తయారీ రంగానికి కొత్త దారులు
భారత్ తన విదేశీ పెట్టుబడుల విధానంలో (Foreign Investment Policy) కీలక మార్పులు చేస్తూ, చైనా వంటి భూ సరిహద్దులు పంచుకునే దేశాల నుంచి పెట్టుబడులకు (Investment) కొన్ని రంగాల్లో వెసులుబాటు కల్పించింది. ముఖ్యంగా క్యాపిటల్ గూడ్స్, ఎలక్ట్రానిక్స్, సోలార్ ఎనర్జీ (Solar Energy) భాగాల తయారీకి అవసరమైన ముడి సరుకులు, సాంకేతికత (Technology) దిగుమతికి మార్గం సుగమం చేసింది. దీని వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశ్యం, దేశీయ ఉత్పత్తిని (Domestic Production) బలోపేతం చేయడం, గ్లోబల్ సప్లై చైన్లలో (Global Supply Chains) భారత్ స్థానాన్ని పటిష్టం చేసుకోవడం, 'మేక్ ఇన్ ఇండియా', 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' (Atmanirbhar Bharat) లక్ష్యాలను చేరుకోవడమే.
కొత్త పెట్టుబడి నిబంధనలు ఇవే
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, ఈ రంగాల్లో పెట్టుబడులకు 10% వరకు ఆటోమేటిక్ అనుమతి (Automatic Approval) లభిస్తుంది. అయితే, కంపెనీల్లో మెజారిటీ యాజమాన్యం (Majority Ownership) మరియు వాస్తవ నియంత్రణ (Actual Control) ఎల్లప్పుడూ భారతీయ పౌరుల చేతుల్లోనే ఉండాలి. మనీలాండరింగ్ నిరోధక (Anti-Money Laundering) నిబంధనల నేపథ్యంలో, సరిహద్దు దేశాల నుంచి వచ్చే పెట్టుబడిదారులకు 'బెనిఫిషియల్ ఓనర్' (Beneficial Owner) నిబంధనను కూడా జోడించారు. ఈ ప్రతిపాదనల పరిశీలనకు 60 రోజుల గడువును నిర్ణయించారు. ఈ ప్రక్రియను సెక్రటరీల కమిటీ (Committee of Secretaries) పర్యవేక్షిస్తుంది, ఇది పరిశీలనలో ఉన్న రంగాల జాబితాను కూడా నవీకరించగలదు. ఇది గతంలో ప్రెస్ నోట్ 3 (PN3) కింద జరిగిన దీర్ఘకాలిక జాప్యాలను నివారించి, పెట్టుబడుల ప్రక్రియలో స్పష్టత, వేగాన్ని పెంచే అవకాశం ఉంది.
ఎలక్ట్రానిక్స్, సోలార్ రంగాలకు ప్రోత్సాహం.. చిప్స్ మాత్రం క్లోజ్డ్
ఎలక్ట్రానిక్స్, సోలార్ వంటి తయారీ రంగాల్లో ఈ ఆంక్షల సడలింపు చాలా కీలకం. గత దశాబ్దంలో భారతదేశ ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ రంగం ఉత్పత్తి విలువలో ఆరు రెట్లు వృద్ధి చెందింది. ఎగుమతులు ఎనిమిది రెట్లు పెరిగాయి, దేశీయ విలువ జోడింపు (Domestic Value Addition) 70% వరకు చేరింది. Dixon Technologies వంటి కంపెనీలు ఈ విధానాలను అందిపుచ్చుకుంటూ, చైనాకు చెందిన Longcheer Intelligenceతో కలిసి స్మార్ట్ఫోన్లు, AI PCల వంటి ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువుల తయారీకి జాయింట్ వెంచర్ (Joint Venture) ఏర్పాటు చేసుకున్నాయి. ఇందులో Dixon వాటా 74% ఉంటుంది. సోలార్ రంగం కూడా ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలతో వేగంగా విస్తరిస్తోంది. అయితే, సెమీకండక్టర్ల (Semiconductors) రంగం మాత్రం ప్రభుత్వ మద్దతు, 2030 నాటికి సుమారు $109 బిలియన్ విలువైన మార్కెట్ సామర్థ్యం ఉన్నప్పటికీ, అత్యంత కఠినమైన నియంత్రణలోనే కొనసాగుతుంది. భారతదేశ సెమీకండక్టర్ అభివృద్ధి ప్రణాళికలకు $10 బిలియన్ బడ్జెట్ కేటాయించినా, ఇది ప్రపంచ రాజకీయాలు, కీలక సాంకేతిక భాగస్వామ్యాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ రంగంలో పెట్టుబడులు ప్రధానంగా ప్రభుత్వ ఆమోదం పొందిన కంపెనీలకే పరిమితం.
