గత ఫిబ్రవరి 1న కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ తన ప్రసంగంలో, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా నెలకొన్న తీవ్రమైన అనిశ్చితిని (Global Uncertainty) సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొనేలా వ్యూహాలు రూపొందించుకుంటున్నట్లు తెలిపారు. ఇది ప్రభుత్వానికి తొమ్మిదో యూనియన్ బడ్జెట్ కాగా, అంతర్జాతీయ పరిసరాలు అనూహ్యంగా మారినప్పటికీ, దేశీయ స్థిరత్వం, వృద్ధిని కాపాడటంపైనే ప్రభుత్వం తన దృష్టిని కొనసాగిస్తోందని స్పష్టం చేశారు. ముఖ్యంగా, భారత రూపాయిపై ఒత్తిడికి అంతర్జాతీయ అంశాలే ప్రధాన కారణమని, దేశీయ సమస్యలు కాదని మంత్రి స్పష్టం చేశారు.
రూపాయిపై ఒత్తిడి: ప్రపంచ ప్రభావమే కీలకం
గ్లోబల్ రిస్కులను తాము నిశితంగా గమనిస్తున్నామని సీతారామన్ పేర్కొన్నారు. భారత రూపాయిపై ఒత్తిడి ఏర్పడినప్పుడు, అది దేశీయ బలహీనతల వల్ల కాదని, విస్తృత అంతర్జాతీయ పరిణామాలే కారణమని ఆమె వివరించారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మారుతున్న వడ్డీ రేట్ల అంచనాలు, భౌగోళిక రాజకీయ సంఘటనల నేపథ్యంలో రూపాయి విలువలో హెచ్చుతగ్గులు చోటు చేసుకుంటున్నాయి. ఈ కరెన్సీ కదలికలు అంతర్జాతీయ పరిణామాల పర్యవసానమేనని, ఈ బాహ్య షాక్లను తగ్గించడానికి దేశం తమ విధాన రూపకల్పనలో చురుగ్గా వ్యవహరిస్తోందని మంత్రి నొక్కి చెప్పారు. ప్రపంచ గందరగోళాన్ని తట్టుకునేలా అంతర్గత ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేసుకోవడంపై భారతదేశం దృష్టి సారించింది.
అంతర్జాతీయ అస్థిరతలోనూ దేశీయ స్థిరత్వం
ప్రపంచ ఆర్థిక వాతావరణం సవాలుగా ఉన్నప్పటికీ, వాణిజ్య విధాన మార్పులు, భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల వంటి అంశాలు ప్రభావం చూపుతున్నప్పటికీ, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ గణనీయమైన స్థిరత్వాన్ని (Resilience) ప్రదర్శిస్తోందని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. మార్చి 2026తో ముగియనున్న ఆర్థిక సంవత్సరానికి వాస్తవ GDP వృద్ధి రేటు **7.4%**గా అంచనా వేయబడింది. మధ్యకాలికంగా వృద్ధి రేటు **7%**గా ఉండే అవకాశం ఉంది. ఈ బలమైన దేశీయ పనితీరుకు చారిత్రాత్మకంగా తక్కువ ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) కూడా దోహదపడుతోంది. ఏప్రిల్ నుండి డిసెంబర్ 2025 వరకు ద్రవ్యోల్బణం సగటున **1.7%**గా నమోదైంది. అంతేకాకుండా, జనవరి 2026 చివరి నాటికి భారతదేశం $709 బిలియన్లకు పైగా ఉన్న రికార్డు స్థాయి విదేశీ మారక నిల్వలతో (Foreign Exchange Reserves) బలమైన బాహ్య నిల్వలను కొనసాగిస్తోంది. సుస్థిర దేశీయ పునాదులు, వ్యూహాత్మక విధాన సర్దుబాట్ల ద్వారా ప్రపంచ సవాళ్లను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొంటూ, సమతుల్య వృద్ధి, నియంత్రిత ద్రవ్యోల్బణం అనే 'గోల్డిలాక్స్' పరిస్థితిని సాధించడంపై దేశం దృష్టి సారించింది. ఆర్థిక సర్వే 2025-26 ప్రకారం, విధాన సంస్కరణలు దేశం యొక్క మధ్యకాలిక వృద్ధి సామర్థ్యాన్ని పెంచాయి, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో భారతదేశాన్ని ఒక ప్రకాశవంతమైన కేంద్రంగా నిలబెట్టాయి.
బడ్జెట్ ప్రాధాన్యతలు.. వ్యూహాత్మక ఆవశ్యకత
యూనియన్ బడ్జెట్ 2026, ఆర్థిక ఊపును నిలబెట్టుకోవడానికి ముఖ్యంగా మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, ఉద్యోగ కల్పన, అనుసంధానతను మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా ₹12.2 లక్షల కోట్ల రికార్డు స్థాయి మూలధన వ్యయాన్ని (Capital Expenditure) FY27కి ప్రతిపాదించింది. బయోఫార్మాస్యూటికల్స్, సెమీకండక్టర్స్ వంటి అత్యాధునిక రంగాలను బలోపేతం చేయడం, ప్రపంచస్థాయి ఉత్పాదక సామర్థ్యాలను పెంపొందించడం, దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం కూడా కీలక లక్ష్యాలు. ప్రభుత్వం ఆర్థిక క్రమశిక్షణను (Fiscal Prudence) కొనసాగించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, FY27కి GDPలో **4.3%**గా ద్రవ్య లోటును (Fiscal Deficit) లక్ష్యంగా నిర్దేశించింది. ఈ ఆర్థిక ఏకీకరణ, కొనసాగుతున్న సంస్కరణలు స్థూల ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని నిర్ధారించడానికి, ప్రపంచ వేదికపై భారతదేశ స్థానాన్ని మరింత బలోపేతం చేయడానికి ఉద్దేశించబడ్డాయి. ప్రపంచం మరింతగా విచ్ఛిన్నమవుతున్న తరుణంలో, దేశీయ బలాలను ఉపయోగించుకుని, కేవలం వ్యూహాత్మక స్థిరత్వం నుండి వ్యూహాత్మక ఆవశ్యకత (Strategic Indispensability) వైపు భారతదేశం అడుగులు వేస్తున్నట్లు కనిపిస్తోంది. గ్లోబల్ అనిశ్చితి కారణంగా అప్రమత్తంగా ఉన్నప్పటికీ, దేశీయ చోదకాల మద్దతుతో స్థిరమైన వృద్ధికి సంబంధించిన అంచనాలు సానుకూలంగా ఉన్నాయి.