India MSMEs: బడ్జెట్ తో ఊరట.. కానీ అమలులో సవాళ్లు!

బడ్జెట్ ఆశయాలు.. క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలు

2025లో ప్రపంచ వాణిజ్య రంగంలో ఒడిదుడుకులున్నప్పటికీ, India MSMEs రంగం మాత్రం నిలకడగా తన పనితీరును కనబరిచింది. SIDBI-Jocata Sumpoorn Index ప్రకారం, అమ్మకాల కార్యకలాపాలు (Sales Activity) మొదటి పది నెలల్లో సగటున 0.57 ఉండగా, నవంబర్ లో 0.61 కి, డిసెంబర్ లో 0.60 కి పెరిగాయి. ఇది మాంద్యం నుంచి తేరుకుంటున్న సంకేతాలనిచ్చింది. ఈ నిలకడకు తోడుగా, యూనియన్ బడ్జెట్ 2026-27 ఈ రంగానికి పెద్ద ఊతమిచ్చేలా రూపొందించబడింది. అత్యంత ఆశాజనకంగా ఉన్న సంస్థలకు పెట్టుబడి ప్రోత్సాహాన్నిచ్చే ₹10,000 కోట్ల SME గ్రోత్ ఫండ్ ను ప్రవేశపెట్టారు. ఇది అప్పుల కన్నా, వృద్ధిపై దృష్టి పెట్టేలా సహాయపడుతుంది. అంతేకాదు, సెంట్రల్ పబ్లిక్ సెక్టార్ ఎంటర్‌ప్రైజెస్ (CPSEs) MSMEs నుంచి కొనుగోలు చేసే ప్రతి ట్రాన్సాక్షన్ కు ట్రేడ్ రిసీవబుల్స్ డిస్కౌంటింగ్ సిస్టమ్ (TReDS) ను తప్పనిసరి చేశారు. దీనివల్ల చెల్లింపుల్లో పారదర్శకత పెరిగి, లిక్విడిటీ సమస్యలు తీరతాయి. లాజిస్టిక్స్ లో సంస్కరణలు, 200 పాత ఇండస్ట్రియల్ క్లస్టర్ల పునరుద్ధరణ కూడా ఈ బడ్జెట్ లో భాగం.

లోతుగా విశ్లేషిస్తే: అభివృద్ధి వెనుక దాగి ఉన్న సవాళ్లు

బడ్జెట్ లో ప్రకటించిన చర్యలు నిర్మాణాత్మకంగా బాగున్నప్పటికీ, వాటి అసలు ప్రభావం క్షేత్రస్థాయిలో ఎలా ఉంటుందనేది పెద్ద ప్రశ్న. CSEP నిపుణుడు Laveesh Bhandari చెప్పినట్లు, ఈ పథకాల విజయం అనేది స్థానిక స్థాయిలో ఎంత సమర్థవంతంగా అమలు జరుగుతుందనే దానిపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. భారతదేశంలో రాష్ట్రాల సామర్థ్యం (State Capacity) ఎప్పుడూ ఒక సమస్యగానే ఉంటోంది. FISME కి చెందిన అనిల్ భార్ద్వాజ్ ఈ బడ్జెట్ ను 'జాగ్రత్తగా, ఆలోచనాత్మకంగా' ఉందని వర్ణించారు. కానీ న్యాయం అందుబాటులో ఉండటం, కాంట్రాక్టుల అమలు వంటి కీలక రంగాలలో లోటుపాట్లున్నాయని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. అలాగే, బడ్జెట్ కేటాయింపులు తరచుగా వ్యవస్థాగత పరిమితుల వల్ల పూర్తిగా ఉపయోగించబడటం లేదని అన్నారు. SIDBI నివేదికలు కూడా ఇదే విషయాన్ని చెబుతున్నాయి. పాలసీల ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నా, దాదాపు ₹30 లక్షల కోట్ల క్రెడిట్ గ్యాప్ ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. ముఖ్యంగా, మైక్రో ఎంటర్‌ప్రైజెస్, మహిళలు నడిపే వ్యాపారాలు దీని వల్ల తీవ్రంగా నష్టపోతున్నాయి. GDP లో దాదాపు 30% వాటా, ఎగుమతుల్లో 45% వాటా కలిగిన MSME రంగం సంక్లిష్టమైన వాతావరణంలో పనిచేస్తోంది. సగటు లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు GDP లో 14-15% ఉండగా, వాటిని 8-10% కి తగ్గించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. కానీ మౌలిక సదుపాయాల లోటులు ఒక ప్రధాన అడ్డంకిగా మారాయి. అంతేకాదు, యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) తెచ్చిన కార్బన్ బోర్డర్ అడ్జస్ట్మెంట్ మెకానిజం (CBAM) వంటి అంతర్జాతీయ వాణిజ్య విధానాలను కూడా భారతీయ ఎగుమతిదారులు, MSMEలు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తోంది. దీనికి తగిన డీకార్బనైజేషన్ చర్యలు తీసుకోకపోతే, మార్కెట్ అందుబాటు, పోటీతత్వంపై ప్రభావం పడవచ్చు.

