PSU Governance Lapses: ఇన్వెస్టర్ల విలువకు ముప్పు? కీలక సర్వే సంచలన విషయాలు బయటపెట్టింది!

అసలు సర్వే ఏం చెప్పింది?

'Excellence Enablers' సర్వే ఫలితాలు, దేశంలోని ప్రముఖ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో (PSUs) నెలకొన్న పాలన సమస్యలపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తపరుస్తున్నాయి. ఇవి కేవలం చిన్నపాటి లోపాలు కాదు, కంపెనీల ఎదుగుదలను, ఇన్వెస్టర్ల నమ్మకాన్ని దెబ్బతీసే వ్యవస్థాగతమైన సమస్యలని సర్వే పేర్కొంది.

రంగాల వారీగా వాల్యుయేషన్లపై ప్రభావం

గత ఏడాది కాలంలో Nifty PSE ఇండెక్స్ (ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల సూచీ) 18.45% నుంచి 25.58% మధ్య పెరిగినప్పటికీ, ఈ పాలన లోపాలు ఆ పెరుగుదల వెనుక ఉన్న రిస్కులను సూచిస్తున్నాయి. ఉదాహరణకు, దాదాపు ₹3.52 లక్షల కోట్ల మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్, సుమారు 8.7 P/E రేషియో ఉన్న ONGC; సుమారు ₹2.7 లక్షల కోట్ల విలువ, 9.3 P/E రేషియో ఉన్న Coal India; అలాగే దాదాపు ₹3.70 లక్షల కోట్ల మార్కెట్ క్యాప్ కలిగిన NTPC వంటి దిగ్గజ సంస్థలు కూడా ఈ సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నాయి. FY24-25లో కేవలం 13 కంపెనీలు మాత్రమే బోర్డు సమీక్షలు (Board Evaluations) నిర్వహించాయని, అందులోనూ కేవలం ఒక్క కంపెనీ మాత్రమే అన్ని విభాగాలను పూర్తిగా సమీక్షించిందని సర్వే తెలిపింది. ఇది ప్రైవేట్ రంగ సంస్థలు పాటించే బెస్ట్ ప్రాక్టీసెస్‌కు చాలా దూరంగా ఉంది.

పాలన vs ఎదుగుదల: విశ్లేషణ

గతంలో భారతదేశంలో పాలనా సంస్కరణలు (Governance Reforms) PSUల ఆర్థిక పనితీరు, మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్‌ను మెరుగుపరిచాయని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. కానీ ప్రస్తుత సర్వే ప్రకారం, కీలక రంగాలలో పరిస్థితి నిలకడగా (stagnation) లేదా వెనక్కి వెళ్ళినట్లుగా కనిపిస్తోంది. FY25లో 36 మహారత్న, నవరత్న కంపెనీలు తగినంత సంఖ్యలో స్వతంత్ర డైరెక్టర్లను (Independent Directors) కలిగిలేకపోవడం, బోర్డు పర్యవేక్షణ నాణ్యతను, మైనారిటీ వాటాదారుల (Minority Shareholder) ప్రయోజనాలను బలహీనపరుస్తుంది. అంతేకాకుండా, 17 కంపెనీల్లో మహిళా డైరెక్టర్లు లేకపోవడం బోర్డు వైవిధ్యం (Board Diversity) కొరతను సూచిస్తుంది. ప్రైవేట్ రంగంలో వైవిధ్యం ఆవిష్కరణలకు, స్థిరత్వానికి దోహదపడుతుందని భావిస్తున్న నేపథ్యంలో ఇది మరింత ఆందోళనకరం.

లోతైన పరిశీలన: రిస్క్ కారకాలు

ఈ పాలన సమస్యలు కొనసాగడం వెనుక లోతైన నిర్మాణాత్మక అడ్డంకులున్నాయి. సామాజిక సంక్షేమ లక్ష్యాలను, లాభాల గరిష్టీకరణను సమతుల్యం చేసుకోవాల్సిన అవసరం PSUలకు ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు ప్రభుత్వ జోక్యం, నిజమైన మేనేజ్‌మెంట్ స్వయంప్రతిపత్తి (Managerial Autonomy) లేకపోవడం నిర్ణయాలను స్తంభింపజేసి, జవాబుదారీతనాన్ని (Accountability) తగ్గిస్తుందని విశ్లేషణలు సూచిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా, 31 కంపెనీలు అందించిన డేటా ప్రకారం 28 కంపెనీల్లో సున్నా (Zero) విజిల్‌బ్లోయర్ ఫిర్యాదులు (Whistleblower Complaints) రావడం ఆందోళనకరం. ఇది సమస్యలు లేవని కాదు, ఫిర్యాదుల యంత్రాంగాలు విశ్వసనీయంగా లేవని లేదా అందుబాటులో లేవని సూచిస్తోంది. ప్రైవేట్ సంస్థలతో పోలిస్తే, PSUలలో పారదర్శకత (Transparency) విషయంలో తక్కువ జవాబుదారీతనం ఉండొచ్చని పోలికలు సూచిస్తున్నాయి.

భవిష్యత్ అంచనాలు

ప్రభుత్వం అనేక సంస్కరణలు ప్రవేశపెట్టి, మహారత్న, నవరత్న వంటి హోదాలతో స్వయంప్రతిపత్తి కల్పించినప్పటికీ, ఈ చర్యలు ప్రాథమిక పాలన లోపాలను పూర్తిగా పరిష్కరించలేదని 'Excellence Enablers' నివేదిక సూచిస్తోంది. PSU బ్యాంకులలో వృత్తి నైపుణ్యాన్ని పెంచే లక్ష్యంతో తీసుకువస్తున్న బ్యాంకింగ్ గవర్నెన్స్ బిల్ వంటి ప్రతిపాదిత సంస్కరణలు ఈ సమస్యలను పరిష్కరించే ప్రయత్నాన్ని సూచిస్తున్నాయి. అయితే, విస్తృత PSU రంగంలో, రాజకీయ ప్రభావం నుండి డైరెక్టర్ల స్వతంత్రతను పెంచే, కేవలం నియంత్రణ అనుగుణ్యత (Regulatory Adherence) కంటే లోతైన జవాబుదారీతనం కలిగిన సంస్కృతిని పెంపొందించే నిర్మాణాత్మక మార్పులు అవసరం. అప్పటివరకు, ఈ కీలక ఆర్థిక సంస్థల దీర్ఘకాలిక విలువ సృష్టి సామర్థ్యంపై ఇన్వెస్టర్లు అప్రమత్తంగా ఉండే అవకాశం ఉంది.