మళ్లీ మళ్లీ ఇంధన ధరలు పెరగడం వల్ల ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతోంది. ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) పెరుగుతుందనే భయాలు, వినియోగదారుల కొనుగోలు శక్తి తగ్గుతుందనే ఆందోళనలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. చిన్న చిన్న పెంపులుగా కనిపించినా, ఇవి కలిస్తే మాత్రం గణనీయంగా ఆర్థిక భారాన్ని పెంచుతున్నాయి.
వినియోగదారులపై ఇంధన భార
దేశవ్యాప్తంగా వాహనదారులు మళ్లీ ఇంధన ధరల భారాన్ని మోయాల్సి వస్తోంది. ఢిల్లీలో పెట్రోల్ ధర ₹98.64 కు చేరగా, ముంబైలో ₹107.59 కు పెరిగింది. డీజిల్ ధరలు కూడా పెరుగుతూ, రాజధానిలో ₹91.58 కాగా, ముంబైలో ₹94.08 కు చేరాయి. కోల్కతాలో పెట్రోల్ ధర ₹109.70 , చెన్నైలో ₹104.49 గా నమోదయ్యాయి. ఈ ధరల మార్పులు గత వారం రోజుల్లోనే రెండోసారి జరిగాయి.
ధరల పెరుగుదలకు కారణాలు
ఈ నిరంతర ధరల పెంపు వెనుక పలు కారణాలున్నాయి. అంతర్జాతీయ మార్కెట్ లో ముడి చమురు (Crude Oil) ధరలు మే 2026 తొలి వారంలో పెరుగుతూ వచ్చాయి. పశ్చిమ ఆసియాలో (West Asia) కొనసాగుతున్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు, హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) గుండా రవాణాలో అంతరాయాలు వంటివి బ్రెంట్ క్రూడ్ (Brent crude) ధరలను బ్యారెల్ కు $100-$112 మధ్యకు చేర్చాయి. వీటికి తోడు, భారత రూపాయి (Rupee) విలువ క్షీణించి, యూఎస్ డాలర్ తో పోలిస్తే ₹95.77-96.19 స్థాయికి చేరడంతో, డాలర్లలో చమురు దిగుమతులు భారంగా మారాయి. దేశీయ పన్ను విధానాలు కూడా దీనికి కారణమవుతున్నాయి. రిటైల్ ధరల్లో దాదాపు 50-55% వరకు ఎక్సైజ్ డ్యూటీ, వ్యాట్ (VAT) వంటి పన్నులే ఉంటున్నాయి. ప్రభుత్వం ఇటీవల పెట్రోల్ ఎగుమతులపై లీటరుకు ₹3 ప్రత్యేక అదనపు ఎక్సైజ్ డ్యూటీ (SAED) విధించింది.
ద్రవ్యోల్బణ భయాలు, ఆర్థిక సవాళ్లు
పెరుగుతున్న ఇంధన ధరలు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) నిర్దేశించిన ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యాలకు (Inflation Targets) ముప్పు తెస్తున్నాయి. ఏప్రిల్ 2026 లో హోల్సేల్ ద్రవ్యోల్బణం (Wholesale Inflation) ఇంధనం, శక్తి ఖర్చుల కారణంగా 3.5 ఏళ్ల గరిష్ట స్థాయి అయిన 8.3% కు చేరుకుంది. కన్స్యూమర్ ప్రైస్ ఇన్ఫ్లేషన్ (Consumer Price Inflation) కూడా పెరుగుతోంది. ఆర్బీఐ గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా మాట్లాడుతూ, భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు కొనసాగితే, ప్రభుత్వం ధరల పెంపును వినియోగదారులకు బదిలీ చేయాల్సి రావచ్చని హెచ్చరించారు. సరఫరా అంతరాయాలు విస్తృతంగా మారితే, సెంట్రల్ బ్యాంక్ జోక్యం చేసుకోవచ్చని, ఇది ద్రవ్య విధానాన్ని కఠినతరం చేయడానికి దారితీయవచ్చని ఆయన తెలిపారు. ఈ నిరంతర ద్రవ్యోల్బణం వినియోగదారుల కొనుగోలు శక్తిని తగ్గిస్తుంది. పట్టణ వినియోగదారులు ఇప్పటికే తమ బడ్జెట్లను తగ్గించుకోవడం, అనవసర కొనుగోళ్లను వాయిదా వేయడం, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలను (EVs) పరిగణించడం వంటివి చేస్తున్నారు. భారతదేశం దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడటంతో, చమురు ధరల షాక్ లకు మరింత సున్నితంగా ఉంటుంది. పెరిగిన ఇన్పుట్ ఖర్చులు, తగ్గిన వినియోగదారుల కొనుగోలు శక్తి వల్ల జీడీపీ (GDP) వృద్ధి మందగించే అవకాశం ఉందని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి.
భవిష్యత్ అంచనాలు
పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న భౌగోళిక అనిశ్చితి, హార్ముజ్ జలసంధిలో అంతరాయాలు, ప్రపంచ చమురు మార్కెట్ డైనమిక్స్ దృష్ట్యా, ముడి చమురు ధరల్లో మరింత అస్థిరత (Volatility) ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు. దౌత్యపరమైన పురోగతి, సరఫరా అంతరాయాల వ్యవధిని బట్టి బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు బ్యారెల్ కు $100 నుంచి $125 మధ్య కొనసాగవచ్చని విశ్లేషకులు సూచిస్తున్నారు. భారత్ కు దీని అర్థం, ద్రవ్యోల్బణం, వినియోగదారుల బడ్జెట్ లపై ఒత్తిడి కొనసాగడమే. ఆర్బీఐ.. మారుతున్న ఆర్థిక వృద్ధి-ద్రవ్యోల్బణ పరిస్థితులను, ధరల పెరుగుదల వల్ల కలిగే విస్తృత ఆర్థిక ప్రభావాలను నిశితంగా పరిశీలిస్తూ, డేటా ఆధారిత విధానాన్ని కొనసాగించే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వం ఇంధన పన్నుల ద్వారా ఆదాయాన్ని సంపాదించడంతో పాటు, ద్రవ్యోల్బణ ఒత్తిళ్లను నిర్వహించాల్సిన సమతుల్యతను పాటించాల్సి ఉంటుంది. రాబోయే నెలల్లో మరిన్ని విధాన సర్దుబాట్లు అవసరం కావొచ్చు.