దేశంలోకి విదేశీ పెట్టుబడులు (FDI) భారీగా తగ్గుతున్న నేపథ్యంలో, కేంద్ర ప్రభుత్వం 2016 నాటి 'Model Bilateral Investment Treaty'ని మార్చేందుకు సిద్ధమైంది. UAE, Israel దేశాలతో కుదుర్చుకున్న ఒప్పందాల తరహాలోనే, కొత్తగా మరిన్ని ఫ్లెక్సిబుల్ నిబంధనలను తీసుకురావడం ద్వారా ఇన్వెస్టర్ల నమ్మకాన్ని పెంచాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
దేశంలోకి వచ్చే విదేశీ పెట్టుబడుల (FDI) ప్రవాహాన్ని మళ్లీ గాడిన పెట్టేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక కసరత్తు ప్రారంభించింది. గతంలో ఏటా సగటున $40 బిలియన్ల చొప్పున వచ్చిన పెట్టుబడులు, FY26 నాటికి $7.65 బిలియన్లకు పడిపోవడంతో ప్రభుత్వం అప్రమత్తమైంది. దీన్ని రివర్స్ చేయడానికి 2016 నాటి 'Model Bilateral Investment Treaty'ని పూర్తిస్థాయిలో ప్రక్షాళన చేయాలని యోచిస్తోంది.
2016 మోడల్ లో లోపాలు ఏంటి?
పాత నిబంధనల ప్రకారం, ఏదైనా వివాదం తలెత్తితే విదేశీ ఇన్వెస్టర్లు కచ్చితంగా 5 ఏళ్ల పాటు స్థానిక కోర్టుల్లోనే పోరాడాల్సి ఉండేది. ఆ తర్వాతే అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తిత్వానికి (International Arbitration) వెళ్లే అవకాశం ఉండేది. ఈ నిబంధన గ్లోబల్ కంపెనీలకు పెద్ద అడ్డంకిగా మారింది. ఇప్పుడు దీనిని మార్చి, మరింత సులభమైన మరియు వేగవంతమైన వివాద పరిష్కార యంత్రాంగాలను ప్రవేశపెట్టబోతున్నారు.
ఇన్వెస్టర్ల సెంటిమెంట్ మార్చేలా..
సెప్టెంబర్ 2024 నుండి జూన్ 2026 మధ్య కాలంలో విదేశీ ఇన్వెస్టర్లు (FIIs) భారత మార్కెట్ల నుంచి ఏకంగా $20 బిలియన్లకు పైగా నిధులను వెనక్కి తీసుకున్నారు. మార్కెట్ వాల్యుయేషన్లు ఎక్కువగా ఉండటం మరియు గ్లోబల్ వడ్డీ రేట్ల ప్రభావం దీనికి ప్రధాన కారణాలు. ఈ నేపథ్యంలో, కేవలం ఒప్పందాలే కాకుండా 'ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్', పారదర్శకమైన పాలసీలు, బీమా రంగంలో FDI పరిమితుల పెంపు వంటి చర్యల ద్వారా గ్లోబల్ క్యాపిటల్ ని తిరిగి ఆకర్షించాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ముందున్న సవాలు ఏంటి?
దేశ సార్వభౌమాధికారానికి భంగం కలగకుండా, అదే సమయంలో ఇన్వెస్టర్లకు భద్రత కల్పించేలా కొత్త ఒప్పందాలను రూపొందించడం ప్రభుత్వానికి అతిపెద్ద పరీక్ష. త్వరలోనే క్యాబినెట్ ఆమోదం పొందే అవకాశం ఉన్న ఈ కొత్త 'Model BIT', దేశంలోకి వచ్చే లాంగ్-టర్మ్ పెట్టుబడులకు ఏ మేరకు ఊతమిస్తుందో వేచి చూడాలి.