా పోటీ పడుతోంది. వియత్నాం, థాయ్‌లాండ్, మెక్సికో వంటి దేశాలు తమదైన బలాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నాయి. భారత్ గణనీయమైన ఫారిన్ డైరెక్ట్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ (FDI)ను ఆకర్షించింది, 2025 మధ్య నాటికి $1.07 ట్రిలియన్ కు చేరుకుంది. అయితే, FPI పెట్టుబడులు మాత్రం అస్థిరంగా ఉన్నాయి. 2024లో, FPI ఈక్విటీ ఇన్‌ఫ్లోలు 2023 తో పోలిస్తే 99.7% మేర తగ్గాయి. అమెరికా మార్కెట్ల బలంతో పాటు, భారత్‌లో అధిక వాల్యుయేషన్లు (Valuations), ప్రపంచ ఆర్థిక అనిశ్చితులు దీనికి కారణమయ్యాయి.

డీప్-టెక్ రంగం - నిధుల కొరత

భారతదేశ స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్‌లో డీప్-టెక్ (Deep-tech) రంగంలో పెట్టుబడులు పెరుగుతున్నాయి. 2025లో ఈ పెట్టుబడుల్లో 91% ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) రంగంలోనే వచ్చాయి, వీటి విలువ $2.3 బిలియన్ కు చేరింది. అయినప్పటికీ, అనేక స్టార్టప్‌లు ప్రారంభ దశ నుంచి గణనీయమైన ఆదాయాన్ని ఆర్జించడంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నాయి. సుమారు 85% ప్రారంభ-దశ కంపెనీలు ఐదేళ్లలోపు సీరీస్ A (Series A) నిధులను అందుకోవడం లేదు. ప్రభుత్వం ఆమోదించిన $1.1 బిలియన్ వెంచర్ క్యాపిటల్ ఫండ్ డీప్-టెక్ రంగంలో మద్దతు ఇవ్వడానికి ఉద్దేశించినప్పటికీ, పెట్టుబడిదారులు మార్కెట్‌కు స్పష్టమైన మార్గాలు, మరిన్ని గ్రోత్ క్యాపిటల్ (Growth Capital) ను ఆశిస్తున్నారు.

విదేశీ పెట్టుబడులకు అడ్డంకులు

భరోసా ఇస్తున్నప్పటికీ, భారత్‌లో ఫారిన్ పోర్ట్‌ఫోలియో ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ (FPI) అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. ఇతర దేశాలతో పోలిస్తే అధిక మార్కెట్ వాల్యుయేషన్లు, ఆకట్టుకునే AI పెట్టుబడి అవకాశాలు లేకపోవడం వల్ల పెట్టుబడులు జపాన్, తైవాన్, దక్షిణ కొరియా వంటి మార్కెట్లకు మళ్లుతున్నాయి. భారత రూపాయి బలహీనపడటం, ఏప్రిల్ 2026 నాటికి సుమారు 93 రూపాయల వద్ద ట్రేడ్ అవ్వడం, విదేశీ పెట్టుబడిదారుల రాబడిని తగ్గిస్తోంది. భౌగోళిక రాజకీయ రిస్క్‌లు, చమురు ధరల షాక్‌లు వంటివి అదనపు ఆందోళనలు. భారత్ పన్ను విధానం, ముఖ్యంగా క్యాపిటల్ గెయిన్స్ టాక్స్ (Capital Gains Tax), సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ టాక్స్ (STT) వంటివి అంతర్జాతీయంగా పోటీతత్వాన్ని తగ్గిస్తున్నాయి. SEBI నెట్ సెటిల్‌మెంట్ వంటి సంస్కరణలు తెచ్చినా, క్రాస్-బోర్డర్ పెట్టుబడులకు నియంత్రణ స్పష్టత, డీప్ టెక్ రంగంలో తగిన గ్రోత్ క్యాపిటల్ కొరత ఉందని పెట్టుబడిదారులు పేర్కొంటున్నారు.

భవిష్యత్ అంచనాలు

భారతదేశంలో విదేశీ పెట్టుబడులను నిలబెట్టుకోవాలంటే, ఆర్థిక స్థిరత్వం, సంస్కరణలతో పాటు, నియంత్రణ పరమైన సులభతరత, కొత్త టెక్నాలజీలకు పెట్టుబడి అవకాశాలు వంటి పెట్టుబడిదారుల నిర్దిష్ట ఆందోళనలను పరిష్కరించాలి. ప్రస్తుతానికి, దేశీయ డిమాండ్, సంస్థాగత కొనుగోళ్లు FPI ఔట్‌ఫ్లోల నుంచి కొంత రక్షణ కల్పిస్తున్నాయి. అయితే, విదేశీ పెట్టుబడులు గణనీయంగా తిరిగి రావాలంటే, ఆకర్షణీయమైన వాల్యుయేషన్లు, ప్రపంచ అనిశ్చితులు తగ్గడం, డీప్-టెక్ రంగంలో స్పష్టమైన పురోగతి అవసరం. మార్గన్ స్టాన్లీ, గోల్డ్‌మన్ సాచ్స్ వంటి సంస్థల విశ్లేషకులు, ఆదాయాలు పెరిగి, సంస్కరణలు కొనసాగితే భారత్ దీర్ఘకాలిక సామర్థ్యంపై ఆశాభావంతో ఉన్నారు.