⚠️ ఎత్తుగడలు.. ఆచరణలో అడ్డంకులు

బడ్జెట్ భవిష్యత్తుకు మంచి ప్రణాళికను సూచిస్తున్నా, దాని అమలులో పెద్ద రిస్క్ ఉంది. భారతదేశం యొక్క 'స్టేట్ కెపాసిటీ' - పాలసీలను సమర్థవంతంగా రూపొందించి, అమలు చేసే సామర్థ్యం - ఇంకా ఆందోళనకరంగానే ఉంది. ముఖ్యంగా పేద రాష్ట్రాలు పథకాల అమలులో చాలా వెనుకబడి ఉంటాయి. FISME చెప్పినట్లుగా, న్యాయం అందుబాటులో ఉండటం, కాంట్రాక్టుల అమలులో సమస్యలు వివాదాలను పరిష్కరించడం కష్టతరం చేస్తాయి. ఇది పెట్టుబడులను, అధికారికతను (Formalization) నిరుత్సాహపరుస్తుంది. బడ్జెట్ మూలధన లభ్యతను పరిష్కరించినా, MSMEల దీర్ఘకాలిక వృద్ధికి ముఖ్యమైన భూమి, శ్రమ, చట్టం, రాష్ట్ర సామర్థ్యం వంటి అంశాలు ఇంకా సరిగా పరిష్కరించబడలేదని Jocata ఆర్థికవేత్తలు నొక్కి చెప్పారు. ₹10,000 కోట్ల SME గ్రోత్ ఫండ్ పెద్ద మొత్తమే అయినప్పటికీ, 7 కోట్ల యూనిట్లకు పైగా ఉన్న MSME రంగం యొక్క విస్తృతతను, దాదాపు ₹30 లక్షల కోట్ల క్రెడిట్ గ్యాప్ ను అధిగమించాల్సి ఉంటుంది. TReDS తప్పనిసరి చేయడం చెల్లింపుల పారదర్శకతకు మేలు చేసినా, అత్యంత బలహీనంగా ఉన్న MSMEలకు క్రెడిట్ అర్హత, లభ్యత అనే మూల సమస్యను ఇది స్వయంగా పరిష్కరించదు. ఇంకా, యూరోప్ కు కార్బన్-ఇంటెన్సివ్ ఎగుమతులపై CBAM ప్రభావాలు, వాటికి తగినట్లుగా చర్యలు తీసుకోకపోతే, పోటీతత్వ ప్రతికూలతలను సృష్టించగలవు.

భవిష్యత్ అంచనాలు

బడ్జెట్ 2026-27 MSMEల కోసం మెరుగైన మద్దతు, ఈక్విటీ, మెరుగైన చెల్లింపు వ్యవస్థలు, కార్యాచరణ సామర్థ్యంపై దృష్టి సారించే ఒక ఫ్రేమ్ వర్క్ ను ఏర్పాటు చేసింది. FIEO వంటి పరిశ్రమల సంఘాలు ఎగుమతి-ఆధారిత, తయారీ-కేంద్రీకృత చర్యలను స్వాగతించాయి. అయితే, ఈ విధాన ప్రకటనలను క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలుగా మార్చడంలోనే అసలైన విజయం ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రభుత్వ వ్యవస్థాగత అమలు లోటులను అధిగమించే సామర్థ్యం, కేవలం రుణ లభ్యతకు మించి నిర్మాణ అంశాలను బలోపేతం చేయడం, భారతదేశంలోని విస్తారమైన MSME పర్యావరణ వ్యవస్థకు స్థిరమైన, సమగ్ర వృద్ధిని సాధించడానికి CBAM వంటి మారుతున్న గ్లోబల్ వాణిజ్య గతిశీలతను నావిగేట్ చేసే ప్రభుత్వ సామర్థ్యంపైనే రంగం యొక్క తదుపరి గమనం ఆధారపడి ఉంటుంది.