అంతర్జాతీయ ఒత్తిడులు, భద్రతాపరమైన సవాళ్లు
ఈ విధాన మార్పులు తెచ్చినప్పటికీ, కొన్ని రిస్కులు (Risks) అలాగే ఉన్నాయి. 'బెనిఫిషియల్ ఓనర్' నిబంధన, నిజమైన భారతీయ నియంత్రణను నిర్ధారించాలనే లక్ష్యంతో ఉన్నా, ఇది సంక్లిష్టమైన యాజమాన్య పద్ధతులకు దారితీయవచ్చు. అలాగే, సెమీకండక్టర్లలో పెట్టుబడులను అనుమతించకపోవడం వల్ల, తైవాన్, దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాలపై భారతదేశం ఆధారపడటం ఒక బలహీనతగా మిగిలిపోతుంది. ప్రపంచ రాజకీయ అస్థిరత, ముఖ్యంగా ఇరాన్ సంఘర్షణ, చమురు ధరలపై ప్రభావం చూపుతోంది. బ్యారెల్ $115 దాటిన క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు ఇప్పటికే ఇన్వెస్టర్లలో ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. ఇది ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థిరత్వంపై ఆందోళనలను పెంచుతోంది. ఏప్రిల్ 2020లో ప్రవేశపెట్టిన ప్రెస్ నోట్ 3 (PN3), కోవిడ్-19 సమయంలో, భద్రతా కారణాలతో శత్రుత్వం గల టేకోవర్లను అడ్డుకోవడానికి ఉద్దేశించబడింది. ఇది చైనా పెట్టుబడులను నెమ్మదింపజేసింది. అయితే, దీని కఠిన అమలు కారణంగా పెట్టుబడిదారులకు దీర్ఘకాలిక జాప్యాలు ఎదురయ్యాయి. చైనా నుంచి వచ్చిన FDI 2000-2020 మధ్య $7 బిలియన్ ఉండగా, 2021-2025 మధ్య $450 మిలియన్ కంటే తక్కువకు పడిపోయింది. కొత్త 'బెనిఫిషియల్ ఓనర్షిప్' నియమాలు నిబంధనల ఉల్లంఘనలను ఎంతవరకు అరికడతాయో చూడాలి.
వృద్ధి, భద్రతల మధ్య సమతుల్యత
వృద్ధి (Growth) మరియు భద్రత (Security) మధ్య సమతుల్యతను సాధించడానికి ప్రభుత్వం అనుసరిస్తున్న ఈ ఎంపిక చేసిన, దశలవారీ విధానం ఒక ఆచరణాత్మక మార్గాన్ని సూచిస్తుంది. తయారీ రంగ వృద్ధికి అవసరమైన పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంతో పాటు, జాతీయ భద్రత, సాంకేతిక స్వయం సమృద్ధి విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండాల్సిన అవసరాన్ని ఈ మార్పు గుర్తించింది. ఈ వ్యూహం విజయం, స్పష్టమైన అమలు, 'బెనిఫిషియల్ ఓనర్' నియమాల పటిష్ట అమలు, కొనసాగుతున్న ప్రపంచ రాజకీయ, ఆర్థిక సవాళ్లను అధిగమించే సామర్థ్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.